TAND tỉnh vừa mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Trốn thuế” đối với 6 bị cáo, liên quan đến hoạt động khai thác, chế biến và tiêu thụ khoáng sản trái phép diễn ra trên địa bàn TP Đông Triều (nay là phường Mạo Khê).
Theo cáo trạng, mặc dù không có giấy phép khai thác nhưng trong khoảng thời gian từ tháng 6/2023 đến tháng 1/2025, tại khu đất thuộc quyền quản lý của Nguyễn Văn Thái thuộc tờ bản đồ số 8+9 khu Thọ Sơn, phường Yên Thọ, TP Đông Triều (nay là phường Mạo Khê), Nguyễn Văn Thái đã cùng Nguyễn Văn Thường khai thác trái phép đất, đá sau đó chế biến nghiền, sàng được trên 69.382m3 đá cát kết cấp III; trên 792m3 đá cát kết cấp IV và 34.852m3 đất. Tổng số giá trị khoáng sản đã khai thác trái phép theo định giá trên 5 tỷ đồng. Thường chia phần Thái được hưởng trên 2,3 tỷ đồng.
Từ tháng 4/2024 đến tháng 1/2025, Trần Văn Hải đã cùng với Nguyễn Văn Thường khai thác, vận chuyển 23.870m3 đá cát kết cấp III và 25.350m3 đất với giá trị khoáng sản khai thác trái phép trị giá là trên 2,4 tỷ đồng, được hưởng số tiền 30 triệu đồng.
Từ tháng 10/2023 đến tháng 1/2025, Đoàn Thái Thanh, Bùi Văn Quyết đã bàn bạc với Nguyễn Văn Thường để đặt Thường khai thác, chế biến trái phép số đá khai thác bán trái phép cho Thanh và Quyết tổng số 60.667,09m3 đá cát kết cấp III. Thanh và Quyết đã đem bán, Thanh hưởng số tiền trên 75 triệu đồng, Quyết hưởng trên 127 triệu đồng. Để tránh bị phát hiện khi vận chuyển số đá mua trái phép, Thanh và Quyết đã mua trái phép 5 hóa đơn giá trị gia tăng, giá trị tiền hàng hơn 2,5 tỷ đồng để hợp thức hóa số đá cát kết mua trái phép trong quá trình vận chuyển.
Đặng Thị Hường với vai trò là Giám đốc Công ty TNHH đầu tư thương mại và dịch vụ Nguyên Phong đã sử dụng 5 hóa đơn không có hàng hóa do Thanh và Quyết mua để báo cáo thuế đầu vào cho Công ty TNHH đầu tư thương mại dịch vụ Nguyên Phong làm giảm số tiền phải nộp là trên 254 triệu đồng.
Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 16/12, Hội đồng xét xử đã làm rõ từng hành vi phạm tội, đối chiếu với các tài liệu, chứng cứ thu thập trong quá trình điều tra, xem xét đầy đủ vai trò, mức độ tham gia của từng bị cáo trong vụ án. Nguyễn Văn Thường được xác định là người khởi xướng, tổ chức, điều hành toàn bộ quá trình khai thác, chế biến và tiêu thụ khoáng sản trái phép. Nguyễn Văn Thái là người quản lý khu đất, dù biết rõ việc khai thác không được phép nhưng vẫn đồng ý cho sử dụng đất để chia lợi nhuận. Các bị cáo Đoàn Thái Thanh, Bùi Văn Quyết giữ vai trò trung gian tiêu thụ khoáng sản, trực tiếp tham gia việc mua bán, vận chuyển và hợp thức hóa chứng từ. Trần Văn Hải tham gia vận chuyển với khối lượng lớn.
Hội đồng xét xử tuyên phạt Nguyễn Văn Thường 27 tháng tù, Nguyễn Văn Thái 24 tháng tù, Trần Văn Hải 12 tháng tù, Đoàn Thái Thanh 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, Bùi Xuân Quyết 12 tháng tù cho hưởng án treo cùng về tội “Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”; tuyên phạt bị cáo Đặng Thị Hường 150 triệu đồng về tội “Trốn thuế”.
Ngoài hình phạt chính, Hội đồng xét xử cũng tuyên tịch thu sung công quỹ số tiền thu lời bất chính do các bị cáo phạm tội mà có; áp dụng các biện pháp tư pháp đối với tang vật của vụ án, gồm phương tiện, máy móc phục vụ việc khai thác khoáng sản trái phép...
Vụ án không chỉ làm rõ trách nhiệm pháp lý của các bị cáo mà còn đặt ra vấn đề trong quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản. Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao, nếu công tác quản lý không được siết chặt, việc lợi dụng đất đai, tài nguyên để khai thác trái phép có thể diễn ra âm thầm, kéo dài và gây nhiều hệ lụy. Không chỉ làm thất thoát tài nguyên, các hành vi vi phạm còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý Nhà nước, môi trường. Phiên tòa khép lại với bản án nghiêm minh, thể hiện quan điểm nhất quán trong việc đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về tài nguyên, khoáng sản. Đồng thời, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân, là lời cảnh báo đối với kẻ cố tình vi phạm.
