Trong những năm gần đây, công tác tuyên giáo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở Quảng Ninh đang có nhiều đổi mới mạnh mẽ theo hướng gần dân, sát cơ sở, phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa phương. Không chỉ dừng ở việc tuyên truyền chủ trương, nghị quyết, công tác tuyên giáo còn trở thành cầu nối quan trọng đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đi vào cuộc sống, tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy nội lực phát triển trong mỗi cộng đồng dân cư vùng cao.
Xã Kỳ Thượng là địa phương có đông đồng bào DTTS sinh sống, điều kiện địa hình còn nhiều khó khăn, nhưng những năm gần đây đã có nhiều chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội. Xác định công tác dân tộc là nhiệm vụ chính trị quan trọng, địa phương đã tập trung triển khai hiệu quả Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời chú trọng đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng thiết thực, dễ hiểu, dễ tiếp cận với người dân.
Thay vì tuyên truyền theo hình thức hành chính đơn thuần, đội ngũ cán bộ tại Kỳ Thượng tăng cường xuống thôn, bản, gặp gỡ trực tiếp người dân để vận động, giải thích chủ trương, chính sách gắn với những vấn đề bà con quan tâm, như phát triển kinh tế, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, xây dựng nông thôn mới, chuyển đổi số, hay bảo tồn văn hóa dân tộc. Những nội dung tuyên truyền được cụ thể hóa bằng các mô hình thực tiễn, bằng chính câu chuyện phát triển của từng hộ dân, nên tạo sức lan tỏa rõ nét.
Điểm đáng chú ý trong công tác tuyên giáo ở Kỳ Thượng là việc đẩy mạnh tuyên truyền chuyển đổi số. Xã phấn đấu 100% người dân trong độ tuổi lao động sử dụng điện thoại thông minh, có định danh số, từng bước hình thành xã hội số vùng cao. Để đạt được mục tiêu này, cán bộ cơ sở trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tiếp cận thông tin qua môi trường mạng. Qua đó, khoảng cách số giữa vùng cao với khu vực trung tâm từng bước được thu hẹp.
Tại xã Ba Chẽ, công tác tuyên giáo lại tạo dấu ấn đậm nét trong xây dựng gia đình văn hóa và củng cố nền tảng xã hội từ cơ sở. Điểm nổi bật là công tác tuyên truyền tại Ba Chẽ đã có nhiều đổi mới về nội dung và phương thức. Các buổi sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm về bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình, giáo dục kỹ năng sống không còn khô cứng, mà được lồng ghép linh hoạt trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, các hoạt động cộng đồng và sinh hoạt tại khu dân cư. Hệ thống truyền thanh cơ sở, các nhóm zalo cộng đồng, mạng xã hội được tận dụng để lan tỏa thông điệp xây dựng gia đình hạnh phúc, giữ gìn giá trị truyền thống.
Nhờ đó, nhận thức của người dân về vai trò gia đình có nhiều chuyển biến tích cực. Tỷ lệ gia đình văn hóa của xã đạt trên 94%. Nhiều mô hình gia đình tiêu biểu được nhân rộng. Đặc biệt, Ba Chẽ đã bước đầu đưa chuyển đổi số vào công tác tuyên giáo và quản lý xã hội. Địa phương định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu gia đình, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, hỗ trợ các hộ dân yếu thế. Việc sử dụng nền tảng số để truyền tải thông điệp về đạo đức, lối sống, kỹ năng xây dựng gia đình hạnh phúc giúp công tác tuyên truyền trở nên gần gũi hơn với giới trẻ.
Một điểm đáng chú ý khác là địa phương luôn gắn công tác tuyên giáo với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Các CLB gia đình hạnh phúc, hoạt động văn hóa cộng đồng đều lồng ghép tuyên truyền giữ gìn phong tục tốt đẹp, tiếng nói, trang phục truyền thống của đồng bào các dân tộc. Qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết, nâng cao niềm tự hào văn hóa trong mỗi người dân.
Từ những mô hình, cách làm hiệu quả ở Kỳ Thượng, Ba Chẽ, thời gian qua tỉnh đã từng bước đổi mới toàn diện công tác tuyên giáo trong vùng đồng bào DTTS theo hướng linh hoạt, hiện đại và sát thực tiễn. Cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh xác định công tác tuyên giáo không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn, mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Toàn tỉnh chú trọng đưa cán bộ về cơ sở, tăng cường đối thoại trực tiếp với nhân dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, dư luận xã hội ngay từ thôn, bản.
Vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào DTTS tiếp tục được phát huy như những “hạt nhân tuyên truyền” tại cộng đồng. Đây là lực lượng quan trọng góp phần đưa chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đến gần hơn với người dân bằng ngôn ngữ, phong tục, cũng như cách tiếp cận phù hợp với từng dân tộc.
Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác tuyên giáo. Hệ thống truyền thanh thông minh, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, các nền tảng số cộng đồng được khai thác hiệu quả để truyền tải thông tin chính thống nhanh chóng, kịp thời đến người dân vùng sâu, vùng xa. Nội dung tuyên truyền cũng có nhiều đổi mới theo hướng ngắn gọn, trực quan, dễ tiếp cận, tập trung vào những vấn đề thiết thực, như: Giảm nghèo bền vững, chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới, phát triển du lịch cộng đồng, bảo tồn văn hóa dân tộc, phòng chống tảo hôn, bảo vệ môi trường, giữ gìn ANTT vùng biên giới...
Công tác tuyên giáo trong vùng đồng bào DTTS của Quảng Ninh cũng ngày càng gắn chặt với các phong trào thi đua yêu nước, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chỉ số hạnh phúc của người dân. Bên cạnh đó, tỉnh đặc biệt quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo, dân vận tại cơ sở, nhất là cán bộ người DTTS. Việc nâng cao kỹ năng tuyên truyền, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, khả năng nắm bắt dư luận xã hội được xem là yêu cầu quan trọng trong bối cảnh hiện nay.
