Toàn tỉnh hiện có trên 17.000 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm; trong đó có trên 2.800 cơ sở thuộc ngành Công thương quản lý. Thời gian qua, ngành Công thương đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm (ATTP). Song, để thực hiện tốt công tác ATTP trên địa bàn thì cần có sự vào cuộc tích cực hơn nữa từ nhiều phía.
Ông Nguyễn Đình Trung, Phó Chủ tịch UBND TP Uông Bí cho biết: Năm 2015, thành phố đã tổ chức các đoàn liên ngành kiểm tra về ATTP 103 lượt tổ chức, cá nhân kinh doanh; ký cam kết cho 875 hộ kinh doanh tại các chợ. Đặc biệt, thành phố đã quyết liệt đưa các cơ sở nhỏ lẻ trên địa bàn vào điểm giết mổ tập trung tại khu 11, phường Quang Trung của Công ty TNHH Thực phẩm Vang Thanh Dương. Bởi có như vậy thì vấn đề ATTP đối với các sản phẩm gia súc tại các chợ mới được đảm bảo. Theo đó, thành phố đã thông báo đến các thôn, khu dân cư, các hộ kinh doanh giết mổ gia súc của 9/11 phường thực hiện chấm dứt hoạt động giết mổ tại gia đình, trong khu dân cư; chủ tịch UBND các phường phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra việc giết mổ tại gia đình, khu dân cư; xử lý nghiêm đối với các trường hợp kinh doanh sản phẩm gia súc không có tem, dấu kiểm soát giết mổ của cơ quan thú ý; thành lập Đoàn liên ngành kiểm tra bếp ăn các cơ quan, đơn vị, các trường học, nhà hàng… Phấn đấu đến 31-12, thành phố sẽ thu gom 100% các cơ sở giết mổ gia súc nhỏ lẻ, đồng thời tiếp tục thu gom các điểm giết mổ gia cầm.
Tháng 3-2013, “Mô hình chợ VSATTP” đầu tiên được đưa vào hoạt động tại chợ Hồng Hà (phường Hồng Hà, TP Hạ Long) được đưa vào sử dụng. Để duy trì hoạt động hiệu quả mô hình này, ông Nguyễn Văn Yên, Phó Trưởng Ban Quản lý (BQL) chợ Hồng Hà cho biết: Ngoài việc đầu tư trang thiết bị, hệ thống thu gom xử lý nước thải, bố trí riêng các ngành hàng… thì việc thay đổi nhận thức kinh doanh theo truyền thống của hộ kinh doanh là rất quan trọng. Do đó, hàng năm, BQL chợ tổ chức khám sức khoẻ định kỳ cho người kinh doanh thực phẩm; tập huấn kiến thức về VSATTP; ký cam kết không kinh doanh hàng hoá kém chất lượng, không đảm bảo ATTP, không có nguồn gốc, xuất xứ; cấp giấy xác nhận kiến thức về ATTP. Giờ đây, không chỉ các khu vực kinh doanh của chợ đều khang trang, sạch sẽ mà ý thức, trách nhiệm của các hộ kinh doanh cũng nâng cao, tạo niềm tin với người tiêu dùng.
Nhằm tăng cường công tác kiểm tra, năm 2015, Chi cục QLTT tỉnh (Sở Công Thương) đã kiểm tra 1.012 lượt tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm; xử lý 594 vụ; phạt tiền trên 785 triệu đồng; trị giá hàng tiêu huỷ trên 1,5 tỷ đồng; lấy 76 mẫu kiểm nghiệm tại Trung tâm y tế dự phòng; lấy 834 mẫu test nhanh; thử 1.166 mẫu rau, củ, quả bằng máy đo ATTP.
Bên cạnh đó, công tác đảm bảo ATTP đang là bài toán nhiều thách thức bởi những khó khăn hiện nay. Lực lượng làm công tác quản lý ATTP còn thiếu và yếu. Trang thiết bị, dụng cụ, kinh phí phục vụ cho công tác kiểm tra, kiểm soát còn hạn chế nên việc kiểm tra chủ yếu là cảm quan hoặc lấy mẫu kiểm nghiệm còn khó khăn. Trong khi đó, để phát hiện ra các chất độc tố, hoá chất tồn dư thực phẩm đòi hỏi quy trình lấy mẫu kiểm định phức tạp, chi phí lớn, thời gian dài do đó việc cảnh báo, khuyến cáo cho người tiêu dùng chưa kịp thời. Một số cơ sở sản xuất chưa quan tâm nhiều đến việc chứng minh nguồn gốc xuất xứ nên không có hoá đơn, chứng từ, hồ sơ về nguồn gốc xuất xứ, nhiêu liệu, phụ gia thực phẩm gây khó khăn cho việc truy xuất nguồn gốc. Ngoài ra, các văn bản của Luật ATTP của Bộ Công Thương còn chậm, thiếu, bổ sung chưa kịp thời, chưa đồng bộ. Phần lớn thực phẩm lưu thông trên địa bàn hiện nay đều từ các địa phương khác đến bằng nhiều con đường khác nhau nên khó khăn trong việc kiểm soát nguồn gốc.
Nhằm nâng cao hiệu quả của công tác đảm bảo ATTP trong lĩnh vực công thương thời gian tới, ông Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc Sở Công Thương, Phó Tiểu Ban chỉ đạo ATTP ngành Công thương cho biết: Để đảm bảo sức khoẻ cho người tiêu dùng đòi hỏi thực phẩm phải được đảm bảo an toàn theo cả một chuỗi, từ nuôi, trồng, đánh bắt đến vận chuyển, chế biến, bảo quản. Thời gian tới, Tiểu ban chỉ đạo sẽ tiếp tục ngăn chặn kịp thời, kiên quyết không để tổ chức, cá nhân sản xuất hàng giả liên quan đến ATTP; rà soát nắm bắt 100% hoạt động của các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn thuộc quản lý của ngành và các chợ hạng I, II; tăng cường kiểm tra các nhóm hàng có nguy cơ mất an toàn cao như: rau, củ, quả, thịt gia súc, gia cầm, rượu thủ công. Tiểu ban chỉ đạo cũng yêu cầu các địa phương xây dựng kế hoạch quản lý ATTP hàng quý, đồng thời bố trí kinh phí để thực hiện. Tiểu ban cũng sẽ đề xuất với UBND tỉnh, Bộ Công Thương tiếp tục đầu tư trang thiết bị, kinh phí hoạt động cho Tiểu ban; đầu tư thí điểm mô hình chuỗi cửa hàng đảm bảo ATTP; ban hành quy định cấm lưu thông đối với thực phẩm không rõ nguồn gốc; hỗ trợ kinh phí triển khai chợ ATTP…
Cao Quỳnh
