Lò vi sóng là thiết bị quen thuộc trong căn bếp hiện đại. Nhưng liệu việc hâm nóng bằng sóng vi ba có làm giảm dưỡng chất và gây hại cho sức khỏe?
Sóng vi sóng làm chín thức ăn như thế nào?
Lò vi sóng hoạt động nhờ bức xạ không ion hóa, tạo ra sóng vi ba khiến các phân tử nước trong thực phẩm rung động và sinh nhiệt, từ đó làm chín thức ăn. Theo Brittany Lubeck, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Wisconsin (Mỹ), lò vi sóng “không khiến thực phẩm bị nhiễm phóng xạ hay biến đổi gen”, vì loại bức xạ này không đủ năng lượng để phá vỡ DNA như bức xạ ion hóa.
Nhờ nguyên lý này, thực phẩm chứa nhiều nước như rau củ thường nóng nhanh hơn, trong khi các món nhiều chất béo hoặc đường mất nhiều thời gian hơn để đạt độ chín đều. Tuy nhiên, việc làm nóng không đồng đều vẫn có thể xảy ra nếu khối lượng thức ăn quá lớn hoặc đặt không đúng vị trí.
Giữ lại dinh dưỡng tốt hơn so với luộc hay chiên
Một trong những hiểu lầm phổ biến là lò vi sóng làm mất dưỡng chất trong thức ăn. Thực tế, theo nhiều nghiên cứu, nấu hoặc hâm nóng bằng lò vi sóng giúp bảo toàn vitamin và khoáng chất tốt hơn so với các phương pháp truyền thống.
“Lò vi sóng làm chín nhanh ở nhiệt độ thấp hơn, giúp hạn chế thất thoát các vitamin tan trong nước như C và nhóm B", chuyên gia Lubeck nói thêm. Một nghiên cứu đăng trên Journal of Food Science cũng cho thấy rau củ nấu bằng lò vi sóng giữ được lượng vitamin C cao hơn so với luộc hoặc chần.
Đặc biệt, quá trình gia nhiệt ngắn còn tăng lượng tinh bột kháng và chất chống oxy hóa trong một số thực phẩm, hỗ trợ tiêu hóa và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương oxy hóa.
Dùng đúng cách để tránh nguy cơ sức khỏe
Dù an toàn, lò vi sóng vẫn có thể tiềm ẩn rủi ro nếu sử dụng sai. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo người tiêu dùng nên kiểm tra thiết bị thường xuyên để tránh rò rỉ bức xạ ở các máy cũ hoặc bị hỏng.
Ngoài ra, tuyệt đối không sử dụng hộp nhựa mỏng hoặc có ký hiệu không an toàn cho lò vi sóng, vì nhiệt có thể làm tan chảy và giải phóng hóa chất độc hại vào thực phẩm. Hãy dùng đồ sứ, thủy tinh hoặc nhựa chuyên dụng được chứng nhận “microwave safe”.
Một lưu ý khác là nên để thức ăn nghỉ vài phút sau khi hâm nóng, vì quá trình chín tiếp tục diễn ra, giúp nhiệt tỏa đều và tiêu diệt vi khuẩn còn sót lại.
Lò vi sóng, khi được sử dụng đúng cách, không chỉ an toàn mà còn giúp bảo toàn dưỡng chất tốt hơn. Điều quan trọng là người dùng cần hiểu rõ cơ chế hoạt động và tuân thủ các hướng dẫn an toàn để vừa tiện lợi, vừa đảm bảo sức khỏe lâu dài.
