Tận dụng lợi thế thời kỳ “cơ cấu dân số vàng”, Quảng Ninh đã và đang từng bước xây dựng và thực hiện các chính sách xã hội như: Giáo dục - đào tạo, y tế, an sinh xã hội cho người cao tuổi, phát triển việc làm... tạo tiền đề vững chắc trong việc ổn định quy mô dân số, góp phần quan trọng vào sự nghiệp CNH-HĐH và phát triển bền vững của tỉnh.
Công tác DS-KHHGĐ của tỉnh hiện vẫn đang phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức khi mà một số địa phương chưa thực sự quan tâm tới công tác dân số như: Ban hành các văn bản chỉ đạo còn chậm, đầu tư của địa phương còn thấp hoặc không có; đặc biệt là ở cấp xã; công tác phối hợp liên ngành ở một số nơi còn mang tính hình thức, chưa có sự phối hợp thường xuyên, thiết thực. Thêm nữa, cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ các cấp (chủ yếu là cấp xã) còn mới, chưa có kinh nghiệm trong tham mưu, tuyên truyền, vận động nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng các hoạt động. Không chỉ có vậy, mặc dù một số chỉ tiêu cơ bản về dân số của tỉnh đang ở mức thấp nhưng vẫn tiềm ẩn những nguy cơ tăng trở lại như: Tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên ở một số địa phương còn cao hơn nhiều so với mặt bằng chung của tỉnh. Đặc biệt, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn còn cao hơn mặt bằng chung của toàn quốc và chưa được cải thiện rõ rệt. Điển hình như năm 2009, tỷ số giới tính khi sinh là 115 trẻ em nam/100 trẻ em nữ và năm 2010 là 108/100.
Tuy nhiên, với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương, công tác DS-KHHGĐ trên địa bàn tỉnh đã được triển khai thực hiện có hiệu quả, cụ thể và kịp thời. Tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách thông thoáng như: Quyết định số 2033/2012/QĐ-UBND ngày 1-8-2012 về việc quy định chính sách hỗ trợ người trong độ tuổi sinh đẻ tự nguyện thực hiện biện pháp đình sản và hỗ trợ các xã, phường, thị trấn 2 năm liền không có người sinh con thứ 3 trở lên; đồng thời tham mưu với Sở Y tế phối hợp cùng Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh trình UBND tỉnh ban hành Quyết định phê duyệt Chương trình mục tiêu DS-KHHGĐ năm 2012... Nhờ đó, những chỉ tiêu cơ bản mà Chương trình mục tiêu quốc gia DS-KHHGĐ năm 2012 đặt ra cho toàn tỉnh như: Giảm tỷ suất sinh là 0,2 phần nghìn; giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên là 0,2%; tăng 0,5% tỷ lệ áp dụng các biện pháp tránh thai hiện đại; giữ vững tỷ số giới tính khi sinh là 115/100 đều cơ bản hoàn thành.
Để có được kết quả này, bộ máy tổ chức từ tỉnh đến cơ sở được kiện toàn, củng cố; đồng thời, chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác dân số được nâng cao trình độ, chủ động, tinh thần trách nhiệm cao, cơ bản đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Tính đến nay, 186/186 các xã, phường, thị trấn đã được giao biên chế làm công tác DS-KHHGĐ, trong đó có 161/186 xã đã được tuyển dụng là viên chức của Trạm Y tế xã thuộc sự chỉ đạo của Trung tâm Y tế cấp huyện. Mặt khác, đội ngũ CTV dân số tiếp tục được duy trì. Toàn tỉnh có 2.040 CTV dân số trên tổng số 1.557 thôn, bản, khu phố. Bên cạnh đó, công tác phối hợp liên ngành được quan tâm đặc biệt và có tính hiệu quả từ tỉnh tới cơ sở, bắt đầu từ những nội dung tuyên truyền về kiến thức pháp luật và chăm sóc SKSS-KHHGĐ đối với cán bộ công nhân viên, đoàn viên, hội viên… Từ đó, hoạt động truyền thông được triển khai đều khắp các địa phương trong tỉnh, tập trung vào các đợt tuyên truyền cao điểm nhân Ngày Dân số thế giới (11-7); Tháng hành động Quốc gia nhân ngày Dân số Việt Nam… Đồng thời, các hoạt động như: Chiến dịch tăng cường tuyên truyền, vận động lồng ghép dịch vụ SKSS/KHHGĐ đến vùng đông dân, vùng có mức sinh cao và vùng khó khăn đợt I và đợt II năm 2012; liên hoan tuyên truyền viên dân số cấp tỉnh, cấp huyện; những mô hình nâng cao chất lượng dân số tiếp tục được triển khai hiệu quả.
Đồng chí Tạ Thị Minh, Trưởng phòng Truyền thông dân số, Chi cục DS-KHHGĐ cho biết: “Điều đáng ghi nhận là ngoài kinh phí từ Chương trình mục tiêu quốc gia DS-KHHGĐ và kinh phí hỗ trợ của tỉnh cho công tác dân số - KHHGĐ, các địa phương cũng đã chủ động tham mưu UBND các huyện, thị xã, thành phố bổ sung kinh phí tổ chức các hoạt động chăm sóc sức khoẻ sinh sản, phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Nhờ đó, công tác DS-KHHGĐ từ tỉnh tới cơ sở luôn được triển khai liền mạch, kịp thời”...
Lan Anh
