Lãnh đạo Serbia Aleksandar Vucic hôm 25/10 thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử quốc hội, đánh dấu bước ngoặt chính trị lớn tại quốc gia vùng Balkan sau 14 năm ông nắm giữ quyền lực gần như tuyệt đối. Ông Vucic cho biết, theo ước tính của đảng ông, lực lượng đối lập Liên minh Sinh viên có thể giành từ 135 đến 140 ghế trong Quốc hội gồm 250 thành viên, trong khi đảng Tiến bộ Serbia (SNS) của ông dự kiến giành khoảng 105 ghế.
Ông Vucic cho biết đảng SNS của ông giành khoảng 1,7 triệu phiếu, trong khi Liên minh Sinh viên nhận được khoảng 2,2 triệu phiếu. Thừa nhận thất bại, ông tuyên bố: “Giờ đây, rõ ràng chúng tôi đã thua và Liên minh Sinh viên đã thắng”. Tuy nhiên, ông cho rằng thất bại này có liên quan đến truyền thông độc lập trong nước, đồng thời cáo buộc một số quốc gia châu Âu không nêu tên và các thế lực ngầm tại Mỹ can thiệp vào cuộc bầu cử.
Ngay sau tuyên bố của ông Vucic, đám đông tràn xuống đường phố thủ đô Belgrade và nhiều thành phố khác để ăn mừng. Những người ủng hộ phong trào sinh viên lái xe quanh thủ đô, bấm còi, hát hò và ăn mừng. Tại trung tâm Belgrade, đám đông tháo dỡ và đốt lều trại của những người ủng hộ ông Vucic, trong khi một nhóm thanh niên ném đá về phía đoàn xe cảnh sát đang rút lui.
Sự ủng hộ dành cho ông Vucic suy giảm sau vụ sập mái che bê tông tại nhà ga đường sắt ở thành phố Novi Sad năm 2024, khiến 16 người thiệt mạng. Vụ việc châm ngòi cho làn sóng biểu tình kéo dài, trong đó sinh viên cáo buộc chính phủ tham nhũng, chủ nghĩa thân hữu và phá hoại nền dân chủ.
Phong trào Liên minh Sinh viên được hình thành từ các cuộc biểu tình, với mục tiêu khôi phục nền dân chủ và tái thiết nền kinh tế thông qua một nỗ lực phi đảng phái. Dù được sinh viên dẫn dắt, danh sách ứng cử của phong trào gồm các chuyên gia, vận động viên, nông dân và nghệ sĩ. Các thành viên đã đi bộ và đạp xe khắp đất nước để vận động cử tri, kể cả tại những vùng nông thôn vốn là địa bàn ủng hộ truyền thống của ông Vucic.
Cuộc bầu cử thu hút sự quan tâm lớn, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu được các quan sát viên dự báo có thể đạt khoảng 70%, mức cao nhất kể từ năm 2000. Tuy nhiên, các quan sát viên trong nước và quốc tế bày tỏ lo ngại về tính công bằng của cuộc bầu cử, đồng thời ghi nhận nhiều dấu hiệu bất thường như gây sức ép với cử tri, mua phiếu và các vụ bắt giữ, giám sát, tấn công mạng nhằm vào các nhà hoạt động.
Liên minh châu Âu (EU) theo dõi sát cuộc bầu cử tại Serbia, quốc gia đang là ứng cử viên gia nhập khối. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen chúc mừng phong trào sinh viên và khẳng định EU sẵn sàng hỗ trợ Serbia cải cách về pháp quyền, tự do truyền thông, chống tham nhũng và xây dựng các thể chế dân chủ vững mạnh.
