PrEP được biết đến là thuốc dự phòng trước phơi nhiễm HIV, giúp giảm đến 99% nguy cơ nhiễm HIV ở những người có nguy cơ lây nhiễm cao. Từ năm 2015, Tổ chức Y tế Thế giới đã khuyến cáo sử dụng PrEP ở những người có nguy cơ lây nhiễm HIV cao.
Ngày 29/5, tại TP Hồ Chí Minh, Cục Phòng, chống HIV/AIDS (Bộ Y tế), Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và PATH phối hợp tổ chức Hội thảo Sơ kết thí điểm điều trị Dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) tại Việt Nam.
PrEP được biết đến là thuốc dự phòng trước phơi nhiễm HIV, giúp giảm đến 99% nguy cơ nhiễm HIV ở những người có nguy cơ lây nhiễm cao. Từ năm 2015, Tổ chức Y tế Thế giới đã khuyến cáo sử dụng PrEP (như là một phần của chiến lược dự phòng HIV toàn diện bao gồm cả việc sử dụng bao cao su) ở những người có nguy cơ lây nhiễm HIV cao.
Dự án đã được thực hiện ở Việt Nam từ tháng 3/2017 tại TP Hồ Chí Minh và Hà Nội. Hiện nay, hơn 1.000 người ở Việt Nam đang sử dụng dịch vụ Dự phòng trước phơi nhiễm HIV với tỷ lệ duy trì khoảng 78% .
Qua gần 1 năm triển khai thuốc dự phòng trước phơi nhiễm HIV, Cục phòng, chống HIV/AIDS đánh giá phần lớn tỷ lệ các nhóm có nguy cơ nhiễm HIV đang giảm ở nhóm người nghiện ma tuý và phụ nữ bán dâm nhưng lại tăng cao ở nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới.
PGS.TS Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng Cục Phòng chống HIV/AIDS cho biết, ở Việt Nam hiện nay phần lớn tỉ lệ các nhóm có nguy cơ nhiễm HIV đã có xu hướng giảm. Nhưng riêng tỉ lệ nhiễm HIV trong nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới tăng cao. Theo kết quả nghiên cứu gần đây nhất, tỉ lệ nhiễm HIV của nhóm này tăng lên 11%, mặc dù trước đây chiếm 5-6%. Đặc biệt tại TP.HCM, vào năm 2017 tỉ lệ này tăng lên 15%.
PGS.TS Nguyễn Hoàng Long cho biết, PrEP đã bắt đầu được cung cấp cho nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới tại TP.HCM từ tháng 3/2017 và mở rộng ra Hà Nội từ tháng 3/2018. Các ngành chức năng đang tập trung quyết liệt nhằm giảm được tỉ lệ lây nhiễm HIV trong nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới. Theo đánh giá giải pháp rất hiệu quả là sử dụng dịch vụ Dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP).
“Các nghiên cứu của các tổ chức quốc tế đã chứng minh, điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) giúp cho những người chưa bị nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao, có thể dự phòng lây nhiễm HIV bằng cách uống 1 viên thuốc mỗi ngày. Tuân thủ uống thuốc hằng ngày có thể giảm nguy cơ lây nhiễm lên tới trên 90%. Việt Nam mong muốn việc triển khai PrEP là một trong những giải pháp hiệu quả nhất trong dự phòng lây nhiễm HIV cho nhóm MSM”, PGS.TS Nguyễn Hoàng Long chia sẻ.
Tại Hội thảo, PGS, TS Phan Thị Thu Hương, Phó cục trưởng Cục phòng, chống HIV/AIDS cho biết, kết quả ban đầu của Dự án thí điểm triển khai PrEP vừa qua hết sức quan trọng, là bằng chứng giúp Bộ Y tế đã quyết định đưa PrEP vào hướng dẫn điều trị và chăm sóc HIV/AIDS. Trong đó, dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng thuốc ARV chính thức là một trong những biện pháp dự phòng HIV ở Việt Nam.
PGS, TS Phan Thị Thu Hương cũng cho rằng, kết quả này cũng giúp Cục Phòng chống HIV/AIDS sẽ phối hợp với các đối tác mở rộng việc triển khai PrEP, trước mắt 11 tỉnh, thành phố với mục tiêu đến cuối năm 2019 đạt được 5.610 người sử dụng PrEP và đến cuối năm 2020 đạt được 7.300 người.
Tại hội thảo, các chuyên gia y tế trong và ngoài nước cho biết, với những kết quả khả quan của dự án, mục tiêu trong thời gian tới cần tăng cường số lượng người hiểu biết và tham gia sử dụng dịch vụ PrEP. Điều đó đòi hỏi cần có thêm nhiều chính sách, mô hình cung cấp dịch vụ PrEP phù hợp, kết hợp với sự quan tâm, phối hợp thực hiện tích cực của các tổ chức quốc tế, các nhóm cộng đồng. Qua khảo sát cho thấy, việc cung cấp PrEP thông qua bảo hiểm y tế có chi phí hiệu quả cao.
Tại hội thảo, các đại biểu được giới thiệu một số mô hình về phân tích chi phí - hiệu quả của PrEP tại Việt Nam, cùng những định hướng lớn về tiếp tục triển khai PrEP tại Việt Nam (đối tượng, địa bàn, gói dịch vụ, mô hình cung cấp dịch vụ.... Các đại biểu cũng được trao đổi và học tập mô hình hiệu quả của Thái Lan về việc bảo đảm nguồn tài chính từ bảo hiểm y tế cho dịch vụ PrEP./.
Theo Minh Khuê (ĐCSVN)
