PGS.TS Phạm Minh Chính, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh
- Thưa đồng chí! Năm 2013 vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh đã nỗ lực vươn lên gặt hái được những kết quả quan trọng trên các lĩnh vực. Đề nghị đồng chí cho biết công tác chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, đối ngoại của Đảng bộ tỉnh trong năm qua?
+ Chúng ta vừa trải qua một năm phải đối mặt với rất nhiều khó khăn thách thức, từ tác động của bối cảnh kinh tế chính trị thế giới, khu vực nhiều phức tạp cho đến tình hình kinh tế trong nước còn khó khăn, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thiên tai khắc nghiệt… Tất cả, đã tác động không nhỏ đến sản xuất và đời sống nhân dân trên địa bàn tỉnh. Thế nhưng, đi qua những khó khăn, và cùng nhìn lại chúng ta mới cảm nhận được sự cố gắng, quyết tâm về những kết quả mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã cùng nhau đoàn kết, quyết tâm phấn đấu đạt được trên các lĩnh vực: Một là, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, không để đột xuất bất ngờ, điểm nóng; hoạt động đối ngoại được tăng cường và mở rộng trên tất cả các mặt chính trị, kinh tế, văn hoá… Hai là, công tác xây dựng Đảng có chuyển biến tích cực, việc khắc phục thiếu sót, khuyết điểm theo tinh thần Nghị quyết T.Ư 4 (khoá XI) đã tạo được chuyển biến tích cực trong nhận thức, việc làm của các cán bộ, đảng viên; được các tầng lớp nhân dân ghi nhận. Ba là, kinh tế của tỉnh vẫn duy trì phát triển với tốc độ tăng trưởng khoảng 7,5% là mức tăng khá so với bình quân chung của cả nước, GDP bình quân đầu người tăng 11,3% so với năm 2012; thu ngân sách cho Nhà nước cơ bản đạt mức Trung ương giao và đạt cao nhất từ trước đến nay (trên 33.500 tỷ đồng)... Bốn là, lĩnh vực văn hoá - xã hội có nhiều tiến bộ; an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm; tỷ lệ hộ nghèo đã giảm từ 3,52% năm 2012 xuống còn 2,52% cuối năm 2013. Những con số trên cho thấy sự nỗ lực, quyết tâm rất lớn của các ngành, các cấp, của quân và nhân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh trong năm qua.
Về cách thức lãnh đạo, chỉ đạo, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã bám sát và biết cách cụ thể hoá cương lĩnh, chủ trương nghị quyết của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, thể chế hoá văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước: Trong đó trọng tâm trước hết nhằm vào việc tổ chức thực hiện có hiệu quả 3 đột phá chiến lược. Đã cương quyết thu hồi các dự án chưa triển khai, chậm tiến độ, dự án không hiệu quả, có tính chất đầu cơ tích trữ, lãng phí nguồn lực. Đồng thời linh hoạt đình hoãn, giãn, cắt giảm các dự án chưa cần thiết để tập trung nguồn lực hoàn thành các công trình động lực quan trọng (từ đường quốc lộ 18C, đường tỉnh lộ 340 lên biên giới, đường tỉnh lộ 329 đi Ba Chẽ, tuyến đường vành đai phía Bắc thành phố Hạ Long...; từ các thiết chế quan trọng như công viên Hạ Long, nhà Thư viện, Bảo tàng tỉnh; xây dựng chính quyền điện tử, trung tâm hành chính công; cho đến dự án có ý nghĩa lịch sử đưa điện lưới quốc gia ra huyện đảo Cô Tô…). Lĩnh vực cải cách hành chính cũng thu được nhiều kết quả cả về thủ tục, quy trình giải quyết và định chế thực hiện (các Trung tâm hành chính công của tỉnh và ở một số địa phương). Đã từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy xây dựng Trường Đại học đa ngành Hạ Long và các trường, trung tâm đào tạo nghề; đã làm tốt công tác quy hoạch, bồi dưỡng, đào tạo và luân chuyển cán bộ và tổ chức thi tuyển các chức danh cán bộ lãnh đạo quản lý cấp sở. Hơn thế nữa, chúng ta đã đồng tâm, đồng một ý chí cùng thực hiện 3 đột phá trên có gắn liền với đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”. Từ công tác lập, xây dựng chiến lược phát triển ngành và các quy hoạch quan trọng của tỉnh phục vụ phát triển xanh; ưu tiên nguồn lực để đẩy mạnh ứng dụng chuyển giao và làm chủ khoa học công nghệ; từ tăng cường quản lý, bảo vệ tài nguyên, giải quyết ô nhiễm môi trường; đến cải thiện môi trường đầu tư, xúc tiến đầu tư vào những dự án, chương trình phát triển du lịch, nông nghiệp sinh thái, công nghiệp sạch, công nghệ cao…
Năm qua, cả hệ thống chính trị cùng các tầng lớp nhân dân đã tập trung huy động nguồn lực, sức mạnh để thực hiện có hiệu quả nhiều nhiệm vụ quan trọng: Tiết kiệm và xã hội hoá hàng ngàn tỷ đồng xây dựng cơ sở hạ tầng, thiết chế văn hoá, đưa điện lưới ra huyện đảo Cô Tô, xây dựng và trình phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và các quy hoạch quan trọng khác; tổ chức các hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập tỉnh; thực hiện có hiệu quả Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới... Căn cơ giải quyết những việc trọng tâm trong ngắn hạn nhưng chúng ta cũng không quên tạo những bước chuẩn bị quan trọng, chiến lược cho phát triển thời gian tới. Đó là việc chủ động, sáng tạo đề xuất các cơ chế chính sách đặc thù cho tỉnh, huy động trí tuệ của cả hệ thống chính trị đề xuất Quốc hội đưa vào Hiến pháp sửa đổi và Chương trình xây dựng Luật, Pháp lệnh của Quốc hội năm 2014 các nội dung về đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt; báo cáo Chính phủ Đề án Khu hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn và trình Chính phủ 7 nhóm cơ chế chính sách đặc thù cho tỉnh theo Thông báo số 108 của Bộ Chính trị…
Những nhận định, đánh giá trên trong những ngày này chúng ta đều được nghe, được đọc trên các phương tiện thông tin, các diễn đàn; đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ và đánh giá cao của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân. Nhưng điều quan trọng đối với chúng ta và mọi người con Quảng Ninh chính là cảm nhận về sự chuyển động, đổi mới tích cực của Quảng Ninh, là thấy được đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân trong tỉnh tiếp tục được cải thiện đáng kể; “phên dậu” phía Đông Bắc của Tổ quốc thân yêu được giữ vững; vị thế của Quảng Ninh trong lòng bạn bè thế giới và trong nước được nâng cao; được nhân dân đồng tình ủng hộ về những chủ trương, quyết sách lớn của tỉnh... Đó mới chính là niềm vui và tự hào lớn nhất.
- Năm 2014 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, căn bản quyết định hoàn thành mục tiêu Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII. Để thực hiện thắng lợi mục tiêu đã đề ra, yêu cầu nhiệm vụ đặt ra đối với tỉnh trong năm nay là gì, thưa đồng chí?
+ Đúng là năm 2014 là năm có ý nghĩa rất quan trọng quyết định việc hoàn thành mục tiêu của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII. Chúng ta vẫn còn cách một số chỉ tiêu một khoảng đáng kể, thấp hơn kỳ vọng; trong khi đó, dự báo năm 2014 tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh vẫn tiếp tục phải đối phó với những khó khăn, thử thách, cũ có, mới có, không lường trước được cũng có thể có. Do vậy, yêu cầu nhiệm vụ chính trị đặt ra là hết sức nặng nề. Hơn lúc nào hết, đây là lúc thực hiện lời Bác dạy “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”, và di sản tinh thần “Kỷ luật - đồng tâm” cần phải phát huy cao độ. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải siết chặt đội ngũ, quyết tâm và nỗ lực cao hơn nữa, phát huy những kết quả đạt được, đáp ứng yêu cầu và mong mỏi của nhân dân. Hơn cả những gì đã làm, đã chứng minh đem lại, chúng ta phải hành động và cố gắng hơn nữa.
Đảng bộ tỉnh đã dành nhiều thời gian và trăn trở bàn đi bàn lại, lật đi lật lại các vấn đề để xem xét kỹ lưỡng, tìm ra những điều kiện cần và đủ giải bài toán khó này. Điều kiện cần là phải có phương hướng lãnh đạo chỉ đạo đúng đắn, phù hợp; theo đó, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh sẽ nỗ lực quyết tâm tổ chức thực hiện có hiệu quả ba đột phá chiến lược gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi nhanh phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”; tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội. Bảo vệ tài nguyên, môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu. Bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Nâng cao hiệu quả các hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế. Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị từ tỉnh tới cơ sở.
Ngoài quyết tâm cao, phương hướng đúng, chúng ta cần điều kiện đủ đó là nguồn lực để thực hiện; đây là vấn đề rất khó khăn hiện nay. Trước hết, tôi nhấn mạnh đến nguồn lực từ tư duy sáng tạo đổi mới. Chúng ta phải đổi mới cách nghĩ cách làm, đồng thời dám nghĩ dám làm; mạnh dạn nhưng không phiêu lưu; sáng tạo nhưng không viển vông; xắn tay làm chứ không ngồi hô khẩu hiệu. Phải bám sát đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, tôn trọng quy luật khách quan và dựa trên cơ sở tổng kết thực tiễn. Từ tư duy sáng tạo, đổi mới chúng ta mới có thể khơi dậy và phát huy được những nguồn lực mới (từ bên ngoài, từ người khác, từ chính bản thân mình; từ vật chất, từ tinh thần, từ truyền thống văn hoá, lịch sử lâu đời...).
Bên cạnh đó, phải biết xác định trọng tâm huy động nguồn lực; nguồn lực rất đa dạng; nhưng trong bối cảnh hiện nay, nguồn lực ngân sách là rất hạn chế, từ tài trợ là không thể chủ động được trong bối cảnh khó khăn, từ trái phiếu hoặc vay nợ là khả thi thấp và ảnh hưởng về lâu dài… Tóm lại, không có cách nào khác là phải tập trung huy động nguồn lực đầu tư trong xã hội và nguồn FDI thông qua đa dạng hoá các hình thức đầu tư như PPP, BT, BOT, BTO... (theo bản quy hoạch kinh tế - xã hội đang trình Thủ tướng Chính phủ, thì nguồn lực từ bên ngoài mà FDI là chủ lực chiếm đến hơn 33% tổng nguồn vốn huy động toàn xã hội). Vì vậy, không còn con đường nào khác là phải tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh xúc tiến đầu tư có định hướng để tìm kiếm những đối tác chiến lược thực sự hùng mạnh đến với Quảng Ninh. Hãy cùng nhau thực hiện phương châm “Các cơ quan, đơn vị, người người làm công tác xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại”.
Điều quan trọng nữa, phải biết sử dụng các nguồn lực huy động được một cách thông minh. Trong tình hình khó khăn chưa thể sớm kết thúc, chúng ta chỉ còn cách “thắt lưng buộc bụng”, chi đúng, chi trúng, chi đủ. Trước mắt, là các nhiệm vụ trọng tâm, như: Khởi công xây dựng đường cao tốc nối với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng; hoàn thành các thủ tục đầu tư và triển khai xây dựng Dự án sân bay Vân Đồn; hoàn thành dứt điểm các quy hoạch, chiến lược trong quý I-2014; tập trung đầu tư các công trình động lực có khả năng lan toả như: Trung tâm triển lãm và cung quy hoạch, đường vào sân bay Vân Đồn, điện lưới quốc gia ra các xã đảo còn lại của huyện Vân Đồn; nhà thi đấu thuộc Trung tâm thể thao Vùng Đông Bắc; đẩy mạnh Chương trình xây dựng nông thôn mới; đưa vào sử dụng các trung tâm hành chính công; công tác tuyển sinh của Trường Đại học đa ngành Hạ Long trong năm 2014…
- Tỉnh xác định chủ đề công tác năm 2014 là: “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, tinh giản bộ máy, biên chế và đồng hành cùng doanh nghiệp”, vậy xin đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ chia sẻ lý do vì sao tỉnh chọn chủ đề này và những giải pháp đột phá để thực hiện?
+ Trước hết cần phải nhấn mạnh đây là chúng ta quán triệt và cụ thể hoá thực hiện Kết luận 74 ngày 17-10-2013 của Hội nghị T.Ư 8 (khoá XI) về “Tình hình kinh tế - xã hội năm 2013 và nhiệm vụ năm 2014” và Kết luận 64 ngày 28-5-2013 của Hội nghị T.Ư 7 (khoá XI) về “tiếp tục đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở Đảng và Nhà nước ta”. Hiện nay bộ máy Đảng, chính quyền, tổ chức và biên chế của chúng ta vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, hạn chế yếu kém cần sớm được khắc phục, trong khi đó thời gian gần đây các doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn về nhiều mặt, từ đầu vào khó khăn, thị trường co hẹp, quy mô năng lực hoạt động còn hạn chế, và trở lực đến từ Nhà nước cũng có, nhất là thủ tục hành chính còn rườm rà, nhiều tầng nhiều nấc, có chỗ trùng chéo... Do vậy, hơn lúc nào hết, các tầng lớp nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp đang cần sự sẻ chia, giúp đỡ từ các cơ quan Đảng, chính quyền; đang cần chúng ta sáng tạo đổi mới trong quyết sách và tự đổi mới chính mình trong mọi hoàn cảnh.
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trước hết là đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tinh thần Nghị quyết T.Ư 4 (khoá XI) gắn với việc thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để khắc phục cơ bản các tồn tại, hạn chế, yếu kém... Quá trình này diễn ra song song với các bước chuẩn bị về mọi mặt cho Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV. Còn tinh giản bộ máy không có nghĩa là chúng ta co hẹp lại chức năng, nhiệm vụ mà trước hết phải khắc phục ngay tình trạng cồng kềnh, nhiều tầng nấc trung gian, chồng chéo như hiện nay; cơ cấu lại, chuẩn hoá và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ phù hợp với vị trí chức danh việc làm; nhanh chóng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; triển khai sâu rộng việc bổ nhiệm chức danh lãnh đạo, quản lý qua thi tuyển cạnh tranh, minh bạch và bình đẳng... Phải nói rằng, những việc về xây dựng chỉnh đốn Đảng, tinh giản bộ máy, biên chế là rất khó khăn, tác động đến nhiều tập thể, cá nhân; nhưng khi Đảng có chủ trương, khi thực tiễn đòi hỏi, khi nhân dân mong đợi, khi nền kinh tế khó khăn... và đang xuất hiện thời cơ thì chúng ta phải nhanh tay, quyết chí, đồng tâm, kiên trì hành động với tinh thần “việc gì có lợi cho dân thì nhất định làm” như Bác Hồ đã dạy.
Đồng hành cùng doanh nghiệp là cùng đi con đường của họ, hiểu khó khăn của họ, nhưng đưa vào lăng kính của người quản lý để giúp họ. Doanh nghiệp có đứng vững, phục hồi, lớn mạnh được thì mới có thể nói đến tăng trưởng GDP, mới nói đến tăng thu ngân sách; để đầu tư công trình động lực, đảm bảo an sinh xã hội và các vấn đề khác. Vì vậy, các cấp, các ngành, các địa phương phải gắn bó chặt chẽ hơn nữa, đồng hành với các doanh nghiệp, thực hiện quyết liệt, đồng bộ và có hiệu quả các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp; nhất là về cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính, môi trường đầu tư thông thoáng liên quan đến thủ tục đầu tư, tiếp cận vốn, giải phóng mặt bằng, thuế, hải quan... Những doanh nghiệp làm ăn đứng đắn, cân bằng lợi ích giữa doanh nghiệp, Nhà nước, người dân thì chúng ta phải nâng niu, quý trọng, nuôi dưỡng, chở che... và ngược lại những doanh nghiệp vi phạm pháp luật, lợi dụng niềm tin, lợi dụng cơ chế chính sách và lợi dụng sự non nớt, yếu kém, buông lỏng, quan liêu, tiêu cực của một số ít cán bộ, công chức khi thi hành công vụ thì cương quyết đấu tranh, xử lý nghiêm minh bằng pháp luật.
- Nhân dịp xuân mới Giáp Ngọ, đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ muốn nhắn nhủ điều gì tới cán bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh?
+ Năm qua, hơn ai hết mỗi người con Quảng Ninh cảm thấy tự hào và thấm thía được những bước thăng trầm, gian khó của sự dấn thân thử nghiệm trong nỗ lực tiếp tục đi trên con đường phát triển xanh, và bước đầu đã đạt được một số kết quả quan trọng. Trước tiên, mỗi chúng ta hãy trân trọng và biết ơn sự chỉ đạo sáng suốt của Đảng và Nhà nước, sự đồng hành sát sao của các bộ, ban, ngành Trung ương; sự ủng hộ của bạn bè quốc tế, của nhân dân cả nước và đặc biệt là truyền thống xây dựng quê hương đất nước, vượt qua khó khăn thử thách của Đảng bộ, chính quyền và quân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh qua các thời kỳ.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, chúng ta cũng không né tránh những yếu kém, khuyết điểm. Đó là công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành có lúc, có nơi chưa thực sự quyết liệt, vẫn còn biểu hiện trì trệ, thiếu năng động, sáng tạo, thậm chí là ỷ lại, trông chờ...; kinh tế phát triển chưa thật sự vững chắc; tiến độ thực hiện lập quy hoạch, xây dựng chiến lược và ứng dụng, chuyển giao công nghệ còn chậm so với yêu cầu; cải cách hành chính còn nhiều hạn chế; bộ máy còn cồng kềnh, chồng chéo, tinh giản biên chế vẫn còn chậm; chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; môi trường đầu tư có cải thiện nhưng cơ bản chưa chuyên nghiệp, chưa đáp ứng được kỳ vọng của doanh nghiệp và người dân, vẫn bị động, ách tắc, thiếu sáng tạo; vẫn còn đâu đó gây nhiều phiền hà, sách nhiễu đối với doanh nghiệp và nhân dân...; công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và thất thoát hiệu quả chưa cao; vấn đề môi trường vẫn đang diễn biến cấp bách và nghiêm trọng; tình hình dịch bệnh, vệ sinh an toàn thực phẩm, tai nạn lao động, buôn lậu, trật tự an toàn xã hội, khiếu nại, tố cáo của công dân; tình hình khai thác, vận chuyển, kinh doanh than trái phép trên địa bàn còn có mặt, có việc, có nơi thực hiện chưa có hiệu quả Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh; hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hạ tầng giao thông và hạ tầng phát triển du lịch vẫn là nút thắt cơ bản chưa được kịp thời tháo gỡ; vẫn còn đâu đó ở các cấp, các ngành, các địa phương bệnh quan liêu, hình thức, né tránh, chiếu lệ, hời hợt khi giải quyết các kiến nghị của nhân dân...
Tôi muốn chúng ta hãy cùng thẳng thắn, cầu thị nhìn lại, soi lại mình trong bức tranh còn có mảng xám như vậy để mỗi người chúng ta chung tay, chung sức, chung lòng, cùng nhau sửa lại những gì còn tồn tại hạn chế, cùng nhau cố gắng hơn nữa, quyết tâm hơn nữa, đoàn kết hơn nữa trên con đường đi còn những cam go, khúc khuỷu, gập ghềnh sắp tới, nhưng cũng không phải quá khó tới mức không thể vượt qua để thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ, giải pháp năm công tác 2014, hướng tới một Quảng Ninh như lời di huấn thiêng liêng của Hồ Chủ tịch: Xây dựng Quảng Ninh trở thành một tỉnh giàu đẹp.
Với những tình cảm cao đẹp nhất tôi trân trọng gửi tới mọi người, mọi nhà lòng biết ơn sâu sắc nhất của Đảng bộ, chính quyền đối với quân, dân các dân tộc trong tỉnh đã phấn đấu hết mình vì Quảng Ninh phát triển ổn định và bền vững; nhân đây tôi xin gửi lời chúc mừng năm mới tới đại gia đình các dân tộc tỉnh Quảng Ninh sức khoẻ, hạnh phúc, gặt hái được nhiều thành công trong công tác và cuộc sống.
- Xin thay mặt bạn đọc của Báo cảm ơn Bí thư Tỉnh uỷ về những điều đồng chí đã chia sẻ. Và xin chúc đồng chí, trên cương vị người lãnh đạo cao nhất của tỉnh, có một năm mới với nhiều thành công mới trong công tác, góp phần cùng toàn Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đã đề ra!
Minh Thu (Thực hiện)
