Từ địa chỉ mail: phanvutuan65 @gmail.com, bạn đọc Phan Tuấn Vũ, phường Trưng Vương, Uông Bí có hỏi: Thời gian gần đây tôi hay bị đau lưng, có khi đau lan cả xuống chân; đi chụp X.Quang, tôi được thông báo bị thoát vị đĩa đệm. Nhờ Báo Quảng Ninh hỏi chuyên gia tư vấn giúp tôi bệnh này có nguy hiểm không, cách điều trị ra sao?”. Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng Bác sĩ Lê Ngọc Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Bãi Cháy để tư vấn giúp bạn.
- Xin bác sĩ cho biết, nguyên nhân gây bệnh thoát vị đĩa đệm và ảnh hưởng của bệnh đến sức khoẻ?
+ Đĩa đệm là cấu trúc nằm ở giữa 2 đốt sống, được cấu tạo từ các vòng xơ dày, chắc, bên trong có nhân nhầy có tính đàn hồi. Nhờ đó, đĩa đệm có tác dụng như một bộ phận giảm xóc, bảo vệ và giúp cột sống thực hiện chức năng của mình. Bệnh thoát vị đĩa đệm do nhân nhầy đĩa đệm ở khớp xương bị lệch ra khỏi vị trí chèn ép vào rễ thần kinh gây cảm giác đau nhức kéo dài. Thoát vị đĩa đệm thường gặp ở đoạn cột sống cổ và cột sống thắt lưng.
Nguyên nhân gây thoát vị đĩa đệm có thể là do các chấn thương vào vùng cột sống hoặc vận động đột ngột, sai tư thế như cúi, xoay người đột ngột, nghiêng hay xoay người nhấc vật nặng...
Bệnh này chủ yếu gặp ở người cao tuổi hay những người làm việc nặng trong thời gian dài, người làm việc nhiều ở một tư thế. Bệnh gây ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động và làm việc của con người. Nếu không điều trị, bệnh có thể gây tàn phế suốt đời do bị liệt, teo cơ chi, hay chứng đại tiểu tiện không tự chủ do rối loạn cơ tròn, ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh.
- Phương pháp điều trị bệnh này có phức tạp không thưa bác sĩ?
+ Khi thoát vị đĩa đệm không gây chèn ép tuỷ sống hoặc rễ dây thần kinh, sẽ không có triệu chứng, người bệnh có thể không nhận biết được. Nhưng khi thoát vị gây chèn ép thần kinh, tuỳ thuộc vị trí đĩa đệm bị thoát vị mà các triệu chứng khác nhau, như: Đau vai gáy hoặc thắt lưng, đau tại chỗ hoặc lan xuống cánh tay (khi thoát vị đĩa đệm cột sống cổ), lan xuống mông, mặt sau hoặc mặt ngoài chân (thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng); đau âm ỉ hoặc dữ dội, đau tăng khi bị lạnh, đi lại, vận động, ho, hắt hơi, cười... Trong trường hợp thoát vị đĩa đệm ở vùng cột sống thắt lưng, nếu chèn vào đám rối thần kinh đuôi ngựa, người bệnh có thể bị rối loạn đại tiểu tiện, ảnh hưởng đến chức năng sinh dục (rối loạn cương dương). Trong trường hợp thoát vị đĩa đệm ở vùng cột sống cổ, bệnh nhân thường đau, tê ở vùng cổ, lan xuống tay, nếu bệnh nặng gây rối loạn cảm giác và vận động thậm chí có thể gây liệt... Do vậy, khi có các triệu chứng trên, người bệnh cần đi khám để phát hiện và điều trị sớm thoát vị đĩa đệm nhằm tránh những tác hại của bệnh.
Khi bệnh ở mức độ nhẹ, bệnh nhân có thể dùng thuốc, thực hiện các bài tập vật lý trị liệu để hồi phục, như: Chườm nóng bằng túi nước, muối rang, cám rang, lá lốt, lá ngải cứu; dùng các dòng điện tại khoa vật lý trị liệu; sử dụng tia laser chiếu; châm cứu; xoa bóp bấm huyệt; siêu âm; kéo giãn cột sống....
Tuy nhiên, nếu bệnh ở mức độ nặng, khối thoát vị chèn ép vào dây thần kinh gây một số biến chứng như: Teo cơ, rối loạn cơ tròn… bệnh nhân cần phải đến các cơ sở y tế để bác sĩ khám, tư vấn cách điều trị phù hợp. Hiện nay có nhiều phương pháp phẫu thuật điều trị làm giảm áp lực đĩa đệm như: Đưa sóng radio vào vùng thoát vị làm cho khối thoát vị nhỏ đi trở về vị trí cũ nhằm giải phóng dây thần kinh bị chèn ép; dùng hiệu ứng nhiệt của laser để huỷ phần đĩa đệm thoát vị; lấy nhân đệm thừa chèn ép dây thần kinh ra bằng phương pháp mổ hở, mổ nội soi hoặc giải nén cột sống... Bệnh viện Bãi Cháy đã thực hiện phẫu thuật thành công cho rất nhiều trường hợp bị thoát vị đĩa đệm nhờ các phương pháp này.
Người bệnh cần nghỉ ngơi tại giường, nằm giường cứng, tránh vận động. Trong giai đoạn mạn tính cần kết hợp các bài tập phù hợp, Tránh bê vác vật nặng, các động tác sai tư thế. Nên đeo đai cột sống để giúp làm giảm tải tác động lên đĩa đệm.
- Có cách nào để giảm thiểu nguy cơ bị bệnh này không, thưa bác sĩ?
+ Không làm, khiêng vật nặng quá sức mình; không nên đột ngột hoạt động mạnh, mà phải chia sẻ lực từ từ nếu không sẽ bị sai tư thế. Luôn giữ đúng tư thế đứng thẳng cho cột sống dù làm bất kỳ công việc gì, kể cả khi mang vác, bưng bê, giặt giũ, ngồi...
Với những người hay làm việc lâu với một tư thế cần thường xuyên đổi tư thế để đảm bảo cho đĩa đệm giảm áp lực. Khi thấy bị đau nên nghỉ ngơi, chườm nóng hoặc tắm nước nóng, tự xoa vuốt các khớp cổ lưng tay chân. Thường xuyên tập thể dục hàng ngày tăng sức dẻo dai cho cơ thể. Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng...
Nên có chế độ làm việc hợp lý. Cần phải biết kết hợp làm việc và nghỉ ngơi xen kẽ để đĩa đệm được phục hồi kịp thời tránh tình trạng mắc bệnh thoát vị đĩa đệm.
- Xin cảm ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (thực hiện)
