Nói đến bệnh nghề nghiệp, nhiều người thường nghĩ đến công nhân vì môi trường làm việc ở những nơi bị ô nhiễm do khói bụi, tiếng ồn... Nhưng thực tế, những người làm ở văn phòng cũng mắc những bệnh nghề nghiệp như lệch đĩa đệm, đau mỏi vai gáy, đau thắt lưng, rối loạn thị lực, đau dạ dày... do ngồi làm việc trước máy tính nhiều giờ liền hay ngồi sai tư thế.
Chị Nguyễn Thị Thu (32 tuổi), trú tại TP Hạ Long, làm công việc văn phòng gần chục năm nay thường xuyên bị đau mỏi vai gáy, tê tay. Nhất là tình trạng tê tay thường xuyên xảy ra, ngày càng nặng nên chị đã đi khám và được bác sĩ kết luận bị hội chứng ống cổ tay. Trường hợp khác là anh Vũ Bình Công đang công tác trong ngành Kiểm lâm đã có thâm niên hơn chục năm làm việc ở văn phòng. Hằng ngày, anh làm việc trực tiếp với máy vi tính, thậm chí có ngày ngồi liên tục đến hơn 8 tiếng. Anh cho biết: “Vài năm gần đây, tôi thường thấy đau mỏi gáy. Những lần đau đó thường chỉ 1 vài ngày là khỏi nên tôi không đi khám sức khỏe. Nhưng lần này, tôi đau lâu hơn, khi đi khám, bác sĩ kết luận là bị thoái hóa 4 đốt sống cổ”.
Theo bác sĩ Vũ Thị Vân Anh, Khoa Lão khoa - Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa tỉnh, hiện nay các bệnh về thoái hóa xương khớp như cột sống cổ, cột sống lưng, khớp ngối, khớp cổ tay, đĩa đệm… rất thường gặp ở người trẻ tuổi, đặc biệt là với dân văn phòng. Trong đó, thoái hóa đĩa đệm, cột sống thường xảy ra sớm hơn các mô xương khác và cũng là nơi dễ gặp tình trạng loãng xương nhất.
Bác sĩ Vân Anh cho hay, dù không phải làm việc nặng nhọc nhưng dân văn phòng ngồi liên tục, trung bình từ 6 - 8 tiếng/ngày, hay ngồi không đúng tư thế như cúi người ra trước, chân co. Khi đó áp lực lên đĩa đệm cao gấp 5 lần trọng lượng cơ thể, như là phải khiêng vật nặng.
Thoái hóa khớp diễn ra thường âm thầm trong khớp, gây bào mòn và phá hủy sụn khớp. Lúc đầu, người bệnh chỉ có những cơn đau thoáng qua nên thường chủ quan về bệnh, nhưng càng về sau thì cơn đau trở nên dai dẳng và kéo dài hơn. Đặc biệt, thoái hóa khớp gây đau nhức, biến dạng khớp, dính khớp làm người bệnh mất chức năng vận động khớp gây tàn phế và giảm chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, hầu hết mọi người chỉ tới khi đau không chịu nổi mới đi khám. Thái độ thờ ơ, chủ quan, ngại đi khám sức khỏe sẽ ảnh hưởng nhiều đến công việc.
Bên cạnh đó, bác sĩ cũng cho biết, một vấn đề sức khỏe hay gặp ở những người thường xuyên dùng máy tính là hội chứng ống cổ tay. Hội chứng ống cổ tay là do dây thần kinh giữa bị chèn ép ở cổ tay. Dây thần kinh giữa này nằm trong ống cổ tay, có chức năng nhận cảm giác ngoài da của các ngón trỏ, ngón giữa và vùng gan bàn tay dưới hai ngón này. Bên cạnh đó, dây thần kinh giữa này còn giúp co duỗi ngón tay cái. Khi cổ tay hoạt động liên tục, thường xuyên quá mức thường dẫn đến tình trạng hẹp ống cổ tay khiến dây thần kinh giữa bị kẹt, gây ra triệu chứng tê tay hoặc liệt tay.
Triệu chứng điển hình của hội chứng ống cổ tay là cảm giác tê mỏi, đau nhức ở hai cánh tay cũng như khớp cổ tay. Nếu tình trạng này tiếp diễn trong thời gian dài sẽ dẫn tới xương cổ tay bị tê cứng, đau buốt, các ngón tay bị mất cảm giác. Trong trường hợp điều trị nội khoa không cải thiện hoặc đã có dấu hiệu teo cơ mô cái, kết quả đo EMG ở mức độ nặng, các bác sĩ sẽ cân nhắc việc phẫu thuật để ngăn chặn tình trạng tổn thương thần kinh không hồi phục.
Mặc dù chưa có cuộc khảo sát nào về những bệnh lý mà những người văn phòng có thể mắc phải trên địa bàn tỉnh, nhưng theo các chuyên gia y tế, bệnh văn phòng là các loại bệnh liên quan đến lao động đặc thù ở văn phòng như béo phì, thoái hóa cột sống, tim mạch, tiêu hóa, khô mắt... “Thủ phạm” bắt nguồn từ những thói quen như ngồi nhiều, ngồi sai tư thế, ít vận động, nhìn máy tính lâu… Ngoài ra do làm việc căng thẳng, dân văn phòng cũng dễ bị trầm cảm, stress, thiếu tập trung…
Trao đổi với chúng tôi, bác sĩ Vũ Thị Vân Anh cho biết, để bảo vệ sức khỏe, mỗi người cần tích cực vận động, tránh ngồi lâu trong thời gian dài. Nếu mỏi lưng, đau xương khớp cần ra khỏi phòng thực hiện những động tác co duỗi đơn giản hoặc thư giãn bằng cách nghe nhạc... Đối với những người bị đau cột sống, đau cổ vai gáy thì có thể tập chơi các môn thể thao như xà đơn, bơi để tăng cường sức khỏe. Ngoài ra, cần thực hiện chế độ ăn uống khoa học, ăn đúng giờ giấc, nhất là bổ sung những thực phẩm chứa vitamin A, E, D như rau xanh, trái cây... Với phụ nữ trên 40 tuổi thì cần bổ sung thêm canxi.
Ngoài việc điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt, tăng cường vận động, người làm việc trong văn phòng nên chủ động đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện các dấu hiệu bệnh lý sớm và kịp thời có biện pháp chữa trị.
Nguyễn Hoa