Bạn đọc Nguyễn Thị Lan, thị trấn Đầm Hà, huyện Đầm Hà, hỏi: “Thông qua Báo Quảng Ninh, nhờ các bác sĩ tư vấn giúp cách điều trị và làm giảm triệu chứng mỗi khi bị viêm da cơ địa”. Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng bác sĩ chuyên khoa da liễu Đoàn Ngọc Thanh, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Quảng Ninh, để tư vấn giúp bạn.
- Xin bác sĩ cho biết, viêm da cơ địa có những triệu chứng gì?
+ Viêm da cơ địa là bệnh da phổ biến, có liên quan tới hệ miễn dịch của cơ thể phản ứng với các tác động từ bên ngoài môi trường. Bệnh xuất hiện ở người có cơ địa nhạy cảm. Tuy không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ, nhưng gây ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống, sinh hoạt của người mắc phải và mất thẩm mỹ.
Bệnh viêm da cơ địa có rất nhiều biểu hiện tùy theo các lứa tuổi khác nhau, nhưng hay gặp là: Trên da xuất hiện những dấu hiệu mẩn ngứa, ban đỏ, sau đó lan ra xung quanh gây ngứa ngáy, khó chịu; có thể là những đám mụn nước, vảy tiết…
Khi bị ngứa, người bệnh gãi nhiều làm da trầy xước, chảy máu; các dị nguyên từ bên ngoài dễ xâm nhập vào da càng khiến bệnh nhân ngứa hơn; thậm chí vi khuẩn như tụ cầu, liên cầu có thể xâm nhập gây nhiễm trùng khiến bệnh nặng hơn và phức tạp hơn, có thể dẫn đến biến chứng nhiễm trùng máu, viêm màng phổi, viêm cầu thận, viêm màng não...
Viêm da cơ địa có thể xuất hiện ở nhiều vị trí và thường đối xứng: Mặt, tay, chân, thân mình và một số cơ quan khác, gây tổn hại cho sức khỏe, làm người bệnh rất khó chịu.
- Nguyên nhân nào gây bệnh viêm da cơ địa, thưa bác sĩ?
+ Có 2 yếu tố gây bệnh viêm da cơ địa là: Di truyền theo gen và các tác nhân kích thích. Qua các nghiên cứu cho thấy bệnh có tính chất di truyền và yếu tố gia đình (60% người bị viêm da cơ địa có con cũng bị bệnh này. Nếu cả bố và mẹ đều bị viêm da cơ địa thì có tới 80% con bị bệnh).
Về các tác nhân kích thích bao gồm môi trường bên trong như: Nội tiết, chuyển hóa của người bệnh, yếu tố thần kinh, đặc biệt là các sang chấn tâm lý (strees); và môi trường bên ngoài như: Dị nguyên hít (phấn hoa, khói, bụi, nấm mốc, lông súc vật hoặc vi khuẩn...); dị nguyên thức ăn (tôm, cua, cá, nhộng...); hoặc có thể là do tiếp xúc (thuốc bôi hoặc hóa mỹ phẩm, thay đổi khí hậu, nhiệt độ, độ ẩm…). Ngoài ra viêm da cơ địa còn có các yếu tố làm bệnh khởi phát và nặng lên bao gồm: Các dị trong không khí như các chất thải của rệp, len dạ...
Tất cả các yếu tố trên riêng lẻ hoặc phối hợp đều liên quan trực tiếp hay gián tiếp đến căn nguyên và cơ chế bệnh sinh của viêm da cơ địa.
- Bệnh có điều trị được không, thưa bác sĩ?
+ Khi có các dấu hiệu bệnh, cần đi khám chuyên khoa da liễu ngay để được chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp. Bệnh nhân có thể phải làm các xét nghiệm trên da, đây là xét nghiệm an toàn, không đau. Tuy nhiên, do bệnh liên quan đến yếu tố cơ địa nên viêm da cơ địa chỉ điều trị khỏi từng đợt chứ không thể chữa khỏi vĩnh viễn.
Điều trị viêm da cơ địa dựa vào 5 vấn đề: Chăm sóc da để tăng chức năng hàng rào bảo vệ và giải quyết vấn đề khô da; khống chế các yếu tố tăng bệnh; giảm ngứa; chống nhiễm trùng; chống viêm. Để điều trị viêm da cơ địa hiệu quả, người bệnh cần hợp tác với thầy thuốc.
Để hạn chế tái phát, người bệnh cần lưu ý sử dụng kem dưỡng ẩm, nhất là vào mùa đông. Nên sử dụng quần áo cotton mềm, mịn, không gây kích ứng trên da. Với trẻ em không nên sử dụng bỉm quá nhiều. Tránh tiếp xúc với các chất kích ứng da như xà phòng, chất sát khuẩn, hóa chất, khói thuốc lá, rượu bia... vì chúng có thể càng làm da bị khô hơn.
Người hay bị viêm da cơ địa cần tránh một số thực phẩm có nguy cơ gây dị ứng hoặc có chứa nhiều histamin có thể khiến tình trạng bệnh nặng thêm, như: Pho mai, tôm, cua, cá, lạc, sữa… Khi mắc bệnh, người bệnh cần tăng cường các vitamin, khoáng chất qua chế độ dinh dưỡng đầy đủ, hợp lý; lựa chọn mỹ phẩm, hoá chất dùng hàng ngày một cách phù hợp.
Hiện nay, có rất nhiều gia đình dùng các loại lá đun nước tắm cho con, nhất là khi thấy da con bị mẩn đỏ, có mụn. Điều này rất nguy hiểm bởi một số lá chứa lượng tinh dầu rất mạnh, làm khô da; cộng thêm các loại lá có thể là phun các loại kích thích cũng gây ra viêm da do tiếp xúc hoặc triệu chứng bệnh nặng thêm.
- Xin cám ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (Thực hiện)