Bạn đọc Nguyễn Thuỳ Chi, tổ 8, khu 2, phường Hồng Hà, TP Hạ Long có địa chỉ mail: nguyenchi8802@gmail.com hỏi: Tôi nghe nói, khi bị sốt xuất huyết không nhất thiết phải điều trị tại Bệnh viện. Vậy nhờ quý Báo hỏi bác sĩ tư vấn giúp tôi biết cách điều trị bệnh sốt xuất huyết tại nhà. Tôi xin cảm ơn!”. Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng bác sĩ Lương Xuân Kiên, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh để tư vấn giúp bạn.
- Nếu mắc sốt xuất huyết, trường hợp nào có thể điều trị tại nhà, thưa bác sĩ?
+ Theo WHO năm 2009 SXH Dengue được chia làm 3 mức độ: Sốt xuất huyết Dengue mức độ 1 với các biểu hiện: Sốt cao đột ngột, liên tục từ 2-7 ngày và có ít nhất 2 trong các dấu hiệu sau: Nhức đầu, chán ăn, buồn nôn; da sung huyết, phát ban; đau cơ, đau khớp, nhức 2 hố mắt. Khi xét nghiệm cho thấy, số lượng tiểu cầu bình thường hoặc hơi giảm (bình thường 150 G/L); Hematocrit bình thường (không có biểu hiện cô đặc máu) hoặc tăng; số lượng bạch cầu thường giảm.
Sốt xuất huyết Dengue mức độ 2, bệnh nhân có các triệu chứng của sốt xuất huyết Dengue và kèm theo các dấu hiệu cảnh báo: Vật vã, lừ đừ, li bì; đau bụng vùng gan hoặc ấn đau vùng gan; gan to > 2cm; nôn nhiều, xuất huyết niêm mạc (chảy máu mũi hoặc chân răng), tiểu ít. Khi xét nghiệm máu thấy hematocrit tăng cao; tiểu cầu giảm nhanh chóng.
Sốt xuất huyết Dengue mức độ 3 - mức độ nặng, bệnh nhân có 3 bệnh cảnh chính là: Sốc, xuất huyết nặng hoặc suy tạng: Thường xảy ra vào ngày thứ 3-7 của bệnh, biểu hiện như: Da lạnh, bứt rứt hoặc vật vã li bì, mạch nhanh nhỏ, huyết áp kẹt hoặc tụt hoặc không đo được; hoặc chảy máu cam nặng, rong kinh nặng, xuất huyết trong cơ và phần mềm, xuất huyết đường tiêu hoá và nội tạng; hoặc suy gan cấp với men gan tăng, suy thận cấp, rối loạn tri giác…
Bệnh nhân mắc sốt xuất huyết Dengue mức độ 1 phần lớn được điều trị ngoại trú và theo dõi tại y tế cơ sở, chủ yếu là điều trị triệu chứng (dùng paracetamol hạ sốt,uống Oresol),và phải theo dõi chặt chẽ phát hiện sớm sốc xảy ra để xử trí kịp thời. Còn bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue mức độ 2 và mức độ 3 phải nhập viện điều trị.
- Vậy điều trị, chăm sóc cho bệnh nhân sốt xuất huyết tại nhà như thế nào, thưa bác sĩ?
+ Sốt xuất huyết là bệnh chưa có vắc xin phòng và chưa có thuốc đặc trị. Với những bệnh nhân điều trị tại nhà, bác sĩ thường kê thuốc hạ sốt, vitamin nhóm B-C. Thuốc hạ sốt chỉ dùng loại không ảnh hưởng xấu đến dạ dày hoặc làm tăng nguy cơ chảy máu. Thuốc được chỉ định dùng là Paracetamol, sử dụng liều lượng theo hướng dẫn, ngày dùng khoảng 4 lần khi bệnh nhân có sốt cao. Kết hợp với lau nước ấm nếu bệnh nhân sốt quá cao trên 39 độ C. Tuyệt đối không cho bệnh nhân uống aspirin hay ibuprofen vì những loại thuốc này có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết.
Khi điều trị tại nhà, bệnh nhân cần tái khám hàng ngày tại y tế địa phương và tuân thủ thực hiện các lời dặn của thầy thuốc, không nên tự ý ngừng tái khám vì có những trường hợp hết sốt lại là biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết đang trở nặng.
Khi bệnh nhân điều trị tại nhà, cần để người bệnh nghỉ ngơi, tránh các công việc phải gắng sức; cho ăn nhẹ: Cháo, súp, uống sữa… cho uống nhiều nước hơn bình thường, có thể dùng nước chín để nguội, nước Oresol (nước biển khô, cách pha: 1 gói pha vào 1 lít nước, uống 100-150ml nước/kg cân nặng/ngày), nước cam vắt, nước chanh đường… Không cạo gió, không quấn kín hoặc mặc nhiều áo khi đang sốt, không kiêng ăn, không nhịn uống.
Trong quá trình chăm sóc tại nhà, nếu thấy người bệnh mệt nhiều hơn, vẻ âu lo bứt rứt, li bì hoặc vật vã; tay chân lạnh, đau bụng nhiều hơn; nôn nhiều, da đổi màu bầm đỏ, môi tím lại... cần phải nhanh chóng đưa bệnh nhân đến bệnh viện để được điều trị, cấp cứu kịp thời.
Hiện nay, sốt xuất huyết chưa xuất hiện nhiều trên địa bàn tỉnh, khoảng một tháng trở lại đây, Bệnh viện tỉnh mới tiếp nhận, điều trị cho 4 trường hợp, chủ yếu là sinh viên trở về từ các tỉnh, thành khác. Tuy nhiên, dịch sốt xuất huyếtđang bùng phát mạnh ở nhiều tỉnh thành trong nước nên người dân không được chủ quan với bệnh này.
- Xin cám ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (thực hiện)[links()]