Bạn đọc Hoàng Thị Thắm, phường Kim Sơn (TX Đông Triều), hỏi: “Tôi có người quen bị bệnh lao xương. Qua Báo Quảng Ninh, nhờ bác sĩ tư vấn giúp, bệnh này có lây không? Khi nhiễm bệnh, người bệnh có biểu hiện như thế nào? Tôi xin cám ơn!”. Phóng viên Báo Quảng Ninh trao đổi cùng bác sĩ Trần Văn Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Lao và phổi Quảng Ninh, để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về bệnh này.
- Xin bác sĩ cho biết lao xương là bệnh gì, triệu chứng của người bệnh?
+ Lao cơ xương (lao xương, khớp) là một dạng của lao ngoài phổi, do vi khuẩn mycobacterium tuberculosis lây lan di chuyển qua đường máu đến và đọng lại ở xương. Khi sinh sôi nảy nở, chúng tạo thành củ lao (hoại tử trung tâm được bao quanh bởi các tế bào biểu mô, tế bào khổng lồ và các tế bào đơn nhân). Lao cơ xương thường xuất hiện sau lao sơ nhiễm 2 đến 3 năm; hay thấy sau lao các màng và trước lao các nội tạng.
Khi bị lao cơ xương, cột sống là nơi phổ biến nhất bị ảnh hưởng, tiếp theo là hông và đầu gối. Thông thường là thân đốt sống và đĩa đệm ở vùng thắt lưng sẽ bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, các khu vực khác như đốt sống cổ, xương cùng và khớp cùng chậu, xương sườn, xương chậu, các xương nhỏ bàn tay và bàn chân, xương dài, khớp ức đòn, xương ức và túi hoạt dịch cũng có thể bị nhiễm lao.
Người bệnh có triệu chứng phổ biến nhất là sốt dai dẳng ở mức độ vừa và nhẹ; sốt về chiều; mệt mỏi, kém ăn, xanh xao và đổ mồ hôi trộm. Những chỗ xương khớp bị vi khuẩn lao tấn công sẽ bị sưng to nhưng không nóng và đỏ như những bệnh viêm khớp cấp tính khác. Bệnh nhân lao cơ xương thấy các hoạt động cơ thể khó khăn hơn do các khớp và xương đau nhẹ hoặc vừa phải.
Tuy nhiên, có những trường hợp, người bị nhiễm bệnh mà không có bất kỳ triệu chứng nào. Do một số triệu chứng không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với các bệnh khác nên việc chẩn đoán lao cơ xương thường khó khăn.
- Lao cơ xương có nguy hiểm không, cách điều trị ra sao, thưa bác sĩ?
+ Lao cơ xương được đánh giá là một trong những dạng bệnh lao nguy hại hàng đầu vì lứa tuổi mắc bệnh thường từ 16-45 tuổi. Nếu bệnh không được phát hiện sớm và điều trị tích cực sẽ ảnh hưởng rất lớn tới cuộc sống, vì hậu quả của bệnh này là gây tàn phế nặng nề tới các xương khớp bị lao. Chẩn đoán sớm bệnh lao cơ xương rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ dị tật và nâng cao kết quả điều trị. Hiện nay, tại Bệnh viện Lao và Phổi tỉnh có rất nhiều trang thiết bị hiện đại hỗ trợ để chẩn đoán bệnh lao các loại, trong đó có lao cơ xương. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào nghi bệnh, người dân nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa lao để được xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Mục tiêu của điều trị lao cơ xương là kiềm chế và loại bỏ nhiễm trùng, giảm đau; bảo tồn và khôi phục chức năng xương, khớp, chức năng thần kinh (trong trường hợp cột sống). Để điều trị lao cơ xương, bác sĩ thường chỉ định và phối hợp các thuốc kháng lao với hóa trị. Kết hợp với đó, người bệnh cần nghỉ ngơi; kéo giãn hoặc nẹp bất cứ khi nào cần thiết; tập các bài vận động hoặc hỗ trợ các khớp liên quan trong suốt thời gian chữa bệnh.
Điều trị ban đầu cần được giám sát tại bệnh viện. Sau đó, bệnh nhân có thể được kéo hoặc nẹp để chăm sóc phần xương bị ảnh hưởng và được hướng dẫn để tự chăm sóc tại nhà.
Với trường hợp bệnh nhân không đáp ứng với thuốc điều trị thử có thể được điều trị bằng phương pháp phẫu thuật nhằm loại bỏ các mô bị bệnh và giảm lượng vi khuẩn, giúp cho việc đáp ứng thuốc tăng lên.
Do điều trị lao cần thời gian dài nên người bệnh phải kiên trì, tuân thủ uống thuốc đều đặn theo chỉ định của bác sĩ để tránh các biến chứng xảy ra cũng như tránh bị lao kháng thuốc.
- Bệnh có lây không, làm thế nào để phòng bệnh, thưa bác sĩ?
+ Tất cả các thể bệnh lao đều có khả năng lây nhiễm bệnh rất cao, nhất là khi có hiện tượng phát tán vi khuẩn ra ngoài không khí, khi tiếp xúc gần gũi. Đối tượng dễ mắc lao cơ xương là trẻ nhỏ chưa được tiêm phòng lao; người có tiếp xúc với nguồn lây, đặc biệt là nguồn lây chính; người đã và đang điều trị lao sơ nhiễm, lao phổi hay một lao ngoài phổi khác; người mắc một số bệnh có tính chất toàn thân như: Đái tháo đường, loét dạ dày - tá tràng, cắt 2/3 dạ dày. Cơ thể suy giảm miễn dịch, còi xương, suy dinh dưỡng, nhiễm HIV/AIDS, suy kiệt nặng...
Để phòng bệnh, cần cho trẻ tiêm phòng lao đầy đủ. Ăn uống lành mạnh bao gồm bổ sung protein và chất dinh dưỡng khác có trong trứng, cá, ngũ cốc, rau, trái cây. Bỏ rượu và thuốc lá. Tránh đồ uống có ga hay quá nhiều cà phê và trà. Khi bị lao cơ xương cần tránh những nơi đông đúc. Nghỉ ngơi vài tháng.
- Xin cảm ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (Thực hiện)
