Bệnh Ebola được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định là một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất thế giới với tỷ lệ tử vong lên đến 90%. Bệnh tấn công người và động vật có vú.
Vi rút Ebola lây truyền từ người sang người do tiếp xúc trực tiếp với vết xước trên da hay niêm mạc, với máu hay các chất tiết của cơ thể (phân, nước tiểu, nước bọt, tinh dịch) của người mắc bệnh. Bệnh cũng có thể lây nhiễm khi vết xước trên da hay niêm mạc của người lành tiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm bởi các chất tiết của người nhiễm vi rút, như: Quần áo, ga trải giường nhiễm bẩn hay kim tiêm đã qua sử dụng. Người bệnh có khả năng làm lây bệnh chừng nào mà máu và dịch tiết của họ còn chứa vi rút… Nam giới đã khỏi bệnh vẫn có thể lây truyền vi rút qua tinh dịch trong 7 tuần tiếp sau khi bình phục.
Khi mắc bệnh, bệnh nhân có dấu hiệu: Sốt đột ngột, mệt mỏi, đau cơ, đau đầu, đau họng. Tiếp theo là các triệu chứng nôn, ỉa chảy, phát ban, suy giảm chức năng thận, gan. Ở một số trường hợp có xuất huyết nội và xuất huyết ngoại. Thời gian ủ bệnh từ 2-21 ngày. Bệnh nhân trở thành nguồn lây bệnh ngay sau khi họ bắt đầu có triệu chứng, nhưng trong thời gian ủ bệnh họ không có khả năng lây lan.
Hiện tại chưa có vắc-xin phòng ngừa vi rút Ebola. Một số loại vắc-xin đang được thử nghiệm song chưa loại nào sẵn sàng cho việc sử dụng đại trà. Cũng theo WHO, thuốc đặc trị căn bệnh này chưa được tìm ra.
Do đó, những người đã từng đi, đến, ở, đi qua những nơi có dịch bệnh do vi rút Ebola; hay từng tiếp xúc với người, động vật bị nhiễm hoặc nghi nhiễm vi rút Ebola, và bắt đầu xuất hiện các triệu chứng bệnh cần khai báo ngay cho cơ quan Y tế gần nhất để được chăm sóc.
Tránh tiếp xúc với người, động vật bị bệnh Ebola; máu, dịch tiết của người, động vật nhiễm bệnh; vật dụng có khả năng nhiễm vi rút. Khi cần tiếp xúc phải sử dụng trang bị phòng hộ cá nhân đúng tiêu chuẩn, quy định.
Khi thăm bệnh nhân trong bệnh viện hay chăm sóc bệnh nhân tại nhà, tiếp xúc với dịch tiết cơ thể hoặc sờ vào các vật dụng của người bệnh, cần rửa tay với xà phòng. Tránh tiếp xúc với các động vật có nguy cơ cao nhiễm vi rút Ebola (dơi ăn quả, khỉ, hay vượn…) tại khu vực có rừng nhiệt đới. Không giết mổ động vật nghi ngờ bị nhiễm bệnh. Thịt và tiết của động vật nên được nấu chín kỹ trước khi ăn.
Thường xuyên lau chùi nền nhà, vật dụng, cầu thang… bằng Cloramin B. Các cá nhân bị mắc và thân nhân của người nhiễm vi rút Ebola cần đến ngay cơ sở y tế để được chăm sóc và điều trị.
BS Nguyễn Văn Hợp (Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh)
