Theo kết quả điều tra 9 tháng đầu năm 2011 tại huyện Hoành Bồ, trong 90 trẻ sinh ra thì có 54 là nam và 36 là nữ. Tỷ số giới tính khi sinh tại huyện là 150, tức là có tới 150 trẻ nam/100 trẻ nữ được sinh ra. Hơn nữa ở một số xã trên địa bàn huyện có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khá cao, bộ phận dân cư này vẫn có tâm lý trọng nam khinh nữ, vẫn còn quan niệm phải có con trai để nối dõi tông đường, để chăm sóc cha mẹ khi về già và có thêm người lao động.
Trước thực trạng này, từ tháng 4-2011, Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Hoành Bồ đã phối hợp với Khoa Sản - Bệnh viện Đa khoa huyện, Trung tâm Y tế huyện, cùng các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội trên địa bàn tập trung triển khai mô hình giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh tại 5 xã: Quảng La, Bằng Cả, Vũ Oai, Thống Nhất, Lê Lợi. Mô hình này được các đơn vị thực hiện bằng nhiều biện pháp như: Tăng cường công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về quy định nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi; thực trạng và tác hại của mất cân bằng giới tính khi sinh cùng các biện pháp ngăn chặn, lựa chọn giới tính. Đồng thời tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật liên quan đến giới tính tại các cơ sở cung cấp dịch vụ siêu âm, xét nghiệm (máu, gen, nước ối, tế bào), phá thai. Bên cạnh đó, Trung tâm DS-KHHGĐ huyện cũng tổ chức các hội thảo, hội nghị tuyên truyền Pháp lệnh dân số, nghị định số 20/2010/NĐ-CP về Quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh sửa đổi điều 10 của Pháp lệnh dân số; những kinh nghiệm trong sản xuất, xây dựng gia đình văn hoá của phụ nữ sinh con một bề, không sinh con thứ ba tại địa phương. Ngoài ra Trung tâm còn tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề tại cộng đồng dân cư (mỗi xã tổ chức 2 buổi/năm); phối hợp với các đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân huyện thành lập và duy trì sinh hoạt câu lạc bộ cho các đối tượng là các cặp vợ chồng đang trong độ tuổi sinh đẻ, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ...
Việc tập huấn kỹ năng truyền thông, tư vấn về DS-KHHGĐ ở cấp xã được Hoành Bồ đặc biệt coi trọng nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng tuyên truyền, tư vấn về giới và giới tính khi sinh. Sau khi được tập huấn, cán bộ tư pháp và chuyên trách dân số các xã có trách nhiệm cung cấp thông tin cho nam/nữ thanh niên đến đăng ký kết hôn tại xã. Xã Quảng La là một trong những địa phương rất tích cực chú trọng triển khai mô hình này. Xã đã thành lập 2 câu lạc bộ để thường xuyên tổ chức sinh hoạt lồng ghép các nội dung tuyên truyền về mô hình giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh trên cơ sở các Câu lạc bộ của các Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên đã có. Bên cạnh đó, xã còn tổ chức viết tin, bài phát thanh hàng ngày trên hệ thống loa đài phát thanh xã; biểu dương những gia đình thực hiện tốt chính sách DS-KHHGĐ làm kinh tế giỏi, nuôi con thành đạt, đồng thời phát tờ rơi tuyên truyền đến từng hộ dân, làm pa nô, khẩu hiệu mới đặt tại các điểm trung tâm xã.
Với những cách làm như vậy, mô hình giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh đã và đang giúp cho người dân Hoành Bồ có thêm những hiểu biết về vấn đề này. Từ đó họ sẽ có những nhận thức đúng đắn và cách ứng xử phù hợp để nâng cao chất lượng cuộc sống trong gia đình, góp phần thực hiện tốt mục tiêu DS-KHHGĐ trên địa bàn huyện.
Lan Anh
