Ðiều 17 của Luật Bình đẳng giới quy định rõ: “Nam, nữ bình đẳng trong tham gia các hoạt động giáo dục, truyền thông về chăm sóc sức khoẻ, sức khoẻ sinh sản và sử dụng các dịch vụ y tế. Nam, nữ bình đẳng trong lựa chọn, quyết định sử dụng biện pháp tránh thai, biện pháp an toàn tình dục, phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS và các bệnh lây truyền qua đường tình dục...”. Tuy nhiên, thực tế, trên toàn tỉnh, việc chăm sóc sức khoẻ sinh sản đối với nam giới vẫn còn nhiều hạn chế.
Theo bà Phạm Thị Thu, Trưởng Phòng truyền thông, Hội Kế hoạch hoá gia đình tỉnh, nam giới và nữ giới đều là những cá thể sinh hoạt, đóng vai trò quan trọng trong một gia đình. Chính vì vậy, vấn đề chăm sóc sức khoẻ sinh sản (SKSS) đều quan trọng và cần thiết như nhau. Nếu không biết cách chăm sóc SKSS thì nam giới cũng dễ gặp phải nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục, thiểu năng sinh dục, kế hoạch hoá gia đình… Tuy nhiên, việc tuyên truyền, vận động nam giới tới các trung tâm, cơ sở y tế để tư vấn và chăm sóc SKSS cũng không dễ dàng. Đa số, họ đều có tư tưởng vấn đề SKSS chỉ dành riêng cho phụ nữ.
Mặc dù hàng năm, ông Nguyễn Văn Hoàng ở ngõ 5, phường Cao Thắng, TP Hạ Long vẫn thường xuyên đi thăm khám sức khoẻ định kỳ, nhưng lại chưa một lần đi khám SKSS. Thậm chí, ngay cả vấn đề vợ sử dụng biện pháp tránh thai nào, ông cũng không quan tâm. Ông chia sẻ: “Đau ở đâu khám ở đó, còn chuyện kế hoạch hoá gia đình cũng như những vấn đề liên quan đến SKSS thì phụ nữ sinh đẻ bị nhiều, chứ đàn ông thì mấy”. Tương tự vậy, ông Nguyễn Văn Thao, phường Yết Kiêu, TP Hạ Long, hễ bà nhà nói đến chuyện đi khám phụ khoa, ông lại “giãy nảy” lên, cho rằng không cần thiết, chuyện nhỏ quan tâm làm gì. Nhiều lúc phường tổ chức chiến dịch chăm sóc SKSS, ông cũng không tham gia. Chính những quan niệm này là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây nhiều khó khăn trong công tác chăm sóc SKSS cho nam giới. Cũng có những trường hợp, nam giới gặp các vấn đề liên quan đến SKSS, nhưng do mặc cảm, tâm lý e ngại, sợ mang tiếng là bản thân có “vấn đề”… nên ít đi khám. Đặc biệt, ở những vùng sâu, vùng xa, trình độ nhận thức còn hạn chế nên một số nam giới còn chưa biết sử dụng bao cao su đúng cách. Hơn nữa, hiện nay trên địa bàn tỉnh, dịch vụ chăm sóc SKSS dành cho nam giới còn chưa phát triển, chưa có những chương trình riêng về chăm sóc SKSS dành cho nam giới, nên nam giới chưa nhận được sự tư vấn tốt về các vấn đề này.
Có thể nhận thấy, hiện nay, hầu hết trong các chiến dịch chăm sóc SKSS, phụ nữ là đối tượng chủ yếu tham gia, còn nam giới hầu như không có. Theo số liệu thống kê từ Hội Kế hoạch hoá gia đình tỉnh, trung bình 1 tháng, chỉ có từ 5-6 đối tượng là nam giới đến để tư vấn và khám SKSS, có tháng nhiều nhất cũng chỉ đến 10 người. Chính điều này làm cho các biện pháp tránh thai dành cho nam giới cũng chưa phát huy được tác dụng. Tỷ lệ nam giới sử dụng bao cao su để phòng tránh thai và một số bệnh lây truyền qua đường tình dục còn nhiều hạn chế.
Để những hoạt động chăm sóc SKSS dành cho nam giới phát huy hiệu quả, trước hết chính bản thân nam giới cũng phải quan niệm đúng đắn hơn về vai trò, quyền lợi và trách nhiệm của mình trong vấn đề SKSS. “Việc tăng cường tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các kiến thức về chăm sóc SKSS dành cho nam giới, nhằm làm thay đổi nhận thức, thái độ, hành vi về SKSS, sức khoẻ tình dục, kế hoạch hoá gia đình cũng cần được chú trọng. Bên cạnh đó, cần phải duy trì và nhân rộng các mô hình, câu lạc bộ chăm sóc SKSS, bình đẳng giới nhằm khuyến khích nam giới cùng tham gia thảo luận, chia sẻ những khó khăn trong việc chăm sóc SKSS-KHHGĐ” - bà Thu nhấn mạnh thêm.
Lưu Phương Thảo
