Vài năm trở lại đây, TP Hạ Long triển khai rất nhiều dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, từng bước tạo tầm vóc hiện đại và phát triển của thành phố thủ phủ tỉnh. Những dự án này cần thực hiện GPMB, di dời nhiều hộ dân, đã không tránh khỏi phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến KNTC. Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn, nhưng thành phố đã tích cực triển khai nhiều biện pháp, nhằm giải quyết dứt điểm các vụ việc.
TP Hạ Long hiện là địa phương có nhiều vụ việc KNTC phức tạp, kéo dài, tập trung đông người nhất tỉnh, số lượng đơn thư chiếm trên 50% tổng số đơn thư KNTC của toàn tỉnh. Nội dung các vụ việc chủ yếu tập trung ở lĩnh vực: Quản lý sử dụng đất đai, cấp quyền sử dụng đất, tranh chấp đất, GPMB, bố trí tái định cư, xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, trật tự đô thị... Theo thống kê của Ban Tiếp công dân thành phố, năm 2016 có tổng số 3.421 đơn thư/3.060 vụ việc tiếp nhận từ các nguồn, tăng 17% so với năm 2015, trong đó có 1.027 đơn trùng, đơn không thuộc thẩm quyền giải quyết, đơn đã có quyết định, văn bản trả lời, đơn nặc danh... Có đến 1.524 đơn thư phát sinh/1.353 vụ việc, tăng 41% so với năm 2015, còn lại là những đơn thư cũ đang được UBND thành phố đôn đốc và chỉ đạo các đơn vị tiếp tục xử lý.
Những năm qua, công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC đã được thành phố quan tâm hơn. Hàng tháng, hàng quý, UBND thành phố đều tổ chức họp để nghe Thanh tra thành phố, Ban Tiếp công dân và các phòng, ban, đơn vị báo cáo về công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư KNTC; nắm các vụ việc tồn đọng, phức tạp để có hướng chỉ đạo tập trung xử lý, giải quyết kịp thời, đúng quy định của pháp luật. Đối với những vụ việc phức tạp, kéo dài, đông người, lãnh đạo thành phố trực tiếp đối thoại, làm rõ các nội dung khiếu nại, kiến nghị, đề nghị, nắm bắt nguyện vọng, mong muốn của công dân để giải quyết dứt điểm. UBND thành phố thường xuyên phối hợp với các cơ quan, tổ chức Đảng, đoàn thể vận động tuyên truyền thuyết phục để người dân hiểu, tự giác chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Tuy nhiên, do cơ chế chính sách, hệ thống văn bản pháp luật về đất đai, GPMB còn điều bất cập, một số nội dung quy định chưa phù hợp với thực tế, nên quá trình thực hiện có nhiều phát sinh vướng mắc. Một số quy định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thường xuyên thay đổi theo hướng ngày càng tăng mức bồi thường, hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi, dẫn đến người bị thu hồi đất, giải tỏa trước khi có chính sách thay đổi thường nhận được giá trị bồi thường, hỗ trợ thấp hơn người bị giải tỏa sau. Thậm chí, có trường hợp người chấp hành tốt, bàn giao mặt bằng sớm lại bị thiệt, dẫn đến sự so bì giữa các hộ dân và làm phát sinh khiếu kiện. Trong khi đó, cách hiểu và vận dụng giữa một số nơi có sự khác nhau, nên trong quá trình giải quyết phải chờ hướng dẫn hoặc phải xin ý kiến chỉ đạo của cấp trên mới giải quyết được. Điều này khiến cho việc giải quyết các vụ khiếu nại có phần bị chậm trễ.
Bên cạnh đó, tại các phường trên địa bàn trước kia công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực, nhất là quản lý đất đai, lập hồ sơ địa chính, xác nhận nguồn gốc đất, thực hiện bồi thường, GPMB vẫn còn thiếu sót, chưa chặt chẽ... Cùng với đó, việc lựa chọn, giao dự án cho một số chủ đầu tư chưa chất lượng, nhiều dự án bị kéo dài hoặc chậm triển khai, làm ảnh hưởng đến sản xuất, đời sống, quyền lợi của người dân, dẫn đến phát sinh khiếu kiện và gây khó khăn trong giải quyết khiếu kiện của các cơ quan chức năng.
Theo Trưởng Ban Tiếp công dân TP Hạ Long Bùi Ngọc Phương, trước tình hình phát sinh nhiều đơn thư, vụ việc KNTC, việc chủ động giải quyết dứt điểm ngay từ cấp phường là rất quan trọng. Điều này đòi hỏi các phường phải nâng cao chất lượng cán bộ làm công tác giải quyết KNTC; đồng thời tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nhất là Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và các văn bản hướng dẫn luật đến cán bộ, nhân dân. Đây cũng là cách thành phố tập trung trong thời gian tới.
Hoàng Quỳnh
