Bạn đọc Vũ Thị Thương, khu Công Nông, phường Mạo Khê (TX Đông Triều) hỏi: “Tôi năm nay 39 tuổi, hay bị chóng mặt. Đi khám ở cơ sở y tế tư nhân, họ bảo bị rối loạn tiền đình. Vậy bệnh này là gì, có chữa trị được không?”.
Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng thạc sĩ Nguyễn Thị Thanh, Trưởng Khoa Thần kinh - Lão khoa, Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tư vấn giúp bạn.
- Thưa thạc sĩ, chóng mặt như bạn đọc miêu tả có phải là triệu chứng của rối loạn tiền đình không?
+ Rối loạn tiền đình là bệnh lý gây ra trạng thái mất cân bằng về tư thế, làm cho người bệnh thường xuyên bị chóng mặt, quay cuồng, hoa mắt, ù tai, buồn nôn, đi đứng lảo đảo... Bệnh tái phát, làm ảnh hưởng đến công việc, chất lượng cuộc sống. Có hai loại rối loạn tiền đình là rối loạn tiền đình ngoại biên và trung ương.
Rối loạn tiền đình ngoại biên khởi phát đột ngột với cường độ nặng trong khoảng vài giây, vài phút hoặc vài giờ với triệu chứng: Chóng mặt, có thể kèm theo triệu chứng ù tai. Cơn chóng mặt thường thoáng qua. Chúng xuất hiện khi thay đổi tư thế, như: Lắc đầu, từ tư thế nằm chuyển sang ngồi... Đây là dạng bệnh lành tính, chỉ làm cho người bệnh khó chịu trong sinh hoạt nhưng vẫn còn đi đứng được. Tuy nhiên, rối loạn tiền đình ngoại biên còn có thể có biểu hiện chóng mặt nặng và kéo dài, người bệnh không thể đi đứng được, không thể thay đổi tư thế từ nằm sang ngồi được. Đặc biệt cơn chóng mặt thường kèm theo nôn ói rất nhiều và nôn kéo dài, ù tai, giảm thính lực một hoặc cả hai bên tai. Người bệnh còn có thể kèm theo tình trạng nặng đầu, khó tập trung, choáng váng, hồi hộp, sợ ánh sáng...
Còn rối loạn tiền đình trung ương khởi phát từ từ hoặc đột ngột với cường độ trung bình, nhưng kéo dài có khi vài tuần hoặc vài tháng. Đây là bệnh lý thường gặp nhất với những biểu hiện của tình trạng thiểu năng tuần hoàn não. Người bệnh đi đứng khó khăn, mất thăng bằng; khi thay đổi tư thế, người bệnh bị choáng váng, chóng mặt, đôi khi khó tập trung, mau quên, thỉnh thoảng kèm theo nôn ói.
Triệu chứng bạn mô tả quá ít để chẩn đoán rối loạn tiền đình. Do đó, bạn cần đến cơ sở y tế để được khám chính xác bệnh và nguyên nhân gây ra bệnh.
- Nguyên nhân gây rối loạn tiền đình là gì, thưa thạc sĩ?
+ Rối loạn tiền đình ngoại biên xảy ra thường là do tổn thương tai trong hoặc viêm dây thần kinh tiền đình, xuất phát từ các nguyên nhân, như: Viêm tai xương chũm mạn tính, do dùng các thuốc có độc tính gây tổn thương tiền đình, do siêu vi gây ra, bệnh meniere, viêm mê nhĩ, rò ngoại dịch, u dây thần kinh số 8, dị vật ống tai ngoài, viêm tai giữa cấp. Bệnh lý tắc mạch máu ở vùng sau cổ...
Rối loạn tiền đình trung ương là do có sự tổn thương nhân tiền đình, tổn thương đường liên hệ của các nhân dây tiền đình ở thân não, tiểu não. Nguyên nhân có thể là do động mạch mang máu đến nuôi não bộ bị thiểu năng bởi tình trạng xơ mỡ động mạch, hạ huyết áp tư thế, thoái hoá cột sống cổ làm chèn ép mạch; nhiễm trùng não, suy động mạch cột sống thân nền, xuất huyết não, nhồi máu não, chấn thương, u não, xơ cứng rải rác... Ngoài ra, một số bệnh lý như tiểu đường, nhược giáp...
- Bệnh có điều trị dứt điểm được không, thưa thạc sĩ?
+ Loạn tiền đình không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt, công việc mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ lâu dài. Triệu chứng chóng mặt làm tăng nguy cơ bị ngã, gây ra tai nạn khi lái xe. Bệnh rối loạn tiền đình nếu không được chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến các bệnh lý khác, như: Thần kinh, tim mạch, huyết áp thấp; nặng có thể khiến người bệnh bị đột quỵ.
Điều trị rối loạn tiền đình càng sớm càng tốt; chủ yếu là điều trị nội khoa và hoàn toàn phải do bác sĩ chỉ định về chế độ thuốc men, thời gian. Các bác sĩ thường điều trị tích cực để loại bỏ nguyên nhân gây hội chứng tiền đình, như: Những bệnh của tai, mũi, họng (viêm, thoái hoá, bệnh về mạch máu...); bệnh của não bộ (thoái hoá, tai biến mạch máu não...); các nguyên nhân được cho là yếu tố nguy cơ làm tăng cơ hội bị chóng mặt và rối loạn tiền đình (tăng huyết áp, hạ đường huyết, hay khi dùng một số thuốc gây tổn hại cho cơ quan tiền đình ốc tai). Người bệnh tuyệt đối không được tự ý điều trị hoặc điều trị không tuân thủ chế độ y lệnh của bác sĩ, có như thế mới có thể đạt được hiệu quả và đề phòng bệnh tái phát. Bên cạnh đó, các bác sĩ có thể hướng dẫn bạn phương pháp tập luyện để hạn chế bị rối loạn tiền đình. Tập thể dục bằng cách đi bộ cũng giúp không bị mất thăng bằng. Ngoài việc điều trị bằng thuốc và tập luyện như đã nêu ở trên, yếu tố trị liệu bằng tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả điều trị. Tinh thần sảng khoái vui tươi, tâm lý nhẹ nhàng thư giãn, không có căng thẳng lo âu sợ hãi... sẽ giúp cơn rối loạn tiền đình ít xuất hiện hơn. Phải biết xử lý tốt cơn chóng mặt cấp để tránh tai nạn xảy ra, như: Ngừng điều khiển các phương tiện có động cơ hay những công việc nguy hiểm.
- Xin cảm ơn thạc sĩ!
Thu Nguyệt (thực hiện)
