Người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện đủ điều kiện, khi hết tuổi lao động sẽ được hưởng lương hưu, được cấp thẻ BHYT và hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế như người tham gia BHXH bắt buộc. Vì vậy, phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện luôn là mục tiêu quan trọng của BHXH Quảng Ninh, nhằm đảm bảo chính sách an sinh xã hội trên địa bàn.
Mặc dù BHXH tỉnh đã rất nỗ lực trong việc phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, nhưng đến nay số người tham gia loại hình này chưa đáp ứng đúng kỳ vọng. Kết thúc năm 2018, toàn tỉnh có tổng số 4.667 người tham gia BHXH tự nguyện, đạt 51% kế hoạch BHXH Việt Nam giao.
Năm 2019, BHXH Việt Nam giao cho BHXH tỉnh phát triển mới 4.800 người tham gia BHXH tự nguyện. Tuy nhiên, hết quý I BHXH tỉnh mới phát triển được 191 người, nâng tổng số người tham gia BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh là 4.858 người.
Lý giải nguyên nhân này, ông Lê Đình Tuấn, Phó Giám đốc BHXH tỉnh, cho biết: Số người tham gia BHXH tự nguyện đạt thấp không chỉ riêng tại Quảng Ninh mà là tình trạng chung của cả nước. Bởi BHXH tự nguyện có thời gian đóng kéo dài, nhưng chỉ được hưởng lương hưu, mà không có chế độ nghỉ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp... nên chưa thu hút được người tham gia. Do vậy, phần lớn người đang tham gia BHXH tự nguyện đều đã có thời gian đóng BHXH bắt buộc, do chuyển công tác, nghỉ việc, nên đóng bảo hiểm tự nguyện để chờ hưởng lương hưu. Nhóm đối tượng cần khuyến khích đóng BHXH tự nguyện là nông dân, lao động tự do, người buôn bán nhỏ... thì tham gia rất ít. Đây cũng là nhóm có thu nhập thấp, công việc không ổn định, tập trung ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo; việc cập nhật thông tin, chính sách BHXH tự nguyện còn hạn chế, chưa đầy đủ...
Thời gian qua, BHXH tỉnh đã bám sát chỉ đạo của tỉnh và BHXH Việt Nam trong việc phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. Ngay từ đầu năm, BHXH tỉnh đã xây dựng kế hoạch, phối hợp với các sở, ngành, địa phương, tiến hành rà soát, phân loại đối tượng. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao hiệu quả phục vụ, hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện. BHXH tỉnh sẽ phối hợp với Bưu điện tỉnh tổ chức 186 hội nghị tuyên truyền về BHXH tự nguyện cho trên 9.300 người ở các địa phương trong tỉnh.
Quý I/2019, hai đơn vị đã tổ chức được 34 hội nghị cho 3.128 người chưa tham gia BHXH. Qua đó, truyền đạt những nội dung mới, giải đáp những khúc mắc của người dân về đối tượng, mức đóng, mức hưởng của BHXH tự nguyện; hướng dẫn cách tra cứu thông tin và thủ tục đăng ký tham gia BHXH tự nguyện.
Chị Lê Hồng Yến (34 tuổi, ở thôn 3, xã Hạ Long, huyện Vân Đồn), cho biết: Tôi đã có 3 năm tham gia BHXH bắt buộc khi làm công nhân may mặc tại TP Cẩm Phả. Sau khi nghỉ việc, tôi hưởng BHXH 1 lần. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu kỹ, tôi mới thấy rõ lợi ích của BHXH mang lại cho bản thân. Tôi đang suy nghĩ và sẽ lựa chọn mức tham gia BHXH tự nguyện trong thời gian tới.
Còn theo chị Đoàn Thu Hằng (31 tuổi, ở phường Cộng Hòa, TX Quảng Yên), trước đây chị muốn tham gia BHXH tự nguyện nhưng không biết đóng như thế nào, mức đóng ra sao và được hưởng những quyền lợi gì. Tất cả các câu hỏi đó đã được cán bộ BHXH giải đáp tại hội nghị, nên chị Hằng sẽ đăng ký tham gia.
Theo ông Tuấn, chỉ tiêu phát triển mới 4.800 người tham gia BHXH tự nguyện mà cấp trên giao cho BHXH tỉnh thực hiện trong năm nay là khá cao, nhưng BHXH tỉnh đang nỗ lực từng ngày để hoàn thành. BHXH tỉnh đang phối hợp với các ngành, địa phương, tổ chức tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện đến mọi người dân. Đồng thời, chỉ đạo BHXH địa phương nâng cao chất lượng phục vụ, ứng dụng công nghệ thông tin, hỗ trợ đại lý thu ở cơ sở, đẩy mạnh việc thu, chi BHXH tự nguyện qua hệ thống ngân hàng; kiến nghị cấp trên nâng mức hỗ trợ, rút ngắn thời gian tham gia để thu hút người dân đến BHXH tự nguyện...
Hiện nay người tham gia BHXH tự nguyện được nhà nước hỗ trợ kinh phí 30% đối với hộ nghèo, 25% với hộ cận nghèo và 10% cho các đối tượng khác. Người lao động lựa chọn mức đóng phù hợp với thu nhập hằng tháng, nhưng thấp nhất phải bằng 22% của chuẩn hộ nghèo vùng nông thôn (tương đương 700.000 đồng/tháng). Trong trường hợp này, người tham gia không thuộc hộ nghèo, cận nghèo thì sẽ được hỗ trợ thêm 10% kinh phí nên chỉ phải đóng 139.000 đồng/tháng. Người lao động sẽ lựa chọn phương thức đóng hằng tháng, 3 tháng, 6 tháng, 1 năm... và không quá 5 năm cho 1 lần đóng. Thời gian đóng đủ 20 năm đối với nữ 55 tuổi và nam 60 tuổi sẽ được hưởng lương hưu.
Đặc biệt, người lao động sẽ được đóng 1 lần không quá 10 năm tiếp theo trong trường hợp đã tham gia BHXH tự nguyện 10 năm nhưng đã hết tuổi lao động. Điều này thỏa mãn điều kiện đủ 20 năm tham gia BHXH được hưởng lương hưu khi hết tuổi lao động theo quy định.
Dương Trường
[links()]
