Gắn bó với vùng khó
Chiều ngày đầu tuần, tại trạm y tế xã Phong Dụ (huyện Tiên Yên), bác sĩ Phạm Thị Châu cùng đội ngũ cán bộ của trạm đang tất bật với công việc khám, cấp thuốc và tư vấn sức khoẻ cho người bệnh. Tiếp chúng tôi với nụ cười hiền hậu, bác sĩ Châu cho biết, ở vùng cao mùa lạnh thời tiết thường giá buốt hơn ở dưới xuôi nên có nhiều người bị mắc bệnh liên quan đến đường hô hấp. Vì vậy, cán bộ trạm lúc nào cũng phải túc trực, thăm khám, điều trị cho bệnh nhân. Tuy là trạm y tế xã, nhưng mỗi ngày có từ 15-20 lượt người đến khám, chữa bệnh. Trung bình mỗi năm, trạm thực hiện khám cho hơn 4.000 lượt người dân.
Bên ấm trà đặc nóng hổi trong chiều ngày cuối đông rét mướt, chị kể, năm 1993, sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Y Quảng Ninh, tôi quay trở lại Phong Dụ - nơi sinh ra và lớn lên. Đến nay, đã có hơn 23 năm gắn bó với mảnh đất còn nhiều khó khăn này và có đến 22 năm giữ vai trò là trạm trưởng trạm y tế. Chị Châu tâm sự: Dân số ở xã Phong Dụ chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ dân trí thấp. Trước đây, người dân duy trì nếp ăn ở, sinh hoạt rất lạc hậu. Không ít người khi ốm đau không đi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế mà mời thầy mo cúng đuổi tà, trừ bệnh; đa phần phụ nữ tự sinh nở nên rất nguy hiểm đến tính mạng… Tư tưởng, nhận thức đã ăn sâu vào nếp nghĩ tạo thành thói quen của bà con nên các cán bộ y, bác sĩ của trạm gặp rất nhiều khó khăn trong công tác vận động, phổ biến giáo dục sức khoẻ cho người dân. Gặp khó không lùi, gian nan không nản, trong suốt thời gian đó, hàng ngày, chị Châu cùng cán bộ trạm trực tiếp “đi từng ngõ, gõ từng nhà” tư vấn tại chỗ hoặc lồng ghép với các chương trình khác nhằm tuyên truyền thay đổi nhận thức cho bà con từ những điều đơn giản nhất, như: Phải uống nước đun sôi, rửa tay sạch trước khi ăn, ngủ phải mắc màn đến việc tiêm chủng cho trẻ em; vận động áp dụng các biện pháp kế hoạch hoá gia đình, phòng dịch bệnh... Cùng với đó, chị tranh thủ uy tín già làng, trưởng bản để phối hợp gặp từng đối tượng vận động nhân dân thực hiện nếp sống mới, văn minh, an toàn cho sức khoẻ. Với sự cố gắng không mệt mỏi, những việc làm cụ thể trong khám, chữa bệnh cứu người của bác sĩ Châu, đến nay những quan niệm, hủ tục ở Phong Dụ đã thay đổi. Mỗi khi ốm đau, đồng bào đều đến trạm y tế, bệnh viện để khám chữa bệnh.
Ông Sái Văn Liều, 80 tuổi ở thôn Tềnh Pò cho biết: Tôi tuổi cao, sức yếu lại bị bệnh tăng huyết áp nên thường xuyên phải lên trạm xá để kiểm tra huyết áp. Trước trạm không có bác sĩ nên phải lên trung tâm y tế huyện. Gặp những hôm huyết áp tăng đột ngột thì rất nguy hiểm. Kể từ ngày xã có trạm xá, có bác sĩ Châu, tôi yên tâm hơn nhiều. Không chỉ tôi mà các cụ trong chi hội người cao tuổi của thôn đều tin tưởng và thường xuyên lên trạm khám, chữa bệnh.
Chỗ dựa tin cậy của nhân dân
Bao nhiêu năm trong nghề là bấy nhiêu năm bác sĩ Hoàng Văn Ba gắn bó với trạm y tế xã Vô Ngại (huyện Bình Liêu). Với bộ đồ nghề khám bệnh cùng chiếc xe máy cũ, hơn 20 năm công tác, chuyện vượt suối, băng đèo trở thành bình thường mỗi khi đến khám, chữa bệnh cho bà con bản vùng cao ở xã đối với bác sĩ Ba. Thường xuyên len lỏi khắp các bản làng người Tày, Dao, Sán Chỉ, Nùng để chữa bệnh cho bà con dân bản nên bác sĩ am hiểu mọi tập tục, nếp sống của đồng bào. Bác sĩ Ba chia sẻ: “Muốn chăm sóc sức khoẻ tốt cho nhân dân thì trên hết người dân phải biết tự chăm sóc, bảo vệ cho mình. Vì vậy, ngay từ những ngày đầu về nhận công tác, song song với việc khám, chữa bệnh ở trạm, tôi thường xuyên đi cơ sở, đến tận từng nhà dân để tìm hiểu đời sống của bà con, làm bạn với bà con. Từ đó, từng bước thay đổi cách nghĩ, chuyển biến hành vi của người dân trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ theo hướng tích cực”.
Để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tại trạm, bác sĩ Ba cùng với cán bộ y tế của trạm còn thường xuyên phối hợp với các ngành, đoàn thể của xã tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân phòng, chống dịch bệnh, ngộ độc thực phẩm... Vì vậy, nhiều năm qua, công tác khám, chữa bệnh của trạm đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Năm 2015, trạm đã khám, chữa bệnh cho gần 4.700 lượt bệnh nhân; điều trị ngoại trú cho 3.784 người; tiêm chủng cho 75 trẻ, đạt 95% kế hoạch; khám, chữa phụ khoa 458 người. Số trẻ suy dinh dưỡng dưới 5 tuổi giảm dần, nay còn 17,2%.
Không chỉ ở Phong Dụ và Vô Ngại mà còn rất nhiều xã vùng cao trên địa bàn tỉnh có đội ngũ y, bác sĩ bám bản, bám làng để chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ cho nhân dân. Đội ngũ những người thầy thuốc yêu nghề, đam mê với nghiệp này đã từng bước xoá dần khoảng cách giữa miền xuôi và miền ngược trong việc đáp ứng các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ của nhân dân. Ông Nguyễn Đức Thanh, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở Y tế cho biết: Bên cạnh việc được quan tâm về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị để đạt bộ tiêu chí quốc gia, ngành y tế quan tâm đào tạo, phát triển nguồn nhân lực y tế, trong đó có y tế xã. Nhờ đó, đến nay đã có 80% trạm y tế xã có bác sĩ biên chế làm việc tại trạm. Các trạm y tế có bác sĩ đã mang lại hiệu quả rất lớn. Nhiều trường hợp cấp cứu chấn thương, bệnh nặng khác đã được bác sĩ xử lý kịp thời, tránh được tử vong, nhất là ở những xã xa bệnh viện, làm giảm những ca bệnh phải chuyển tuyến trên. Bên cạnh đó, Sở Y tế quy định lại chức năng, nhiệm vụ của các trạm y tế theo 3 vùng phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của mỗi địa phương, nhu cầu chăm sóc sức khoẻ nhân dân trên địa bàn. Qua đó, từng bước nâng cao được chất lượng khám, chữa bệnh ở cơ sở nói riêng, ngành y tế của tỉnh nói chung.
Hoàng Anh
