Một trong những khâu quan trọng trong công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm là quản lý hoạt động giết mổ trên địa bàn. Ý thức được tầm quan trọng đó, TP Hạ Long đã vận động người dân đưa gia súc, gia cầm vào giết mổ ở 2 cơ sở giết mổ tập trung theo quy hoạch tại phường Hà Phong và Hà Khánh. Tuy nhiên, sau một thời gian đi vào hoạt động, các lò mổ tập trung xuất hiện nhiều bất cập dẫn đến nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm.
Chúng tôi vừa có dịp “mục sở thị” cảnh giết mổ lợn tại cơ sở giết mổ tập trung của Công ty TNHH Chế biến thực phẩm Thiên Trường, phường Hà Phong (TP Hạ Long). Tiếng là cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung lớn của thành phố nhưng cơ sở này khá cũ. Mái lợp tôn hoen rỉ, nền nhà láng xi măng nhiều chỗ nham nhở bám rêu đen xì. Cống thoát nước do bị tắc nên được lật nắp ra sửa chữa và để “lộ thiên”. Đến giờ làm việc, những người thợ bắt đầu công việc quen thuộc của mình mà không cần một dụng cụ bảo hộ nào ngoài đôi ủng. Trong chốc lát, mình con vật được “phanh” trên nền xi măng nhầy nhụa nào máu, nào lông rồi cả phân. Nội tạng được moi ra để ngay dưới sàn nhà. Xong đâu đấy, cán bộ thú y của thành phố đến lăn dấu kiểm tra vệ sinh thú y trên thân lợn. Ông Nguyễn Đức Hoan, một chủ lợn thường xuyên giết mổ tại Công ty cho biết: “Trước kia, khi chưa vào cơ sở này, gia đình tôi giết trên 30 con lợn/ngày ngay trong khu dân cư. Phương pháp giết mổ đều được thực hiện thủ công, nước thải trực tiếp đổ ra môi trường nên người dân xung quanh rất bất bình. Nhưng 3 năm nay, hoạt động tại cơ sở tập trung thì vấn đề môi trường được đảm bảo do hệ thống xử lý nước thải được thiết kế xử lý tại hầm khí bioga. Tuy nhiên, cơ sở đầu tư ban đầu sơ sài nên qua thời gian mái tôn, nền nhà đã xuống cấp; không có dụng cụ, máy móc giết mổ hiện đại. Tôi cũng mong chủ cơ sở sửa chữa, cải tạo nâng cấp cơ sở giết mổ sạch đẹp, hiện đại để việc giết mổ gia súc, gia cầm nhanh, an toàn, sạch sẽ hơn”.
Cơ sở giết mổ tập trung của Công ty TNHH Chế biến thực phẩm Thiên Trường được xây dựng từ năm 2008, có diện tích trên 5.500m2, kinh phí đầu tư trên 5,5 tỷ đồng, được thiết kế ban đầu với công suất 400-500 con lợn/ngày và 3.000-5.000 con gia cầm/ngày. Mặc dù được đầu tư với công suất lớn nhưng 2 năm đầu hoạt động, cơ sở này chỉ giết mổ được 5 con lợn/ngày. Từ năm 2013, các điểm giết mổ nhỏ lẻ mới tập trung về đây, hiện mỗi ngày giết mổ trên 200 con lợn. Ông Nguyễn Xuân Trường, Giám đốc Công ty TNHH Chế biến thực phẩm Thiên Trường cho biết: “Chúng tôi cũng nhận thấy cơ sở xuống cấp, không đảm bảo VSATTP. Công ty đang được hướng dẫn xây dựng hồ sơ dự án nâng cấp, cải tạo. Trong quá trình chờ dự án, chúng tôi bắt buộc vẫn phải hoạt động”.
Cùng với đó, thành phố còn có cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung tại phường Hà Khánh do UBND TP Hạ Long đầu tư xây dựng và đi vào hoạt động từ năm 2009. Hiện cơ sở này có công suất trung bình 170-210 con/ngày, hoạt động từ 2h đến 7h và 12h30’ đến 14h30’. Phương pháp giết mổ tại cơ sở này cũng giống với cơ sở giết mổ phường Hà Phong, chủ yếu là phương pháp thủ công. Duy nhất có hộ ông Nguyễn Đình Phong giết mổ cạo lông bằng máy, nhưng cũng đã cũ, xuống cấp.
Như vậy, tất cả các điểm giết mổ gia súc đều thực hiện trên sàn nhà, chưa cơ sở nào trang bị hệ thống treo khi thực hiện hoạt động giết mổ. Thịt sau khi giết mổ xong được vận chuyển bằng xe máy không có che chắn hoặc bằng chính những chiếc xe đã vận chuyển gia súc đưa vào giết mổ. Đây cũng là một trong những khâu gây mất VSATTP. Trên địa bàn thành phố hiện vẫn tồn tại một số cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không thường xuyên và 3 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ hoạt động thường xuyên, không đúng quy hoạch. Đoàn kiểm tra của thành phố và các phường đã nhiều lần làm việc, xử phạt, đình chỉ hoạt động của các cơ sở này.
Trao đổi với chúng tôi, ông Hồ Quang Huy, Phó Chủ tịch UBND TP Hạ Long, cho biết: “Hai cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung trên địa bàn thành phố được đầu tư xây dựng khá lâu nên một số hạng mục đã xuống cấp, không đảm bảo VSATTP. Do đó, thành phố đang tiếp tục thực hiện đầu tư giai đoạn 2 đối với cơ sở tập trung phường Hà Khánh, đồng thời hướng dẫn Công ty TNHH Chế biến thực phẩm Thiên Trường hoàn thiện dự án nâng cấp, cải tạo. Cùng với đó, thành phố đang tiến hành đề nghị UBND tỉnh bổ sung quy hoạch cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung tại phường Việt Hưng. Đây cũng là giải pháp quan trọng nhằm vận động các cơ sở nhỏ lẻ xen kẽ trong khu dân cư vào hoạt động tại cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung. Dự kiến, cơ sở này sẽ được xây dựng đảm bảo quy mô, công suất công nghiệp và đảm bảo VSATTP theo quy định”.
Hiện nay, bữa ăn của con người không chỉ đầy đủ dưỡng chất mà còn yêu cầu đảm bảo thực phẩm sạch. Để có được điều này, rất cần có sự quản lý chặt chẽ từ phía các ngành chức năng trong các khâu sản xuất và ý thức, trách nhiệm cao của các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung.
Nguyễn Hoa
