Thay vì cấm đoán đột ngột, cha mẹ nên từng bước giảm thời gian tiếp xúc màn hình và khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động khác.
Sự phổ biến của điện thoại thông minh, máy tính bảng và các thiết bị điện tử đang khiến trẻ em dành nhiều thời gian hơn trước màn hình mỗi ngày. Điều này làm dấy lên lo ngại về ảnh hưởng của thiết bị điện tử đối với sức khỏe, giấc ngủ, khả năng tập trung và sự phát triển của trẻ.
Theo các chuyên gia, việc sử dụng màn hình quá mức có thể ảnh hưởng đến hoạt động thể chất, khả năng giao tiếp xã hội và thói quen sinh hoạt của trẻ. Nhiều trẻ hiện nay có xu hướng dành thời gian cho điện thoại hoặc máy tính bảng nhiều hơn các hoạt động ngoài trời và giao tiếp trực tiếp.
Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y học Gia đình và Chăm sóc Ban đầu cho thấy thời gian sử dụng thiết bị điện tử trung bình mỗi ngày ở trẻ em dao động khoảng 2-2,5 giờ. Trong đó, trẻ mẫu giáo có xu hướng dành nhiều thời gian trước màn hình hơn trẻ ở độ tuổi đi học.
Theo thống kê của Học viện Tâm thần Trẻ em và Thanh thiếu niên Hoa Kỳ (AACAP), trẻ từ 8-12 tuổi có thể dành từ 4-6 giờ mỗi ngày cho các thiết bị điện tử, trong khi thanh thiếu niên có thể lên tới 9 giờ.
AACAP khuyến nghị trẻ dưới 18 tháng tuổi chỉ nên sử dụng màn hình để gọi video với người thân. Với trẻ từ 2-5 tuổi, thời gian sử dụng màn hình ngoài mục đích giáo dục nên được giới hạn khoảng một giờ mỗi ngày trong tuần.
Tiến sĩ Himani Narula - chuyên gia nhi khoa phát triển và hành vi tại Gurgaon (Ấn Độ) - cho biết cha mẹ nên giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử ở trẻ theo cách nhẹ nhàng và từng bước để tránh tạo áp lực cho trẻ.
Điều quan trọng đầu tiên là cha mẹ cần làm gương trong việc sử dụng điện thoại và các thiết bị điện tử. Khi người lớn liên tục cầm điện thoại hoặc xem TV, trẻ cũng dễ hình thành thói quen tương tự. Bên cạnh đó, cha mẹ nên trò chuyện với trẻ về lý do cần hạn chế thời gian dùng màn hình thay vì chỉ cấm đoán. Việc giải thích rõ ràng và để trẻ tham gia vào quá trình xây dựng quy tắc có thể giúp trẻ hợp tác tốt hơn.
Các chuyên gia cũng khuyến khích thiết lập những khu vực không sử dụng thiết bị điện tử trong nhà như bàn ăn hoặc phòng ngủ. Điều này giúp trẻ hình thành thói quen sinh hoạt lành mạnh và hạn chế phụ thuộc vào màn hình.
Ngoài việc giới hạn thời gian dùng thiết bị điện tử, cha mẹ nên tạo thêm các hoạt động thay thế như đọc sách, chơi thể thao, làm thủ công hoặc tham gia các trò chơi gia đình. Những hoạt động này không chỉ giúp trẻ giảm thời gian trước màn hình mà còn hỗ trợ phát triển kỹ năng giao tiếp và vận động.
Tiến sĩ Narula cho rằng việc xây dựng lịch sử dụng thiết bị điện tử cụ thể và duy trì đều đặn mỗi ngày cũng rất quan trọng. Trong trường hợp cần thiết, cha mẹ có thể sử dụng tính năng kiểm soát của phụ huynh để hạn chế quyền truy cập vào một số ứng dụng hoặc nội dung không phù hợp.
Theo chuyên gia, mục tiêu không phải là loại bỏ hoàn toàn thiết bị điện tử mà là giúp trẻ sử dụng công nghệ một cách cân bằng và phù hợp với độ tuổi.
