Trước kia, hệ thống phân phối thuốc trên địa bàn còn phát triển nhỏ lẻ, manh mún. Hoạt động sản xuất, kiểm nghiệm thuốc vẫn còn yếu. Song vài năm trở lại đây, sản xuất, kiểm nghiệm và phân phối thuốc ở Quảng Ninh đã có sự đổi thay đáng kể.
Đa dạng các loại hình sản xuất, phân phối thuốc
Sự phát triển mạnh mẽ của công tác dược được đánh dấu bởi một loạt công ty, nhà thuốc, quầy thuốc trên địa bàn ra đời. Cho đến thời điểm này, toàn tỉnh có 534 cơ sở kinh doanh tân dược, trong đó có 12 doanh nghiệp bán buôn thuốc, còn lại là các nhà thuốc, quầy thuốc. Mặc dù tập trung nhiều ở các thành phố trong tỉnh, song hệ thống quầy thuốc cũng đã phân bố đến tận các huyện, thị miền núi và nhiều xã trên địa bàn. Chất lượng của hệ thống bán lẻ thuốc đã được cải thiện đáng kể. Đến nay, hầu hết các doanh nghiệp, cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc đều đã đạt tiêu chuẩn GPP (thực hành tốt nhà thuốc).
Bên cạnh hệ thống thuốc tân dược, công tác phát triển dược liệu trên địa bàn tỉnh cũng có sự cải thiện. Quảng Ninh có trên 800 loại dược liệu, trong đó có nhiều cây thuốc quý, như: Ba kích, Hồi, Quế, Trầu một lá... Từ việc chỉ khai thác tự nhiên là chính, đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có một số cơ sở nuôi trồng dược liệu, như: Mô hình trồng cây Kim ngân, Nhân trần do hội viên Hội Đông y tỉnh thực hiện tại huyện Hoành Bồ, huyện Vân Đồn, huyện Tiên Yên và TP Cẩm Phả; mô hình trồng Ba kích tím ở Hoành Bồ, Ba Chẽ… Trung tâm nghiên cứu Lâm đặc sản tỉnh Quảng Ninh đang thực hiện Dự án: “Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật trồng thử nghiệm 4 loài cây thuốc quý tại Trạm nghiên cứu thực nghiệm lâm đặc sản huyện Hoành Bồ” với quy mô trồng 2ha gồm các loài cây: Râu hùm, Xạ đen, Hoàng đằng, Cát sâm. Viện nghiên cứu Y dược cổ truyền Tuệ Tĩnh chuyển giao công nghệ và Công ty TNHH Nuôi trồng sản xuất và Chế biến dược liệu Đông Bắc chủ trì thực hiện Dự án “Ứng dụng khoa học công nghệ xây dựng mô hình nuôi trồng và chế biến cây dược liệu tại tỉnh Quảng Ninh”. Toàn tỉnh cũng đã có 34 cơ sở bán lẻ thuốc đông y, thuốc từ dược liệu. Nhiều Bệnh viện, Trung tâm Y tế trên địa bàn đã đều có hệ thống sắc thuốc, đóng thuốc tự động để phục vụ bệnh nhân điều trị bằng y học cổ truyền.
Đến chuyển biến về công tác quản lý
Để đảm bảo tốt quyền lợi người tiêu dùng, công tác quản lý nhà nước về dược trên địa bàn tỉnh từng bước được tăng cường. Sở Y tế và các địa phương thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy chế chuyên môn về dược tại các cơ sở khám, chữa bệnh, kinh doanh dược trên địa bàn. Từ đầu năm đến nay, Sở Y tế, phòng y tế các huyện, thị xã, thành phố đã kiểm tra 699 lượt cơ sở hành nghề y, dược tư nhân; qua đó xử phạt 93 cơ sở với số tiền phạt là 547,3 triệu đồng. Trong số này có nhiều cơ sở hành nghề dược. Sở còn mở các lớp tập huấn công tác hành nghề dược tư nhân, thực hiện xây dựng nhà thuốc, quầy thuốc đạt chuẩn GPP. Công tác quản lý chất lượng thuốc cũng luôn được chú trọng. Nhờ đó, trong năm 2013, trên địa bàn tỉnh không có tình trạng bán thuốc giả. Thuốc kém chất lượng đã được Sở Y tế thông báo đình chỉ, các cơ sở kinh doanh dược thu hồi kịp thời.
Bên cạnh việc quản lý hệ thống dược tư nhân, các đơn vị còn đẩy mạnh quản lý công tác dược tại bệnh viện. Hàng năm, Sở Y tế tổ chức đấu thầu cung ứng thuốc cho các cơ sở y tế nhằm đảm bảo cung cấp đủ thuốc cho các bệnh viện, trung tâm y tế với giá cả hợp lý. Tất cả các bệnh viện đều thành lập Hội đồng thuốc điều trị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc hợp lý cho người bệnh. Thuốc gây nghiện, thuốc điều trị tâm thần đều được các đơn vị tuân thủ nghiêm ngặt việc kê đơn, báo cáo, dự trù theo đúng quy định. Hiện toàn tỉnh có 12 cơ sở được bán lẻ thuốc gây nghiện để đáp ứng nhu cầu của bệnh nhân điều trị ngoại trú.
Mặc dù vậy, phải khẳng định rằng, hệ thống sản xuất, phân phối thuốc vẫn còn khó khăn. Trên địa bàn tỉnh hiện mới chỉ có duy nhất cơ sở sản xuất thuốc là Công ty Cổ phần Dược - Vật tư y tế Quảng Ninh. Tuy nhiên, quy mô, năng lực sản xuất của Công ty còn nhỏ, sản phẩm sản xuất còn ít. Hiện Công ty mới đang sản xuất 9 mặt hàng thuốc, 16 mặt hàng thực phẩm chức năng. Cơ sở sản xuất của Công ty cũng chưa đạt chuẩn GMP “Thực hành tốt sản xuất thuốc”.
Thời gian tới, ngành Y tế tiếp tục khuyến khích mở rộng mạng lưới cung ứng, phân phối thuốc đến khu vực nông thôn, miền núi, hải đảo; tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp dược thực hiện những dự án xây dựng nhà máy sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn GMP trên địa bàn; sản xuất nguyên liệu thuốc từ dược liệu; hay các dự án trồng, bảo tồn nguồn dược liệu trên địa bàn. Dẫu phát triển công tác sản xuất, phân phối thuốc đến đâu thì với ngành Y tế: Ổn định giá cả, đảm bảo chất lượng thuốc đến tay người tiêu dùng vẫn là quan trọng nhất.
Thu Nguyệt
