Ngày 4-11, QH nghe trình bày 6 dự án Luật và 6 báo cáo thẩm tra về các dự án: Luật các vùng biển VN; Luật phòng, chống bạo lực gia đình; Luật phòng, chống các bệnh truyền nhiễm; Luật chất lượng sản phẩm hàng hóa; Luật tương trợ tư pháp và Luật thuế thu nhập cá nhân.
* Bạo lực trong gia đình đã đến lúc báo động:
Theo Tờ trình của Ủy ban về các vấn đề xã hội về kết quả khảo sát tại 8 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và báo cáo của các cơ quan, tổ chức hữu quan thì tình trạng bạo lực trong gia đình ở nước ta đã đến lúc báo động. Bạo lực trong gia đình xảy ra ở nhiều nơi trong cả nước, ở các đối tượng có trình độ, nhận thức khác nhau và đã để lại những hậu quả nặng nề, tác động xấu đến đời sống xã hội, đến cộng đồng, nhưng nghiêm trọng hơn đó là sự vi phạm quyền con người, xâm phạm danh dự, nhân phẩm và tính mạng của người dân mà chủ yếu là phụ nữ. Nguyên nhân gây ra bạo lực trong gia đình rất đa dạng, phụ thuộc vào quá trình giáo dục, trình độ nhận thức, văn hóa ứng xử và hoàn cảnh sống của mỗi người, kể cả sự thờ ơ, thiếu trách nhiệm từ phía cơ quan nhà nước, tổ chức, đoàn thể xã hội. Trước tình hình trên, việc ban hành Luật phòng, chống bạo lực gia đình là cần thiết và sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm cũng như thái độ ứng xử của mỗi cá nhân, gia đình, cộng đồng dân cư và cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, góp phần bảo vệ hạnh phúc, sự phát triển lành mạnh của mỗi gia đình.
Về một số vấn đề cụ thể: đối tượng áp dụng Luật phòng, chống bạo lực trong gia đình không chỉ áp dụng đối với các thành viên gia đình theo Luật hôn nhân và gia đình mà còn áp dụng với những đối tượng là nam, nữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ, chồng hoặc vợ, chồng đã ly hôn nhưng chung sống với nhau mà không đăng ký kết hôn lại. Về hành vi cưỡng ép quan hệ tình dục và có hành vi khác xâm phạm đến đời sống tình dục, qua thảo luận có ý kiến tán thành với quy định trong dự thảo Luật nhưng nhiều ý kiến cho rằng, hành vi bạo lực tình dục trong gia đình ở nước ta tuy có xảy ra nhưng lại được coi là chuyện riêng trong mỗi gia đình, do đó cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm cũng không thể biết được để xem xét, xử lý. Hơn nữa rất khó thu thập căn cứ để xác định một người có hành vi bạo lực tình dục trong gia đình... Dự thảo Luật trình Quốc hội gồm 6 chương với 43 điều.
* Tổ chức, cá nhân phải bồi thường cho người bị rủi ro, tai biến sau tiêm chủng:
Việc ban hành Luật phòng, chống các bệnh truyền nhiễm thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe của nhân dân. Đồng thời cũng nhằm khẳng định và cụ thể hóa quan điểm phòng bệnh hơn chữa bệnh đã được thể hiện trong Hiến pháp và được chỉ đạo xuyên suất, thống nhất trong nhiều năm qua. Đồng thời góp phần khắc phục xu hướng coi nhẹ vấn đề phòng bệnh trong chỉ đạo cũng như đầu tư. Đây là một bước quan trọng để hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, bảo đảm quyền và nghĩa vụ của mỗi người dân cũng như trách nhiệm của cộng đồng. Nhiễm HIV là một loại bệnh truyền nhiễm đã được Quốc hội ban hành một luật riêng; do vậy, việc ban hành Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm để điều chỉnh mối quan hệ liên quan đến tất cả các loại bệnh truyền nhiễm, nhất là loại bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A và chủ động ngăn ngừa không để bệnh truyền nhiễm trở thành dịch lại càng cần thiết hơn.
Về một số vấn đề cụ thể, như tiêm chủng phòng bệnh cho trẻ em, phụ nữ có thai thuộc Chương trình tiêm chủng mở rộng (Điều 29) có 2 loại ý kiến khác nhau. Loại thứ nhất nhất trí như dự thảo Luật (tiêm chủng mở rộng là bắt buộc và miễn phí với trẻ em, phụ nữ mang thai). Mục đích quan trọng nhất của việc quy định bắt buộc phải tiêm chủng là tạo cơ sở pháp lý để các đối tượng trong diện phải tự giác, chủ động tham gia tiêm chủng và yêu cầu được tiêm chủng, có như vậy xã hội sẽ tránh được sự tái phát các bệnh dịch nguy hiểm đã được thanh toán, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân. Loại ý kiến thứ hai đề nghị quy định Chương trình tiêm chủng mở rộng thuộc loại tiêm chủng tự nguyện. Từ trước tới nay Chương trình tiêm chủng mở rộng thuộc loại tiêm chủng không bắt buộc, ngành y tế và các ban, ngành hữu quan thực hiện vận động các gia đình đưa con đi tiêm chủng phòng bệnh. Hơn nữa, nếu quy định tiêm chủng mở rộng là bắt buộc thì chế tài xử lý nhưng người không đến tiêm chủng, hoặc nếu cơ quan y tế không thực hiện được việc tiêm chủng 100% số đối tượng ở một số vùng sẽ bị xử lý như thế nào? Đồng thời về kinh phí, chỉ nên quy định Nhà nước hỗ trợ kinh phí tiêm chủng mở rộng. Quy định linh hoạt như vậy tạo điều kiện cho Chính phủ có thể miễn phí hoặc hỗ trợ một phần kinh phí để tiêm chủng cho các nhóm đối tượng này phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước trong từng giai đoạn. Trên thực tế, nhiều nước cũng không miễn phí cho việc tiêm chủng mở rộng.
Về xử lý khi rủi ro, biến chứng do tiêm chủng (khoản 5 Điều 30), dự thảo Luật quy định: cơ quan, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, bảo quản vắc xin, sinh phẩm y tế và cán bộ y tế làm công tác tiêm chủng phải chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm của mình gây ra cho người bị thiệt hại theo quy định pháp luật (có nghĩa là phải bồi thường cho người bị rủi ro, tai biến sau tiêm chủng). Đây là quy định hoàn toàn mới, đó là kết quả của việc tiếp thu ý kiến góp ý của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Thường trực Uỷ ban về các vấn đề xã hội, bởi vì dự thảo Luật trình xin ý kiến Uỷ ban thường vụ Quốc hội (tháng 8/2006) không quy định trách nhiệm bồi thường nếu xảy ra rủi ro, tai biến sau khi tiêm chủng. Về vấn đề này, nhiều ý kiến nhất trí như dự thảo, nhưng chỉ nên giới hạn chịu trách nhiệm đối với các trường hợp tiêm chủng bắt buộc. Còn đối với trường hợp tiêm chủng tự nguyện là sự thỏa thuận giữa các bên do đó không nên áp dụng quy định này...
Một số vấn đề về dự thảo Luật thuế thu nhập cá nhân, chúng tôi sẽ tiếp tục chuyển đến bạn đọc trong các bản tin tiếp theo.
