Trước khi chết, ông nội có di chúc để lại đất ở cho cháu gái hưởng thừa kế, song gia đình người chú quyết không giao đất. Bất chấp quyết định của Tòa án và thông báo của xã, ông chú vẫn xây nhà kiên cố trên đất là tài sản buộc chuyển giao.
97 tuổi phải đi kiện con đẻ để đòi lại đất của mình
Năm 1969, cụ Nguyễn Văn Kha (SN 1918) và vợ là cụ Trần Thị Nữ (SN 1920), được Ủy ban Hành chính xã Hoàng Quế, huyện Đông Triều (nay là TX Đông Triều) cấp1.225m2 đất tại thôn Tràng Bạch, xã Hoàng Quế. Năm 1975, cụ đã xây dựng ngôi nhà cấp 4 trên đất. Vợ chồng cụ có 4 người con trai. Năm 1977 vợ chồng cụ cho người con trai thứ 2 là Nguyễn Văn Cộng (SN 1955) quản lý, sử dụng số đất này.
Từ năm 1995 cụ Kha đề nghị xin được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, song vướng là đất đang tranh chấp vì con trai đang ở, nên chưa được giải quyết. Năm 2015, khi đã 97 tuổi, cụ buộc phải khởi kiện ra Tòa án đòi lại 1.225m2 đất mà vợ chồng ông Cộng sử dụng từ năm 1977 đến nay.
Tại các bản án sơ thẩm số 05 ngày 13/7/2015 của TAND TX Đông Triều và bản án phúc thẩm số 52 ngày 1/12/2015 của TAND tỉnh, buộc ông Cộng phải trả lại 1.225m2 đất theo yêu cầu của bố đẻ. Ông Cộng có đơn gửi Viện KSND Tối cao và TAND Tối cao đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án số 52 của TAND tỉnh Quảng Ninh. Tại thông báo số 736 ngày 21/10/2016, Viện KSND Tối cao đã trả lời, không có căn cứ để kháng nghị giám đốc thẩm đối với bản án phúc thẩm số 52 của TAND tỉnh Quảng Ninh.
Ngày 28/12/2015, cụ Kha đến Văn phòng công chứng Lương Thế Tĩnh lập di chúc để lại quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản trên đất cho cháu nội Nguyễn Thị Mây (SN 1966). Cũng trong thời gian đó, Chi cục Thi hành án dân sự (THADS) TX Đông Triều đã ra quyết định THA. Đang trong quá trình giải quyết, tháng 3/2016 cụ Kha mất (vợ cụ mất năm 2006).
Phiên tòa cạn tình
Năm 2017, các hàng thừa kế của vợ chồng cụ Kha đã khởi kiện ra TAND TX Đông Triều giải quyết phân chia thừa kế tài sản của 2 cụ để lại.
Tại bản án số 07 ngày 25/4/2017 của TAND TX Đông Triều xét xử vụ án dân sự tranh chấp thừa kế tài sản giữa chị Mây và ông Cộng: Tòa án đã mở thừa kế lần thứ nhất di sản của vợ chồng cụ Kha để lại; mở thừa kế lần thứ 2 di sản của ông Dũng (con trai cả cụ Kha, cụ Nữ, là bố đẻ chị Mây) để lại, là kỷ phần thừa kế được hưởng của mẹ; mở thừa kế lần thứ 3 các kỷ phần của cụ Kha được hưởng của vợ và con trai cả, để chia các phần di sản thừa kế cho những người được hưởng theo giá trị. Tòa án công nhận một phần di chúc cụ Kha lập ngày 28/12/2015, chị Mây được quyền sử dụng 595m2 đất, trong đó 200m2 đất ở và 395m2 đất vườn, đồng thời phải thanh toán chênh lệch tài sản thừa kế của cụ Nữ để lại. Tòa có quyết định số 02 áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời: Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp.
Vợ chồng ông Cộng kháng cáo bản án. Tại phiên xử phúc thẩm của TAND tỉnh, bản án số 43 ngày 20/9/2017: TAND tỉnh không chấp nhận kháng cáo của vợ chồng ông Cộng; chấp nhận kháng nghị của Viện KSND TX Đông Triều, tiếp tục duy trì quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của TAND TX Đông Triều để đảm bảo thi hành án.
Ngày 8/11/2017, Chi cục THADS TX Đông Triều có quyết định THA theo đơn yêu cầu của chị Mây. Tuy nhiên, quá trình THA gặp khó bởi hiện trạng sử dụng đất thay đổi, do ông Cộng xây nhà mới vào ranh giới đất theo bản án đã giao cho chị Mây.
Ông Cộng không chấp hành các bản án đã có hiệu lực pháp luật, cố ý làm thay đổi hiện trạng tài sản không thuộc sử dụng, sở hữu của ông. Chấp hành viên đã tổ chức xác minh, động viên thuyết phục nhiều lần, nhưng ông Cộng không tự nguyện thi hành, cố tình chây ỳ, kéo dài thời gian. Chị Mây cho biết, để chú đỡ thiệt thòi, đã đề nghị thỏa thuận THA bằng giá trị, song chú chị không nghe, kiên quyết không bàn giao đất. Do vậy, chị đề nghị cứ đúng quy định mà thi hành.
Chi cục THADS TX Đông Triều đã họp, thống nhất phương án cưỡng chế THA để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người được THA. Ban chỉ đạo THA thị xã tiếp tục thuyết phục, vận động ông Cộng tự nguyện THA, nếu không chấp hành, sẽ tổ chức cưỡng chế đúng pháp luật, đảm bảo bản án được thực thi, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Nguyễn Xuân (CTV)
