Quảng Ninh là 1 trong 2 tỉnh, thành (cùng với Hải Phòng) được Cục Phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) triển khai sớm nhất Dự án phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Khoa sản Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) tỉnh được Sở Y tế chọn là nơi đầu tiên triển khai Dự án trên địa bàn tỉnh. Với những nỗ lực của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong Khoa, Dự án này ngày càng phát huy hiệu quả, góp phần mang lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho những người phụ nữ không may bị nhiễm HIV trên địa bàn.
Để triển khai chương trình phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, Khoa đã bố trí 3 bác sĩ, 5 nữ hộ sinh tham gia Dự án. Trong số 36 buồng phòng nơi đây, khoa đã dành 4 buồng, phòng để thực hiện Dự án, gồm: 2 buồng tư vấn, điều trị cho phụ nữ khi có thai, 1 buồng đẻ, 1 buồng điều trị sau mổ, đẻ. Đội ngũ bác sĩ, nữ hộ sinh tham gia chương trình đều được Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS của tỉnh phối hợp cùng Bệnh viện Phụ sản T.Ư tập huấn về công tác tư vấn, điều trị cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV; cách phối hợp cùng các cơ sở điều trị ngoại trú và tuyến dưới v.v.. Trong quá trình triển khai, thực hiện Dự án Phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, Khoa luôn học hỏi những kinh nghiệm hay ở các bệnh viện T.Ư và các tỉnh, thành bạn để hoàn thiện công tác này. Bởi vậy, dù không phải Bệnh viện chuyên khoa, song Khoa Sản đã thực hiện cung cấp dịch vụ phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con trọn gói, đồng bộ. Hầu hết phụ nữ đến đây khám, điều trị thai nghén đều được tư vấn, xét nghiệm sàng lọc HIV kịp thời. Với những trường hợp phát hiện HIV dương tính, các bác sĩ, nữ hộ sinh tham gia chương trình tổ chức gặp gỡ, tư vấn tâm lý và các biện pháp phòng ngừa lây truyền HIV từ mẹ sang con một cách hiệu quả, vừa tránh sốc tâm lý, vừa giúp chị em dễ dàng chấp nhận tham gia Dự án. Đây còn là nơi tiếp nhận sản phụ nhiễm HIV chuyển đến từ các cơ sở y tế trong tỉnh. Qua kết quả theo dõi của Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS tỉnh, trong tổng số hơn 80 phụ nữ nhiễm HIV sinh con trong năm 2011 thì có tới 47 người chọn sinh ở Khoa Sản, BVĐK tỉnh.
Tại đây, phụ nữ mang thai nhiễm HIV/AIDS được uống thuốc dự phòng lây truyền từ mẹ sang con. Các bà mẹ này cũng được tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp nhằm nhanh chóng phục hồi sức khoẻ. Nhờ sự phối hợp với tuyến dưới và các cơ sở điều trị ngoại trú tốt mà các bà mẹ nhiễm HIV sau khi sinh đều được chuyển tiếp về cơ sở ở địa phương gần nơi cư trú để tiếp tục điều trị ARV. Từ năm 2004 đến nay, Khoa đã tư vấn cho khoảng 40.000 phụ nữ mang thai; trong đó, hơn 32.000 người đồng ý làm xét nghiệm HIV. Riêng năm 2011, số phụ nữ được tư vấn, xét nghiệm tự nguyện tại Khoa hơn 3.000 người. Qua xét nghiệm, từ năm 2004 đến nay, Khoa đã phát hiện được 221 trường hợp phụ nữ mang thai nhiễm HIV. Số phụ nữ mang thai xét nghiệm phát hiện HIV dương tính đã được điều trị dự phòng và sau khi sinh được chuyển tiếp đến cơ sở chăm sóc, điều trị người lớn một cách kịp thời. Khoa cũng đã điều trị phơi nhiễm cho hơn 200 trẻ em sinh ra từ bà mẹ có HIV. Sau khi điều trị tại Khoa một thời gian, số trẻ này tiếp tục được chuyển tiếp về điều trị phơi nhiễm tại các cơ sở chăm sóc và điều trị nhi trong toàn tỉnh.
Với việc tư vấn, điều trị phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cho các bà mẹ có HIV một cách kịp thời, Khoa Sản BVĐK tỉnh đã đóng góp rất lớn trong việc giảm thiểu tỷ lệ nhiễm HIV cho trẻ em. Khi không được điều trị phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, tỷ lệ trẻ sinh ra từ bà mẹ có HIV bị nhiễm HIV chiếm từ 30-40%. Nhưng khi được điều trị, tỷ lệ này chỉ còn 3-10%. Trong số 63 tỉnh, thành thực hiện chương trình điều trị phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, BVĐK tỉnh Quảng Ninh được đánh giá là đơn vị có kết quả tốt so với nhiều tỉnh, thành khác và được Cục phòng chống HIV/AIDS chọn làm nơi để nhiều đơn vị đến học hỏi kinh nghiệm, đào tạo, tập huấn triển khai dịch vụ.
Cầm Khuê
