Tôi vẫn nhớ câu chuyện mà bác sĩ Phùng Thị Kim Dung, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khoẻ sinh sản tỉnh (CSSKSS) kể về trường hợp một bé gái mới 15 tuổi đến trung tâm với bạn trai cùng tuổi. Khi biết thai đã được 10 tuần, cả hai cháu khóc lóc, năn nỉ các y, bác sĩ ở trung tâm giúp phá bỏ thai. Các bác sĩ phải tư vấn, đồng thời khuyên cháu gái nên về nói chuyện cùng gia đình, người thân để họ tìm cách tháo gỡ. Nếu nhất quyết phá bỏ thai cần phải có người thân đưa đi. Về sau cũng không thấy đôi bạn trẻ quay trở lại.
Chuyện ở Trung tâm CSSKSS tỉnh
Đó chỉ là một trong rất nhiều trường hợp trẻ vị thành niên (VTN) mang thai đến Trung tâm CSSKSS để được tư vấn, giúp đỡ và xin nạo phá thai. Nhiều trẻ VTN do chính mẹ, hoặc người thân đưa đến, song có những bạn trẻ tự đến hoặc đi cùng bạn bè. Thậm chí có những người thai đã hơn 3 tháng, 6 tháng vẫn xin phá.
Tuy nhiên, Trung tâm chỉ thực hiện nạo phá thai cho các bạn trẻ dưới 18 tuổi khi phải có người thân đi cùng. Người đi cùng trẻ VTN phải có chứng minh thư và chứng minh được mình là người thân của trẻ. Trung tâm cũng chỉ nạo phá thai cho những trường hợp thai dưới 12 tuần tuổi, còn lại phải giới thiệu lên tuyến cao hơn nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ VTN.
Mặc dù quy định như trên, song hàng năm, số trẻ VTN có độ tuổi 14-19 nạo phá thai tại Trung tâm vẫn khá cao. Năm 2013 có 48 trường hợp nạo phá thai và 10 tháng đầu năm 2014 có 26 trường hợp. Đây chỉ là thống kê của riêng Trung tâm CSSKSS tỉnh; còn tại các bệnh viện, trung tâm y tế trong toàn tỉnh dù chưa phân tách, thống kê số trẻ VTN đến nạo, phá thai nhưng theo các đơn vị thì con số này cũng không nhỏ.
Và những huệ lụy
Hậu quả đầu tiên do nạo phá thai ở trẻ VTN mang lại chính là tâm lý mặc cảm, lo lắng của trẻ VTN sau khi có thai và sau phá thai. Thậm chí, có những hậu quả ảnh hưởng đến hạnh phúc sau này của các bạn trẻ. Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Hoan, Trưởng khoa Ngoại - Sản, Trung tâm Y tế huyện Ba Chẽ, cho biết: Ngay ở Ba Chẽ, một huyện miền núi của tỉnh mà tỷ lệ viêm nhiễm phụ khoa, vô sinh đã ở mức cao. Một trong những nguyên nhân là tình trạng các bạn trẻ, trong đó có trẻ VTN nạo phá thai nhiều hoặc thường xuyên sử dụng thuốc tránh thai cấp tốc.
Còn bác sĩ Phùng Thị Kim Dung cho biết: Hiện nay, với sự tiến bộ của y học, rất nhiều kỹ thuật nạo phá thai được áp dụng, mang tính an toàn cao. Tuy nhiên, dù chủ động phá thai hay do sẩy thai, nếu được thực hiện tại các cơ sở y tế nhà nước thì tai biến hiếm khi xảy ra. Ngược lại, ở những nơi thực hiện dịch vụ này không tuân thủ nguyên tắc vô khuẩn, không thực hiện theo chuẩn quốc gia, thì phụ nữ thường phải chịu những phương pháp phá thai không an toàn dẫn đến tai biến như: Chảy máu âm đạo nhiều hoặc ứ máu trong tử cung; rách cổ tử cung khi cổ tử cung siết cứng ở người chưa sinh; thủng tử cung do tư thế tử cung bất thường; sót nhau, sót thai; nhiễm trùng; rong kinh; dính buồng tử cung gây vô kinh khi tiền sử nạo thai nhiều lần; vô sinh; thai ngoài tử cung; ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng…
Bác sĩ Mai Thị Hằng, Trưởng Khoa Phụ sản, Bệnh viện Đa khoa tỉnh - nơi đang thực hiện cả kỹ thuật điều trị vô sinh, cũng khẳng định: Hiện nay, tình trạng vô sinh ở phụ nữ có chiều hướng gia tăng.
Cần đa dạng hoá việc giáo dục giới tính cho trẻ
Với cuộc sống hiện đại, khá nhiều trẻ VTN có các phương tiện, như điện thoại di động, máy tính, iPad, mạng internet… Nếu không được giáo dục đầy đủ, khi tiếp cận với những trang web “đen” khiến trẻ tò mò, bắt chước làm thử. Cộng thêm ở lứa tuổi này, tâm sinh lý của trẻ đang phát triển.
Bởi vậy, cách tốt nhất để hạn chế tình trạng nạo phá thai ở trẻ VTN chính là việc tăng cường giáo dục giới tính cho trẻ. Điều này đòi hỏi sự tham gia tích cực của cả gia đình, nhà trường và các đoàn thể trong xã hội. Việc giáo dục giới tính cho trẻ ở trong các trường học cần tránh tình trạng e dè; thậm chí cần đưa kiến thức giáo dục trẻ cả những biện pháp tránh thai phù hợp, hạn chế tối đa các trường hợp nạo phá thai.
Theo bác sĩ Phùng Thị Kim Dung, các gia đình cần có sự đồng lòng, thường xuyên tâm sự với trẻ. Khi trẻ VTN có thai, thay vì chỉ trích, phó mặc, các bậc cha mẹ cần bình tĩnh, động viên để trẻ không hoang mang; đồng thời chủ động đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được tư vấn giúp đỡ; tránh tình trạng trẻ VTN tự tìm đến những cơ sở nạo phá thai tư nhân không đảm bảo dẫn đến những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra”.
Thu Nguyệt
