Chặng đường 81 năm 19/8 (1945-2026) xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Công an Quảng Ninh được viết nên bằng những chiến công, bằng trí tuệ, lòng dũng cảm và cả sự hy sinh của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ. Qua mỗi giai đoạn lịch sử, trong chiến tranh cũng như thời bình, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, vượt qua khó khăn, gian khổ, hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn ANTT và cuộc sống bình yên của nhân dân. Những chiến công của quá khứ không chỉ là niềm tự hào, mà còn tạo nên nền tảng, bản lĩnh và truyền thống để Công an Quảng Ninh hôm nay tiếp tục đổi mới, chủ động thích ứng trước những yêu cầu mới của sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội.
Những năm tháng không thể nào quên
Cách đây 81 năm, tại chùa Bắc Mã, một tổ trinh sát được thành lập, làm nhiệm vụ phục vụ Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8/1945. Đây là tổ chức tiền thân của Công an tỉnh Quảng Ninh ngày nay. Cùng với sự ra đời của chính quyền cách mạng, lực lượng Công an từng bước được xây dựng, trở thành lực lượng nòng cốt bảo vệ thành quả cách mạng, giữ gìn ANTT.
Tháng 10/1963, khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh hợp nhất thành tỉnh Quảng Ninh. Chưa đầy 3 tháng sau, Ty Công an Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở hợp nhất Sở Công an khu Hồng Quảng và Ty Công an Hải Ninh. Từ đây, lực lượng Công an Quảng Ninh bước vào chặng đường phát triển mới, gắn với những nhiệm vụ đặc biệt trong bảo vệ địa bàn chiến lược Đông Bắc.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, khi Vùng mỏ trở thành trọng điểm đánh phá, cán bộ, chiến sĩ Công an vừa bảo vệ ANTT, vừa tham gia phòng không, sơ tán, bảo vệ tài sản Nhà nước, tính mạng nhân dân; đồng thời đấu tranh với các loại tội phạm. Chuyên án BK63 kéo dài 9 năm (1961-1970), góp phần làm thất bại hoàn toàn âm mưu xâm nhập gián điệp, biệt kích của tình báo Mỹ, là một trong những chiến công tiêu biểu của lực lượng Công an Quảng Ninh.
Nhớ lại thời kỳ gian khó, đồng chí Trương Phúc Lâm, nguyên trinh sát Phòng An ninh kinh tế, cho biết: Đời sống của anh em cán bộ, chiến sĩ lúc bấy giờ rất vất vả, ăn không đủ, ngủ không ngon. Trong cuộc đấu tranh chống địch đánh phá miền Bắc, đơn vị An ninh kinh tế có 5 đồng chí hy sinh. Không phải vì thế mà chúng tôi nhụt ý chí chiến đấu, mà biến những mất mát đó thành hành động để bám địa bàn, nắm tình hình, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Những năm chiến tranh biên giới và thời kỳ sau đó, lực lượng Công an tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bảo vệ địa bàn, giữ vững ANTT. Trong ký ức của Thiếu tá Nhâm Quang Đức, nguyên Đội trưởng Đội xe, Phòng Hậu cần Công an tỉnh Quảng Ninh, đó là những năm tháng không thể nào quên. Cùng với nhiệm vụ tại địa bàn biên giới, những chuyến xe sơ tán hồ sơ, tài liệu đến nơi an toàn trong điều kiện đường sá khó khăn cũng trở thành một phần ký ức của những người chiến sĩ năm xưa.
Bước vào thời kỳ hòa bình, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, các thế lực thù địch, phần tử phản cách mạng tiếp tục tìm cách chống phá. Công an Quảng Ninh đã chủ động đấu tranh, làm thất bại nhiều âm mưu, thủ đoạn, giữ vững ổn định địa bàn.
Đánh giá về công tác đấu tranh với hoạt động gián điệp trên tuyến Đông Bắc, Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, khẳng định: Tất cả đầu mối đánh gián điệp ở tuyến Đông Bắc này phải nói Quảng Ninh là số 1. Hàng chục vụ án gián điệp xâm nhập được Công an Quảng Ninh phát hiện. Có những chuyên án được Bộ đánh giá rất cao, vừa đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ, vừa bảo đảm yếu tố pháp luật, đối ngoại.
Đó là những dấu mốc làm nên truyền thống, nhưng giá trị lớn nhất mà các thế hệ đi trước để lại chính là bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt qua mọi hoàn cảnh để hoàn thành nhiệm vụ.
Vững vàng trước yêu cầu mới
Trong thời bình, mặt trận bảo vệ ANTT ngày càng rộng và phức tạp. Những nguy cơ đối với an ninh quốc gia không chỉ đến từ những hoạt động chống phá truyền thống, mà còn xuất hiện trên không gian mạng, trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội; tội phạm ngày càng lợi dụng công nghệ, phương thức hoạt động thay đổi nhanh chóng.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra với lực lượng Công an Quảng Ninh không chỉ là giữ vững ANTT mà phải chủ động nhận diện nguy cơ, dự báo đúng tình hình, xử lý từ sớm, từ xa, ngay từ cơ sở; đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, tạo môi trường an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Đây cũng là lý do việc xây dựng lực lượng theo hướng “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả” được xác định là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sắp xếp tổ chức bộ máy không đơn thuần là giảm đầu mối hay thay đổi cách thức vận hành, mà hướng tới mục tiêu cao hơn: Để lực lượng thực sự mạnh hơn, gần dân hơn, sát cơ sở hơn và giải quyết công việc hiệu quả hơn.
Với phương châm “tỉnh toàn diện - xã vững mạnh - bám cơ sở”, Công an Quảng Ninh đã chuyển mạnh trọng tâm công tác về cơ sở. Đây là nơi trực tiếp nắm bắt những vấn đề nảy sinh trong đời sống nhân dân, nơi các mâu thuẫn, vụ việc nếu được phát hiện và giải quyết kịp thời sẽ không trở thành điểm nóng về ANTT.
Thiếu tướng Nguyễn Tiến Trung, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Ninh, nhấn mạnh: Chúng ta tự hào về những chiến công, sự hy sinh và những đóng góp to lớn của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, gìn giữ cuộc sống bình yên cho nhân dân. Trong giai đoạn hiện nay, Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh xác định nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục xây dựng lực lượng thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình, dự báo chiến lược, chủ động phát hiện, xử lý các yếu tố phức tạp ngay từ sớm, từ xa, từ cơ sở, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
81 năm đã đi qua. Những ký ức không phai mờ về một thời chiến đấu, hy sinh vẫn là lời nhắc nhở đối với thế hệ hôm nay về giá trị của bình yên và trách nhiệm gìn giữ bình yên. Với truyền thống vẻ vang ấy, Công an Quảng Ninh tiếp tục xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; giữ vững vai trò nòng cốt trong bảo đảm ANTT, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.