Trong những năm qua, chăm sóc sức khoẻ cho trẻ em dưới 6 tuổi luôn là vấn đề được tỉnh quan tâm. Đặc biệt, từ khi Luật BHYT có hiệu lực (tháng 7-2009), tỉnh đã đôn đốc, chỉ đạo các đơn vị tăng cường việc rà soát, cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) cho trẻ dưới 6 tuổi.
Tuy nhiên, thực tế đến thời điểm hiện nay, khi đến các cơ sở y tế trên địa bàn, vẫn còn nhiều trẻ chỉ sử dụng giấy khai sinh, giấy chứng sinh hay chứng nhận của chính quyền địa phương... điều này gây khó khăn cho việc kiểm soát nguồn quỹ khám, chữa bệnh của ngành bảo hiểm và gây tình trạng quá tải của một số đơn vị y tế tuyến trên. Tiêu biểu như ở Bệnh viện Đa Khoa huyện Hải Hà. Trong 10 tháng đầu năm 2011, Bệnh viện có tới 7.281 lượt trẻ dưới 6 tuổi đến khám, chữa bệnh. Tuy nhiên trong số này, vẫn còn tới 519 trẻ không có thẻ BHYT mà phải dùng bằng giấy khai sinh hoặc xác nhận của chính quyền địa phương.
Theo số liệu thống kê của Bảo hiểm xã hội tỉnh, năm 2010, toàn tỉnh có 171.005 lượt trẻ dưới 6 tuổi trên địa bàn đến các cơ sở y tế khám, chữa bệnh, trong đó có tới 21.312 trẻ không có thẻ BHYT. Tổng kinh phí khám, chữa bệnh phải chi cho số trẻ không có thẻ này khoảng 6,826 tỷ đồng. Còn 9 tháng đầu năm 2011, trong tổng số 162.676 lượt trẻ khám, chữa bệnh cũng có tới 26.472 trẻ không có thẻ BHYT với kinh phí chi khám chữa bệnh cho số này khoảng 5,830 tỷ đồng. Để tạo thuận lợi trong cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi, ngành Bảo hiểm xã hội tỉnh đã giao việc in, cấp thẻ cho Bảo hiểm xã hội các huyện, thị, thành phố trên địa bàn. Việc cấp được tiến hành hàng tháng dựa trên danh sách trẻ em mà xã, phường, thị trấn đưa đến. Thẻ có giá trị 72 tháng từ khi trẻ sinh ra đến 6 tuổi. Cho đến tháng 9-2011, toàn tỉnh đã cấp 133.385 thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi. Ngành cũng đã thực hiện tốt việc chi trả bảo hiểm theo đúng người, đúng bệnh với các đơn vị y tế. Chỉ có điều, đối với số trẻ em dưới 6 tuổi đi khám chữa bệnh không có thẻ, ngành không có căn cứ để làm thanh quyết toán với bên tài chính, dẫn đến nguy cơ quá tải cho nguồn kinh phí khám, chữa bệnh mà bên tài chính phân khai cho ngành theo số đầu thẻ đã cấp.
Thực tế này còn cho thấy việc thống kê, rà soát số trẻ em dưới 6 tuổi của các địa phương chưa sát, vẫn còn nhiều trẻ chưa được cấp thẻ BHYT. Mặt khác, cũng có nhiều gia đình còn cố tình lách luật, dù trẻ có BHYT song khi đưa trẻ lên thẳng tuyến trên để khám, chữa bệnh lại chỉ dùng giấy khai sinh, giấy xác nhận của chính quyền địa phương để không phải chi trả tiền vượt tuyến. Bởi thẻ BHYT quy định cụ thể nơi khám chữa bệnh ban đầu. Theo quy định, người có thẻ BHYT khi đi khám, chữa bệnh vượt tuyến (không phải trường hợp cấp cứu) chỉ được BHXH thanh toán 70% chi phí đối với trường hợp khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đạt tiêu chuẩn hạng III; 50% chi phí đối với trường hợp khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đạt tiêu chuẩn hạng II và 30% chi phí đối với trường hợp khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đạt tiêu chuẩn hạng I.
Chính sự không sâu sát được hết số trẻ em dưới 6 tuổi của các địa phương để lập danh sách cấp thẻ và sự lách luật của nhiều gia đình khiến Bảo hiểm xã hội gặp khó khi cân đối, kiểm soát quỹ khám chữa bệnh cho đối tượng này. Mặt khác, việc trẻ không dùng thẻ BHYT vượt tuyến khám, chữa bệnh dẫn đến gia tăng tình trạng quá tải ở các Bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến trung ương. Bởi vậy, để đảm bảo quyền lợi dung hoà cho trẻ dưới 6 tuổi và bảo vệ quyền lợi cho các đơn vị y tế, bảo hiểm; các địa phương cần thực hiện sâu sát hơn việc rà soát lại đối tượng trẻ em dưới 6 tuổi. Không những thế việc rà soát này còn giúp địa phương nắm bắt kịp thời những trường hợp trẻ gặp khó khăn, những bất cập chung trong chăm sóc bảo vệ trẻ em dưới 6 tuổi để có biện pháp giúp đỡ kịp thời.
Cầm Khuê
