Việc đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền tại Quảng Ninh đang mang lại những chuyển biến rõ nét trong giải quyết công việc ở cơ sở, khi nhiều thủ tục được xử lý nhanh hơn, sát thực tiễn hơn. Từ thực tiễn, kết quả đạt được, tỉnh đang tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền theo hướng toàn diện, thực chất hơn, gắn trao quyền với nâng cao năng lực thực thi và trách nhiệm của cấp cơ sở, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trong những năm gần đây, Quảng Ninh được đánh giá là một trong những địa phương đi đầu cả nước về cải cách hành chính và đổi mới phương thức điều hành. Một trong những trụ cột nổi bật là việc đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền trên nhiều lĩnh vực như đầu tư công, quản lý đất đai, xây dựng và cung cấp dịch vụ công. Không chỉ dừng lại ở việc phân công lại nhiệm vụ, tỉnh đã từng bước trao quyền gắn với trách nhiệm, tạo điều kiện để chính quyền cấp cơ sở chủ động hơn trong xử lý công việc. Nhờ đó, nhiều thủ tục hành chính được giải quyết ngay tại cơ sở, giảm đáng kể thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp; đồng thời góp phần rút ngắn quy trình, hạn chế tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Quan trọng hơn, quá trình này đang từng bước tái định hình vai trò của chính quyền cơ sở từ chỗ chủ yếu thực thi sang chủ động quyết định và chịu trách nhiệm về kết quả phát triển trên địa bàn.
Tuy vậy, thực tiễn triển khai cũng cho thấy phân cấp, ủy quyền cũng chưa hoàn toàn đồng bộ và triệt để. Ở một số lĩnh vực, việc phân cấp chưa đi liền với phân quyền đầy đủ, khi thẩm quyền quyết định cuối cùng vẫn tập trung ở cấp trên hoặc phải qua nhiều bước xin ý kiến, làm giảm tính chủ động của cơ sở và kéo dài quy trình xử lý. Bên cạnh đó, hệ thống quy định còn tồn tại những điểm chồng chéo, thiếu thống nhất, khiến việc vận dụng ở cơ sở gặp khó khăn. Một số địa phương, đơn vị vẫn lúng túng khi xử lý những vấn đề phát sinh, dẫn đến tâm lý thận trọng quá mức, thậm chí né tránh trách nhiệm. Năng lực đội ngũ cán bộ cũng chưa đồng đều; trong khi yêu cầu công việc ngày càng cao, đòi hỏi kiến thức chuyên môn, kỹ năng quản lý và khả năng thích ứng nhanh với thực tiễn. Sự chênh lệch giữa quyền được giao và năng lực thực thi đã tạo ra khoảng trống, khiến hiệu quả phân cấp chưa đạt như kỳ vọng.
Đáng chú ý, tâm lý e ngại trách nhiệm vẫn là một rào cản không nhỏ, một bộ phận cán bộ lựa chọn giải pháp an toàn là xin ý kiến nhiều cấp hoặc trì hoãn quyết định. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả công việc mà còn đi ngược lại tinh thần của phân cấp, ủy quyền - vốn đề cao tính chủ động và trách nhiệm cá nhân. Thực tế này cho thấy, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở việc “giao quyền”, mà còn ở cách thiết kế thể chế, tổ chức thực hiện và đặc biệt là yếu tố con người.
Nhận diện rõ những điểm nghẽn đó, Quảng Ninh đang tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền theo hướng toàn diện, mạnh mẽ và thực chất hơn. Tỉnh không chỉ mở rộng danh mục phân cấp mà còn hướng tới tái cấu trúc cơ chế vận hành, bảo đảm sự đồng bộ giữa thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm. Tư duy quản trị cũng đang chuyển dần từ quản lý tập trung sang quản trị phân quyền, từ kiểm soát quy trình sang đánh giá kết quả đầu ra. Trong bối cảnh đó, cấp cơ sở trở thành “mắt xích” quyết định, là nơi trực tiếp kiểm chứng hiệu quả của mọi chủ trương, chính sách.
Đối với tổ chức Đảng ở cơ sở, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, chủ động xác định mục tiêu, ban hành nghị quyết sát thực tiễn và tổ chức thực hiện với tinh thần rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả. Đảng ủy cấp xã phải thực sự trở thành trung tâm lãnh đạo toàn diện, nơi đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm về sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Điều đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải nâng cao năng lực phân tích, dự báo, cũng như khả năng tổ chức thực hiện trong điều kiện mới.
Với mỗi cán bộ, công chức, phân cấp, ủy quyền đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn về năng lực và bản lĩnh. Khi được trao quyền nhiều hơn, không còn chỗ cho tâm lý trông chờ hay né tránh. Mỗi quyết định đều gắn với trách nhiệm cá nhân rõ ràng, đòi hỏi sự am hiểu quy định, khả năng vận dụng linh hoạt và tinh thần dám nghĩ, dám làm. Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc làm chủ công nghệ, nâng cao hiệu quả xử lý công việc trở thành yêu cầu bắt buộc. Đồng thời, đạo đức công vụ, tính minh bạch và liêm chính phải được đặt lên hàng đầu, bởi quyền lực càng lớn thì yêu cầu kiểm soát quyền lực càng chặt chẽ.
Có thể thấy, việc phân cấp, ủy quyền tại Quảng Ninh đang giúp nhiều công việc được giải quyết nhanh hơn, thuận tiện hơn cho người dân và doanh nghiệp. Tuy vậy, để chủ trương này phát huy hiệu quả rõ rệt, vẫn cần tiếp tục hoàn thiện quy định và nâng cao năng lực, tinh thần trách nhiệm của cán bộ ở cơ sở. Khi quyền hạn đi đôi với trách nhiệm, cán bộ dám làm, làm đúng và làm hiệu quả, thì phân cấp, ủy quyền mới thực sự phát huy tác dụng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương ngày càng phát triển bền vững.
