Hiện nay, số người ở lứa tuổi vị thành niên trên địa bàn tỉnh khá lớn. Riêng lứa tuổi từ 15-17 đang học ở các trường THPT, Trung tâm Hướng nghiệp và Giáo dục thường xuyên đã có khoảng 4.500 người. Ở lứa tuổi này, các em có nhu cầu tìm hiểu kiến thức tâm sinh lý rất lớn, bởi vậy việc phổ biến kiến thức về sức khoẻ sinh sản (SKSS) giúp các em có một cuộc sống lành mạnh, khoẻ mạnh là hết sức cần thiết.
Đáp ứng nhu cầu này, từ năm 2006, Quảng Ninh được Cục Dân số - KHHGĐ cho triển khai mô hình chăm sóc SKSS vị thành niên, thanh niên (VTN/TN). Đến thời điểm này, toàn tỉnh đã có 43 trường khối THCS, THPT, Trung tâm Hướng nghiệp và Giáo dục thường xuyên (TTHN&GDTX) ở 14 huyện, thị xã, thành phố và 3 phường của TP Hạ Long thực hiện mô hình này. Tại các điểm triển khai đều thành lập ban quản lý mô hình, câu lạc bộ chăm sóc SKSS. Các trường còn thành lập cả nhóm tuyên truyền đồng đẳng, mỗi nhóm có 15-20 thành viên để đẩy mạnh việc tuyên truyền, trao đổi, nắm bắt tâm lý học sinh. Thành viên của nhóm là học sinh trong trường có hiểu biết kiến thức về SKSS VTN/TN, nhiệt tình, yêu thích các hoạt động xã hội và có khả năng truyền thông tốt. Đội ngũ cán bộ quản lý mô hình và các đồng đẳng viên thường xuyên được tập huấn, trang bị kiến thức, kỹ năng tuyên truyền. Chỉ trong 9 tháng đầu năm nay, Chi cục DS-KHHGĐ đã tổ chức tập huấn trang bị thêm các kiến thức, kỹ năng mới cho 170 đồng đẳng viên và học sinh của 4 điểm mô hình, gồm: Trường Dân tộc nội trú các huyện Hoành Bồ, Ba Chẽ, Bình Liêu và Trung tâm HN&GDTX tỉnh.
Tại các điểm triển khai mô hình đều đi vào những hoạt động thiết thực, bám sát nhu cầu tâm lý của học sinh trong trường, VTN/TN trên địa bàn phường. Nhiều trường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cấp phát tờ rơi cung cấp kiến thức về sức khoẻ sinh sản cho học sinh, tác hại của việc mang thai ngoài ý muốn, các bệnh lây truyền qua đường tình dục, tâm sinh lý lứa tuổi… cho học sinh; lồng ghép kiến thức trong các môn sinh học, giáo dục công dân của trường. Nhiều nhóm đồng đẳng viên của các trường còn tuyên truyền theo hình thức sân khấu hoá, thi hiểu biết kiến thức, tổ chức toạ đàm tại các buổi sinh hoạt ngoại khoá v.v.. Các thành viên nhóm đồng đẳng cũng thường xuyên tiếp xúc, trao đổi, tư vấn về tâm sinh lý lứa tuổi cho bạn bè, học sinh trong trường. Để giúp học sinh tiếp cận kiến thức SKSS một cách thuận lợi, các điểm triển khai mô hình còn xây dựng góc thân thiện. Góc này được bố trí ở địa điểm thuận lợi, trang trí thân thiện với lứa tuổi học sinh, đảm bảo sự riêng tư, kín đáo. Ban quản lý mô hình một số điểm trường như: Trường THPT Hồng Đức (TP Uông Bí), Trường Dân tộc nội trú huyện Hoành Bồ… còn bố trí cán bộ trực tiếp hàng ngày đón tiếp, giúp đỡ, cung cấp kiến thức cho VTN/TN khi tìm đến góc thân thiện.
Để mô hình được triển khai có hiệu quả, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cũng trực tiếp đến hỗ trợ các điểm trường trong hoạt động tuyên truyền. Từ đầu năm đến nay, Chi cục đã phối hợp tổ chức 8 buổi giao lưu, tuyên truyền kiến thức SKSS VTN/TN cho hàng trăm học sinh. Vừa qua, Chi cục đã cấp cho các trường: Dân tộc nội trú huyện Bình Liêu, Dân tộc nội trú huyện Ba Chẽ, Dân tộc nội trú huyện Hoành Bồ, Trung tâm HN&GDTX tỉnh, mỗi trường 1 bộ trang thiết bị truyền thông, gồm: Ti vi, đầu địa DVD, loa, tủ trưng bày tài liệu truyền thông v.v.. Dự kiến đến tháng 12 này, Chi cục sẽ triển khai tổ chức Hội thi tìm hiểu SKSS VTN/TN ở các điểm trường triển khai mô hình và tổ chức hội thi cấp tỉnh để đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền nâng cao chất lượng hoạt động của mô hình này.
Những biện pháp tích cực mà các trường THCS, THPT… đã triển khai thực hiện đối với mô hình chăm sóc SKSS VTN/TN đã giúp hơn 90% học sinh của trường nắm được kiến thức về sức khoẻ sinh sản, từ đó biết cách bảo vệ sức khoẻ cho chính mình để chuẩn bị một hành trang tốt nhất bước vào cuộc sống sau này.
Thu Nguyệt
