Muốn giải quyết khiếu nại tố cáo (KNTC) hiệu quả, hạn chế khiếu kiện thì cần phải làm tốt từ cơ sở, để không làm phát sinh các vụ việc phức tạp. Đó là quan điểm, chỉ đạo của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Văn Đọc về việc thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân, giải quyết KNTC trong toàn bộ hệ thống chính trị của tỉnh.
Thấu tình, đạt lý
Thực hiện dự án khu đô thị tại phường Cao Thắng, Hà Khánh, Hà Lầm (TP Hạ Long), gia đình bà Vũ Thị Minh, trú tại khu 7, phường Cao Thắng, TP Hạ Long là một trong những hộ dân có đất bị thu hồi. Theo đó, hộ bà Minh bị thu hồi với tổng diện tích đang quản lý, sử dụng là 188,4m2, thuộc các thửa 36, 66, 32 tờ bản đồ GPMB số 1 (tổ 64, khu 7, phường Cao Thắng). Trên cơ sở xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng nhà, đất của hộ bà Minh do UBND phường Cao Thắng cung cấp, Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Hạ Long đã lập phương án bồi thường, hỗ trợ cho hộ bà Minh. Không đồng ý với phương án bồi thường, bà Minh đã có đơn gửi cơ quan chức năng khiếu nại một số nội dung, trong đó có khiếu nại yêu cầu được bố trí tái định cư.
Nội dung khiếu nại của bà Minh được thành phố ban hành Quyết định số 1939/QĐ-UBND, không chấp nhận các nội dung khiếu nại của bà. Việc không bố trí đất tái định cư cho hộ bà Minh do UBND TP Hạ Long căn cứ vào Điều 18 quy định ban hành kèm theo Quyết định số 1766/2014/QĐ-UBND ngày 13/8/2014 của UBND tỉnh quy định về bố trí tái định cư cho người có đất ở thu hồi mà phải di chuyển chỗ ở. Bà Minh cho biết: “Do chưa có điều kiện để xây dựng nhà ở nên tôi chưa xây nhà mà phải đi thuê nhà ở. Nhưng đất của gia đình tôi là đất ở, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định. Thành phố cho rằng tôi không phải di chuyển chỗ ở nên không được bố trí tái định cư khi thu hồi. Điều này thật sự hết sức cứng nhắc, không thỏa đáng”. Không đồng tình với kết quả giải quyết khiếu nại của thành phố, bà Minh có đơn tiếp khiếu lên tỉnh.
Xét thấy việc giải quyết nội dung khiếu nại của thành phố đúng quy định, tuy nhiên, tại Bản chứng nhận nhà đất của UBND phường Cao Thắng lập ngày 12/7/2017 cũng xác nhận “Ngoài các thửa đất GPMB để thực hiện dự án, gia đình ông Hùng, bà Minh không còn nơi ở nào khác trên địa bàn phường Cao Thắng”. Do vậy, xem xét một cách thấu tình, đạt lý, trên cơ sở làm việc với các bên, Thanh tra tỉnh báo cáo UBND tỉnh vận dụng chính sách, giao UBND TP Hạ Long giao cho hộ bà Minh một ô đất có thu tiền sử dụng đất tại khu quy hoạch tái định cư của dự án.
Trao đổi với chúng tôi, bà Minh cho biết thêm: “Thật sự khi tôi được Thanh tra tỉnh mời lên làm việc, tôi cũng không hy vọng gì nữa, chỉ nghĩ là khiếu nại cho đủ thủ tục, hết cấp, sau đó chuyển các bước tiếp theo. Nhưng khi lên làm việc, các đồng chí thanh tra viên giải thích rõ giúp tôi hiểu các quy định, đồng thời cũng xem xét một cách thấu đáo về hoàn cảnh của gia đình. Tôi rất cảm động và đánh giá cao cách giải quyết của đơn vị, vì dân”.
Sâu sát từ cơ sở
Những năm gần đây, công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC từ cấp tỉnh đến cơ sở tiếp tục được chấn chỉnh, tập trung, trách nhiệm và nề nếp hơn. Thủ trưởng các sở, ban, ngành và Chủ tịch UBND cấp huyện đã thực hiện và chỉ đạo thực hiện nghiêm túc việc tiếp công dân định kỳ, thường xuyên, đột xuất; gắn việc tiếp công dân với giải quyết KNTC, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp.
Ý thức trách nhiệm và nghiệp vụ chuyên môn của đội ngũ chuyên trách trong việc tiếp công dân ở tỉnh và các địa phương đã được nâng cao, với thái độ tận tụy, tôn trọng nhân dân, lắng nghe và tạo điều kiện thuận lợi nhiều hơn để công dân thực hiện quyền KNTC. Về cơ bản ở cấp xã, phường của các địa phương đã sắp xếp, bố trí nơi tiếp công dân đáp ứng yêu cầu công tác tiếp dân và đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn tại các trụ sở và nơi tiếp công dân.
Trên địa bàn toàn tỉnh đã thực hiện cơ bản ổn định quy định Chủ tịch UBND cấp xã tiếp công dân định kỳ vào thứ năm hàng tuần; Chủ tịch UBND cấp huyện tiếp công dân định kỳ vào ngày 1 và ngày 15 hàng tháng. Tỉnh đã chỉ đạo trong các ngày tiếp công dân định kỳ, các cơ quan nhà nước hạn chế tối đa việc bố trí các cuộc họp, công tác liên quan đến điều hành của người đứng đầu địa phương để Chủ tịch UBND các cấp thực hiện đúng quy định về trách nhiệm tiếp công dân.
| Để nâng cao hơn hiệu quả của cấp cơ sở trong công tác tiếp dân, giải quyết KNTC, nên chăng tại cấp này cũng cần thành lập Hội đồng tiếp công dân hoặc xây dựng quy chế cụ thể để có sự giám sát lẫn nhau, kiểm đếm trong công việc. Cùng với đó tăng cường trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã trong công tác quản lý đất đai, trong việc xác nhận nguồn gốc đất. Đồng chí Điệp Văn Chiến, Phó Chánh Thanh tra tỉnh. |
Trong giải quyết KNTC, UBND tỉnh và UBND các địa phương đã duy trì ổn định hàng tháng việc họp kiểm điểm, nghe báo cáo và chỉ đạo giải quyết các vụ việc KNTC, kiến nghị, phức tạp, còn vướng mắc để thống nhất biện pháp xử lý, giải quyết kịp thời, đúng quy định của pháp luật. Đối với những địa phương có ít vụ việc, đã chủ động kết hợp nghe và chỉ đạo giải quyết trong ngày tiếp công dân định kỳ. Chỉ đạo thường xuyên rà soát việc tổ chức thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu và lần hai đã có hiệu lực pháp luật, các văn bản chỉ đạo của tỉnh và của cấp mình liên quan đến việc tiếp công dân và giải quyết KNTC...
Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến tích cực thì công tác tiếp dân, giải quyết KNTC vẫn còn tồn tại, hạn chế. Một số địa phương chưa coi trọng đầy đủ, quan tâm đúng mức công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC. Chủ tịch UBND cấp huyện, trưởng các phòng ban, đơn vị vận dụng cơ chế ủy quyền cho cấp phó nên chưa sát sao, thấu đáo trong chỉ đạo và giải quyết vụ việc. Qua giám sát của HĐND tỉnh tháng 10/2018 cho thấy có nơi Chủ tịch UBND cấp xã bố trí tiếp công dân theo lịch quy định (thứ 5 hàng tuần) đạt 30%.
Bên cạnh đó, trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC tại một số địa phương, đơn vị còn hạn chế; ý thức trách nhiệm của một bộ phận cán bộ chưa cao, chưa thực hiện hết chức trách nhiệm vụ và vai trò chủ động tham mưu trong công tác này.
Đồng chí Lê Anh Đài, Trưởng phòng Thanh tra, giải quyết KNTC IV, Thanh tra tỉnh, cho biết: "Nhiều trường hợp mặc dù cấp cơ sở đã giải quyết đúng nhưng công dân vẫn tiếp khiếu lên tỉnh và có thái độ ban đầu rất bức xúc. Tuy nhiên, khi được cán bộ của Thanh tra tỉnh giải thích, phân tích về cơ chế chính sách đã có sự hòa hoãn, thậm chí là đồng thuận, rút đơn khiếu nại. Họ cho biết nếu ban đầu được lắng nghe, được giải thích như vậy thì đã không tiếp khiếu. Điều này thể hiện công tác tiếp dân ở cấp cơ sở có phần nào đó còn hạn chế, công tác tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật trong nhân dân còn ở mức độ. Chúng ta phải thực sự lắng nghe, xác định mỗi cán bộ, công chức làm việc theo tinh thần "phục vụ” nhân dân chứ không phải "ra lệnh” hay "chỉ đạo”.
6 tháng đầu năm 2019, các cơ quan hành chính nhà nước các cấp trong tỉnh đã tiếp 3.453 lượt công dân, với 2.006 vụ việc. Tổng số đơn thư KNTC, kiến nghị, phản ánh đã tiếp nhận, xử lý là 5.270 đơn. Tổng số đơn thư KNTC giải quyết theo thẩm quyền là 385 vụ việc. Các cơ quan hành chính đã giải quyết 237/367 vụ việc khiếu nại và 16/18 vụ việc tố cáo, trong đó có 58 vụ việc công dân xin rút đơn.
Trần Thanh
[links()]
