Đổ mồ hôi là cơ chế tự nhiên giúp cơ thể thải nhiệt, làm mát và duy trì nhiệt độ ổn định khi thời tiết nắng nóng hoặc vận động nhiều.
Cơ thể con người luôn cần duy trì nhiệt độ ổn định để các cơ quan hoạt động bình thường. Khi thời tiết nóng lên, đặc biệt trong điều kiện độ ẩm cao hoặc khi vận động mạnh, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế đổ mồ hôi để làm mát và thải nhiệt.
Theo Tiến sĩ Nilesh More, bác sĩ tư vấn chuyên khoa Nội tại Bệnh viện và Trung tâm Nghiên cứu Y khoa PD Hinduja Mahim (Ấn Độ), cơ thể phải liên tục cân bằng giữa lượng nhiệt tạo ra từ quá trình trao đổi chất, vận động và lượng nhiệt cần đào thải ra ngoài. Khi thân nhiệt tăng, não bộ sẽ nhận tín hiệu cơ thể đang quá nóng và kích hoạt cơ chế tiết mồ hôi để làm mát.
Mồ hôi chủ yếu là nước. Khi xuất hiện trên bề mặt da, mồ hôi sẽ bay hơi và hấp thụ nhiệt từ cơ thể để chuyển từ dạng lỏng sang dạng hơi. Quá trình này giúp hạ nhiệt và giữ cho thân nhiệt ổn định. Đây được xem là cơ chế làm mát tự nhiên quan trọng nhất của cơ thể trong thời tiết nóng.
Các chuyên gia cho biết cơ thể làm mát hiệu quả hơn khi thời tiết khô ráo, vì mồ hôi có thể bay hơi nhanh khỏi bề mặt da. Ngược lại, khi độ ẩm không khí cao, mồ hôi khó bay hơi hơn nên khả năng hạ nhiệt của cơ thể giảm đi. Vì vậy, nhiều người vẫn cảm thấy oi bức, mệt mỏi dù đổ nhiều mồ hôi. Nếu kéo dài, cơ thể còn có nguy cơ mất nước.
Ngoài tiết mồ hôi, cơ thể còn hỗ trợ làm mát bằng cách giãn các mạch máu dưới da. Khi mạch máu giãn ra, lượng máu nóng từ bên trong cơ thể được đưa lên gần bề mặt da hơn, giúp nhiệt dễ thoát ra môi trường.
Trên cơ thể có hai loại tuyến mồ hôi chính. Tuyến mồ hôi ngoại tiết phân bố khắp cơ thể và đóng vai trò quan trọng nhất trong việc điều hòa thân nhiệt. Trong khi đó, tuyến apocrine tập trung ở vùng nách và háng, thường hoạt động mạnh khi căng thẳng hoặc xúc động và liên quan nhiều hơn đến mùi cơ thể.
Nếu cơ chế điều hòa nhiệt của cơ thể bị quá tải, cơ thể có thể gặp nhiều rối loạn do nắng nóng. Các vấn đề thường gặp gồm phát ban nhiệt, chuột rút do mất điện giải, kiệt sức vì nóng và nghiêm trọng nhất là say nắng. Đây là tình trạng cấp cứu y tế xảy ra khi cơ thể không còn khả năng tự làm mát hiệu quả, khiến nhiệt độ tăng quá cao.
Nguy cơ này thường tăng ở những người làm việc ngoài trời lâu, vận động cường độ cao trong thời tiết nóng hoặc không bổ sung đủ nước. Người mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, suy thận hoặc rối loạn tiết mồ hôi cũng dễ bị ảnh hưởng hơn.
Dù gây cảm giác khó chịu, đổ mồ hôi vẫn là cơ chế cần thiết để bảo vệ cơ thể trước thời tiết nóng bức. Việc uống đủ nước, nghỉ ngơi hợp lý và hạn chế hoạt động ngoài trời vào thời điểm nắng gắt có thể giúp cơ thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả hơn.
