Mô hình “Chăm sóc SKSS VTN-TN” (nay được gọi là mô hình “Tư vấn và khám sức khoẻ tiền hôn nhân”) được triển khai trong các trường THCS và THPT trên địa bàn tỉnh từ năm 2006. Với hiệu quả mà mô hình đem lại, năm học 2012-2013 này, mô hình tiếp tục được triển khai, nhân rộng tại 49 đơn vị trường học, tăng 6 trường so với năm 2011.
Câu lạc bộ (CLB) Tư vấn sức khoẻ VTN-TN của Trường THPT Hòn Gai là một trong những CLB hoạt động rất sôi nổi, cũng như luôn luôn đổi mới trong hình thức, quá trình trao đổi của giáo viên với học sinh từ lớp 10 đến lớp 12. Duy trì hoạt động đã gần 6 năm, đến nay, CLB đã trở thành nơi sinh hoạt định kỳ 1 tháng/lần, đồng thời là nơi để các em có thể mạnh dạn tâm sự, hỏi đáp những thắc mắc thường gặp trong cuộc sống. Thầy giáo Trần Quang Minh, Bí thư Đoàn Trường cho biết: “Để CLB hoạt động đi vào chiều sâu, tránh sự nhàm chán, mỗi lần sinh hoạt, chúng tôi lại tổ chức các hình thức khác nhau như: trao đổi, thi giữa các đội, kịch... Đồng thời nhà trường cũng tạo điều kiện cho CLB sử dụng máy chiếu để phát video, các chuyên đề đã được chuẩn bị sẵn. Nhờ có CLB mà học sinh trong trường đã mạnh dạn hơn, không e ngại trao đổi với giáo viên những vấn đề tế nhị trong cuộc sống”. Ngoài hình thức sinh hoạt CLB, trường còn tổ chức giảng dạy lồng ghép các vấn đề sức khoẻ giới tính, SKSS trong các tiết học bộ môn sinh học, giáo dục công dân. Cùng với đó, mỗi năm trường cũng tổ chức 2 đến 3 buổi hội thảo cho gần 1.600 học sinh trong trường (từ khối lớp 6 đến lớp 12). Trong buổi hội thảo này, học sinh không chỉ được cung cấp những kiến thức về SKSS, giới tính (dưới nhiều hình thức kịch, văn nghệ, hỏi đáp) mà còn được cấp phát tài liệu để tự tham khảo (mỗi lớp 10 đến 15 quyển).
Không riêng Trường THPT Hòn Gai, tại tất cả các trường nằm trong danh sách triển khai còn lại cũng được đánh giá là có những hoạt động thiết thực, bám sát nhu cầu tâm lý của người dân. Để hoạt động tuyên truyền hiệu quả, hàng tháng cán bộ của Chi cục DS-KHHGĐ luôn bám sát, theo dõi các hoạt động của các điểm trường thực hiện mô hình để đánh giá hoạt động cũng như hỗ trợ kịp thời những khó khăn trong quá trình thực hiện. Mặt khác, Chi cục cũng tổ chức tập huấn cho đồng đẳng viên, ban chủ nhiệm CLB các phương thức sinh hoạt, tuyên truyền hiệu quả (năm 2011 là 4 buổi, năm 2012 là 6 buổi). Không chỉ vậy, tại các trường triển khai mô hình, cứ mỗi tháng, các đồng đẳng viên lại tổ chức 20 buổi tới từng lớp để tuyên truyền, giới thiệu tranh ảnh, cấp phát tờ rơi... để đông đảo học sinh tại trường được cung cấp kiến thức SKSS.
Theo báo cáo của Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh, để mô hình đi vào chiều sâu, hàng năm, Chi cục đều tổ chức Hội thi giao lưu chăm sóc SKSS VTN-TN. Tuy nhiên năm nay, hướng tới mục tiêu đổi mới. tránh sự nhàm chán trong phương thức hoạt động, từ giờ đến cuối năm, thay vì tổ chức Hội thi giao lưu cả tỉnh Chi cục sẽ tổ chức các buổi giao lưu giữa các trường trong 1 địa phương với nhau. Mới đây nhất, Chi cục đã tổ chức 2 buổi giao lưu cho các Trường THPT Nguyễn Du, Trường THPT Quảng Hà (huyện Hải Hà) và Trường THPT Dân lập Lê Lợi, THPT Đầm Hà (huyện Đầm Hà). Tham gia những buổi giao lưu này, các em không chỉ được tư vấn, trao đổi kiến thức về SKSS với những cán bộ tại Chi cục mà còn trao tặng những phần quà ý nghĩa, thiết thực.
Có thể thấy rằng, những hoạt động từ mô hình đã và đang có ý nghĩa rất thiết thực đối với các em học sinh lứa tuổi VTN - TN. Hy vọng, mô hình sẽ được nhân rộng ra nhiều trường để đông đảo học sinh tuổi VTN - TN trên địa bàn tỉnh được tiếp cận sâu với các kiến thức SKSS, giới tính.
Diễm Quỳnh