Dẫu ít nói đến, song không thể phủ nhận vai trò của công tác phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục đối với việc giảm thiểu tình trạng lây nhiễm HIV trong cộng đồng. Chính bởi lẽ đó, thời gian qua hoạt động phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục luôn được ngành Y tế phối hợp cùng các đoàn thể quan tâm triển khai với nhiều hình thức phong phú.
Theo số liệu thống kê của Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội tỉnh, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2012, toàn tỉnh có hơn 5.200 lượt người bị mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục đến khám, điều trị tại các cơ sở y tế công lập và một số cơ sở y tế tư nhân trên địa bàn; trong đó có cả trường hợp nhiễm HIV/AIDS. Trước đây, việc khám, điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục hạn chế hơn do nhiều người mặc cảm, e ngại khi mắc bệnh. Để vận động người dân, hàng năm, các đơn vị y tế trên địa bàn đã phối hợp cùng các đoàn thể, như: Thanh niên, phụ nữ tuyên truyền đến các địa bàn dân cư, khu vui chơi, nhà hàng, khách sạn để người dân nắm, hiểu rõ hơn về mức độ nguy hại của bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó có HIV/AIDS…
Hàng năm, các địa phương đều xây dựng kế hoạch phòng chống mại dâm và thành lập các đội liên ngành đi kiểm tra công tác này nhằm góp phần hạn chế tối đa các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Hơn 100 xã, phường, thị trấn tích cực tham gia xây dựng xã, phường không có tệ nạn xã hội, mại dâm… Nhiều tổ chức đã hỗ trợ cấp phát bao cao su miễn phí cho các đối tượng có nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục cao, nhất là lây nhiễm HIV/AIDS.
Từ năm 2011 đến nay, các đội tự nguyện, đồng cảm… đã phát gần 2 triệu bao cao su miễn phí cho các đối tượng này. Về phía các đoàn thể, các đơn vị y tế tăng cường triển khai hoạt động giáo dục, tư vấn cho chị em phụ nữ về bệnh lây truyền qua đường tình dục, tổ chức các chiến dịch chăm sóc sức khoẻ sinh sản cho chị em; trong đó có việc phòng chống nhiễm khuẩn đường sinh sản. Hàng năm, Trung tâm Chăm sóc sức khoẻ sinh sản tỉnh phối hợp cùng Trung tâm y tế tuyến huyện, trạm y tế xã tổ chức hoạt động khám phụ khoa cho phụ nữ các xã miền núi, hải đảo vùng khó khăn. Nhờ đó, mỗi năm có hàng nghìn phụ nữ được khám bệnh phụ khoa, xét nghiệm tế bào âm đạo…
Về phía Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội tỉnh, đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý, giám sát, theo dõi các bệnh lây truyền qua đường tình dục trên địa bàn đã thiết lập mạng lưới giám sát đến tận tuyến xã, thường xuyên tập huấn, đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế làm công tác giám sát, quản lý, điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục ở các cơ sở y tế trên địa bàn. Từ năm 2007 đến nay, Trung tâm đã mở hơn 100 lớp tập huấn về chẩn đoán, xét nghiệm cho hơn 2.500 lượt người. Trong 6 tháng đầu năm 2012, Trung tâm thực hiện giám sát chương trình tại 8/14 địa phương cả tỉnh, nơi có tỷ lệ người bị bệnh lây truyền qua đường tình dục lớn.
Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội đã triển khai chương trình xét nghiệm HIV miễn phí do Dự án Life Gáp tài trợ ngay tại trung tâm. Nhờ đó, phòng này đã tư vấn trước và sau xét nghiệm cho gần 1.000 bệnh nhân bị các bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó có HIV/AIDS. Cũng trong 6 tháng đầu năm, Trung tâm đã thực hiện gần 6.400 mẫu xét nghiệm, tập trung vào các bệnh giang mai, xoắn khuẩn, nhuộm soi trực tiếp lậu cầu, HIV/AIDS…
Để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đến khám và điều trị, ngoài các đơn vị y tế công lập thực hiện giám sát, khám, phát hiện điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục, ngành Y tế còn triển khai chương trình này tại hệ thống y tế tư nhân của 8 địa phương trên địa bàn tỉnh, gồm: Đông Triều, Uông Bí, Quảng Yên, Hoành Bồ, Hạ Long, Cẩm Phả, Tiên Yên, Móng Cái. Nhờ vậy, năm 2011, trong tổng số 14.987 bệnh nhân mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục thì gần 4.500 người được phát hiện thông qua hệ thống y tế tư nhân. Với việc đẩy mạnh hoạt động, ý thức của người dân trong việc phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục được nâng cao hơn. Hiện tại 90% phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ biết cách phòng chống viêm nhiễm đường sinh sản. Số bệnh nhân tìm đến các cơ sở y tế khám, điều trị cũng ngày một nhiều hơn.
Qua thực tế, số bệnh nhân đến khám, điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục tại các đơn vị, cơ sở y tế tư nhân cho thấy, số người mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục có xu hướng giảm. Năm 2007 là 16.611 người, đến năm 2011 chỉ còn 14.984 người, 6 tháng đầu năm 2012 hơn 5.200 người… Tuy nhiên, người nhiễm bệnh nhiều nhất lại tập trung ở nhóm nông dân (chiếm khoảng 34%) và nhóm công nhân (chiếm 19%). Điều này cho thấy, công tác tuyên truyền phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục cần được đẩy mạnh hơn nữa ở các vùng nông thôn và ở các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn. Đây là một trong những giải pháp hữu ích góp phần giảm tỷ lệ lây nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh trong những năm tới.
Thu Nguyệt
