Hiện nay hầu hết các bãi rác trên địa bàn Quảng Ninh đều ở vào tình trạng mới chỉ là bãi chứa chứ chưa có các biện pháp xử lý rác triệt để. Vì vậy cần có các giải pháp phù hợp nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm tại các bãi rác.
Đèo Sen là bãi rác của TP Hạ Long được xây dựng tại phường Hà Khánh. Đây được coi là bãi rác đầu tư hợp vệ sinh với việc xây dựng các bể chứa, có hệ thống thoát nước thải, khí thải... tuy nhiên, thời gian qua, cũng vì chỉ chôn lấp là chủ yếu nên rác thải tại đây vẫn cứ gây ô nhiễm. Theo quy trình trước khi chôn lấp phải phân loại, tưới dung dịch emulic để phân huỷ rác và khử mùi; sau đó dùng vôi bột khử trùng và diệt ruồi. Nước thải tại bãi rác được thu về hệ thống bể chứa để xử lý, đạt nước thải loại B trước khi thải ra môi trường. Tuy nhiên, việc xử lý tại bãi rác Đèo Sen chưa triệt để gây ảnh hưởng đến môi trường của người dân sống quanh khu vực. Theo quy định với những bãi rác có công suất 20.000 đến 50.000 tấn/năm như bãi rác Đèo Sen thì khoảng cách đến khu dân cư phải từ 3 đến 5km. Tuy nhiên, trên thực tế khoảng cách từ bãi rác Đèo Sen đến khu dân cư xung quanh chỉ vài trăm mét. Những người dân sống quanh khu vực bãi rác đã nhiều lần kiến nghị với các cơ quan chức năng của TP Hạ Long nhưng đến nay hàng trăm hộ dân vẫn sống trong cảnh ô nhiễm do bãi rác này gây ra. Ông Nguyễn Hồng Đê, tổ 1, khu 3, phường Hà Khánh bức xúc nói: “Người dân chúng tôi sống gần khu vực bãi rác quá khổ, đi làm về mệt nhọc toàn phải đeo khẩu trang, đến bữa ăn cơm thậm chí còn phải mắc màn để tránh ruồi nhặng. Chúng tôi mong các cấp, các ngành quan tâm có biện pháp xử lý triệt để hơn để cuộc sống của chúng tôi đỡ khổ”.
Cũng như bãi rác Đèo Sen, bãi xử lý rác tại khu 7, phường Quang Hanh (TP Cẩm Phả) là một trong 3 bãi chôn lấp được đánh giá là hợp vệ sinh trên địa bàn tỉnh hiện nay. Bãi xử lý này được bàn giao cho Công ty CP Môi trường Đô thị Cẩm Phả quản lý và vận hành từ tháng 5-2004. Bãi rác Quang Hanh có tổng diện tích 9ha, công suất thiết kế 340.000-400.000m3 bằng hình thức chôn lấp, công suất xử lý rác từ 200 tấn đến 500 tấn/ngày. Quá trình chôn lấp rác sẽ rắc vôi bột và một số hoá chất để trừ ruồi muỗi. Cuối mỗi ca sẽ tiến hành san lấp để tạo mặt bằng ở bãi, tạo độ dốc thoát nước và gia cố nền đường để xe vào bãi an toàn. Nước rác thải được dẫn từ bãi chôn lấp qua đường ống xuống khu xử lý nước rác rộng 1ha, nước rác sau khi xử lý sẽ được dẫn trở lại bãi chôn lấp. Hiện nay tại bãi này mỗi ngày Công ty CP Môi trường Đô thị Cẩm Phả tiếp nhận và xử lý khoảng 170 tấn rác. Trong thời gian gần đây, công tác bảo vệ môi trường đã được Công ty quan tâm và có nhiều chuyển biến tích cực như trồng cây xanh, phun thuốc diệt ruồi, muỗi tại khu vực bãi rác để bảo vệ môi trường và đảm bảo cho các hộ dân xung quanh… Tuy nhiên hiện nay, tất cả khối lượng rác thải được thu gom trên địa bàn TP Cẩm Phả đều tập kết tại đây và chủ yếu được xử lý bằng công nghệ khá lạc hậu, đó là chôn lấp thủ công tại các bãi rác lộ thiên. Song thực tế cho thấy các chất thải nguy hại và chất thải rắn thông thường được trộn với rác thải sinh hoạt, thu gom chung, đổ lẫn lộn gây ra hậu quả lâu dài và nghiêm trọng đối với môi trường và sức khoẻ con người, đặc biệt là sức khoẻ của công nhân trực tiếp thu gom và xử lý rác. Trong khi đó, bãi rác trên chưa có khu vực phân loại, tái chế rác nên đã gây ô nhiễm độc hại nghiêm trọng cho môi trường và sức khoẻ các hộ dân sinh sống xung quanh. Mặc dù bãi rác có các cột thoát khí ga nhưng không có hệ thống thu khí ga, nên mỗi khi thời tiết thay đổi, khí ga tại bãi rác phát tán mạnh bốc mùi rất khó chịu. Đặc biệt việc thiết kế và quy hoạch khu xử lý rác thải Quang Hanh quá gần khu dân cư đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, sức khoẻ và đời sống của người dân xung quanh khu vực.
Từ thực tế việc xử lý rác tại các bãi rác trên cho thấy, tình trạng ô nhiễm môi trường ở những bãi rác đáng báo động. Để khắc phục tình trạng trên, đồng thời bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, thiết nghĩ các sở, ban, ngành, các doanh nghiệp cùng người dân cần có những biện pháp thiết thực và hiệu quả hơn nữa.
Trang Thu
