Bạn đọc Nguyễn Thị Phấn, phường Hải Yên, TP Móng Cái, có địa chỉ email: phanmc78@gmail.com, hỏi: “Hai tháng nay, cổ họng tôi sưng to, tuy không đau nhưng nghẹn cổ, giọng khàn. Đi khám ở cơ sở y tế tư nhân, bác sĩ bảo tôi bị viêm tuyến giáp. Qua Báo Quảng Ninh, tôi muốn hỏi các chuyên gia tư vấn về căn bệnh này và cách điều trị?”. Phóng viên Báo Quảng Ninh trao đổi cùng bác sĩ Vũ Thành Khoa, Trưởng Khoa Tai - Mũi - Họng, Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tư vấn giúp bạn.
- Thưa bác sĩ, có đúng bệnh viêm tuyến giáp có các biểu hiện như bạn đọc nêu và nguyên nhân gây bệnh là gì?
Chẩn đoán viêm tuyến giáp tương đối khó, nhất là khi các triệu chứng còn nhẹ. Triệu chứng có nhiều nhưng không điển hình, nhất là khi bệnh nhân đã dùng thuốc trước khi đến bệnh viện. Triệu chứng như bạn nêu có thể là viêm tuyến giáp mạn tính. Bệnh viêm tuyến giáp mạn tính diễn biến từ từ, tuyến giáp bị tổn thương dần dần, khả năng sản xuất hormon tuyến giáp giảm dẫn tới suy giáp. Bệnh biểu hiện khi suy giáp thường có triệu chứng: Sợ lạnh, táo bón, mạch chậm, lên cân, biểu hiện bệnh ở khớp, xương. Nhiều trường hợp suy giáp nhẹ, biểu hiện chủ yếu ở các rối loạn trong xét nghiệm chức năng tuyến giáp.
Cũng có thể gặp bướu tuyến giáp, đa số có bướu giáp to, chắc, đối xứng và thường không đau. Khoảng 10% trường hợp tuyến giáp bị teo. Chính vì bướu to có thể chèn ép nên người bệnh có cảm giác nghẹn ở cổ, khó nuốt, nói khàn…
Nguyên nhân gây viêm tuyến giáp mạn tính là hậu quả rối loạn hoạt động của hệ miễn dịch. Cơ thể tự sinh kháng thể chống lại tuyến giáp, nó sinh ra những kháng thể gây tổn thương và phá huỷ nhu mô tuyến, dẫn đến ức chế tổng hợp hoóc-môn tuyến giáp. Hậu quả là tuyến giáp không sản xuất đủ lượng nội tiết tố mà cơ thể cần, do đó, dẫn đến tình trạng suy giáp.
Viêm tuyến giáp mạn tính thường có tính chất gia đình, gặp chủ yếu ở phụ nữ và thường phối hợp với một số bệnh khác, như: Đái tháo đường, viêm khớp, bạch biến, suy sớm buồng trứng...
- Bệnh có nguy hiểm không và cách điều trị ra sao, thưa bác sĩ?
+ Khi bị viêm tuyến giáp mạn tính, nếu không điều trị có thể gây nhiều biến chứng. Biến chứng hay gặp là bướu cổ do tuyến giáp bị phì đại. Đa số bệnh nhân không thấy có phiền toái gì, nhưng một số người có bướu giáp to gây khó nuốt và khó thở, ngoài ra còn ảnh hưởng đến thẩm mỹ.
Suy giáp do viêm tuyến giáp mạn tính có thể là một yếu tố nguy cơ tim mạch do gây rối loạn mỡ máu, tăng cholesterol dẫn đến xơ vữa động mạch. Một số người bệnh suy giáp có thể bị tăng huyết áp. Suy giáp nặng cũng có thể gây tim to, tràn dịch màng tim và đôi khi gây suy tim.
Bên cạnh đó, khi suy giáp kéo dài còn có khả năng dẫn tới hiện tượng phù niêm (hiếm gặp) với triệu chứng bao gồm: Sợ lạnh, hạ thân nhiệt (có thể thấp tới 35oC), lờ đờ, ngủ gà, luôn trong tình trạng mệt mỏi và cuối cùng là hôn mê. Bệnh khởi phát hoặc nặng lên do nhiễm khuẩn, stress hoặc do dùng thuốc ngủ. Những bệnh nhân này cần được điều trị cấp cứu ngay vì tiên lượng rất nặng.
Viêm tuyến giáp mạn tính cũng có thể gây suy giảm tình dục ở cả nam và nữ; gây suy giảm các chức năng tâm thần khác như trí nhớ, khả năng tập trung, giấc ngủ; gây trầm cảm...
Một nguy hiểm nữa, đó là: Phụ nữ bị suy giáp do viêm tuyến giáp mạn tính mà không được phát hiện, khi mang thai sẽ có nguy cơ rất cao sinh con bị các dị tật bẩm sinh về não, tim, thận... và chậm phát triển cả về thể chất và trí tuệ. Tuy nhiên nếu suy giáp ở người mẹ được phát hiện và điều trị sớm trong những tuần đầu thì kết quả rất tốt, tỷ lệ nguy cơ sinh con bị dị tật chỉ là tương đương với những bà mẹ bình thường khác; vì thế phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nên kiểm tra chức năng tuyến giáp trước khi có thai.
Phương hướng điều trị bệnh viêm tuyến giáp mạn tính phụ thuộc tình trạng bệnh nhân. Nếu không thiếu hụt hormon tuyến giáp thì người bệnh không cần điều trị gì nhưng cần tái khám định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời suy giáp. Với những bệnh nhân có thiếu hụt hormon (có suy giáp) sẽ được điều trị thay thế bằng hormon giáp tổng hợp. Thường sau khi điều trị một thời gian ngắn, bệnh nhân sẽ thấy đỡ mệt, nhưng để cải thiện hoàn toàn các triệu chứng cũng như kết quả xét nghiệm về bình thường thì phải mất 3-6 tháng.
Phòng bệnh viêm tuyến giáp mạn tính bằng cách bổ sung iod từ nguồn thức ăn khoảng 100-150 micro gam mỗi ngày, tránh căng thẳng tinh thần và thường xuyên kiểm tra chức năng tuyến giáp ở những người dùng chế phẩm có nhiều iod lâu ngày hay người có tia xạ iod. Nhìn chung, tiên lượng của các bệnh nhân viêm tuyến giáp mạn tính là tốt, có cuộc sống hoàn toàn bình thường.
- Xin cám ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (thực hiện)
