Bình Liêu có 96% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) với tỷ lệ sinh con thứ 3 luôn ở mức cao. Do vậy, thời gian qua, huyện đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực, phù hợp, nhằm từng bước giảm tỷ lệ sinh con thứ ba, qua đó đưa công tác DS-KHHGĐ vào nền nếp...
Để thực hiện có hiệu quả mục tiêu đó, huyện tăng cường triển khai các mô hình nâng cao chất lượng dân số, như: Sàng lọc sinh, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, chăm sóc sức khoẻ sinh sản (SKSS) tiền hôn nhân… Đặc biệt, năm 2013, huyện thực hiện thí điểm mô hình nâng cao chất lượng dân số vùng đồng bào DTTS tại các xã Đồng Văn và Vô Ngại. Đây là hai xã vùng cao tập trung đông đồng bào DTTS, tỷ lệ hộ nghèo cao, trình độ dân trí thấp, độ tuổi kết hôn sớm. Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ không biết đọc, không biết tiếng phổ thông chiếm đa số. Số cặp vợ chồng sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại còn ít, nên tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên luôn ở mức cao so với toàn huyện (năm 2012, ở Vô Ngại là 14,3%, Đồng Văn là 14,1%; năm 2013, ở Vô Ngại tăng lên 19,8%, Đồng Văn tăng lên 25%). Chính vì thế, ngay khi triển khai mô hình, hai xã này đã thành lập các CLB không sinh con thứ 3, gồm 30-35 thành viên/CLB là những cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, vi phạm hoặc đang có nguy cơ vi phạm chính sách dân số. CLB sinh hoạt định kỳ 1 buổi/quý, chủ đề xoay quanh phòng tránh thai ngoài ý muốn, dịch vụ chăm sóc SKSS…
Cùng với đó, triển khai mô hình, các cấp, ngành, đoàn thể trên địa bàn còn đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động về chính sách DS-KHHGĐ; cung cấp đầy đủ, kịp thời các dịch vụ dân số; đưa quy định thực hiện chính sách vào quy ước, hương ước của thôn bản… tại các vùng đồng bào DTTS. Đến nay, huyện đã tổ chức tuyên truyền, vận động tại các thôn, bản cho 32 nhóm với 782 chị em ở độ tuổi sinh đẻ; cấp phát gần 4.000 tờ rơi; tư vấn tại hộ gia đình và cung cấp dịch vụ cho 200 lượt người; phát hiện và điều trị bệnh phụ khoa cho 105 người, đặt vòng tránh thai cho 39 người…
Ông Dương Cắm Dìu, Phó Chủ tịch UBND, Trưởng BCĐ công tác DS-KHHGĐ xã Đồng Văn, cho biết: “Đồng bào DTTS ở xã chủ yếu sống rải rác tại các vùng có địa hình đồi núi cao, nhiều khe suối. Giao thông đi lại giữa các thôn, bản vùng cao rất khó khăn. Đại đa số bà con dân tộc cho rằng có thêm con để dễ làm ăn, nên công tác tuyên truyền, vận động người DTTS trên địa bàn thực hiện chính sách dân số gặp không ít trở ngại. Tuy nhiên, từ khi thực hiện mô hình nâng cao chất lượng dân số vùng đồng bào DTTS, nhận thức và hành vi của đồng bào đã có những chuyển biến đáng kể. Số cặp vợ chồng sử dụng các biện pháp tránh thai tăng, số gia đình sinh con thứ 3 trở lên đã giảm đáng kể”.
Bà Chu Thị Bích Thu, Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Bình Liêu nhận định: “Những năm gần đây, dù tỷ suất sinh và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên ở vùng đồng bào DTTS đã có chiều hướng giảm dần, nhưng chưa bền vững, có nguy cơ tăng trở lại. Chính vì thế, song song với thực hiện tốt mô hình nâng cao chất lượng dân số vùng đồng bào DTTS, vừa qua huyện đã thông qua Đề án “Tăng cường tuyên truyền, vận động thực hiện có hiệu quả công tác DS-KHHGĐ đối với đồng bào DTTS huyện Bình Liêu, giai đoạn 2014-2020”. Đề án sẽ tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được thời gian qua, khắc phục dần những hạn chế, khó khăn trong công tác DS-KHHGĐ, từ đó góp phần nâng cao chất lượng hoạt động, đạt kết quả bền vững”.
Hoàng Anh
