Được thành lập từ năm 2008, “Khu dân cư tự quản bảo vệ môi trường” thôn 2, xã Hiệp Hoà (TX Quảng Yên) được chọn làm điểm, đến nay mô hình đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, thói quen của người dân trong việc bảo vệ môi trường. Đây là mô hình theo chương trình “Toàn dân tham gia bảo vệ môi trường” của Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam.
Khi mới triển khai, Ban Công tác mặt trận thôn 2 đã được kiện toàn lại, gồm 11 đồng chí, chia làm 10 tổ tự quản phụ trách 10 nhóm dân cư. Với mục tiêu đặt ra là làm thay đổi được nhận thức, thói quen trong sinh hoạt của người dân, để mọi người hiểu rõ được ý nghĩa thiết thực của việc bảo vệ môi trường. Chính vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động, phổ biến kiến thức và nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường dựa trên nguyên tắc tự nguyện, cộng đồng trách nhiệm, tuân theo quy định của pháp luật… được ban chỉ đạo lồng ghép trong các buổi họp khu dân cư. Đồng thời, Ban Công tác mặt trận đã xây dựng bản cam kết tự quản bảo vệ môi trường, trực tiếp đến từng hộ dân ký cam kết thực hiện “ba không” như: Không đổ rác thải bừa bãi, không phóng uế, vứt xác động vật bừa bãi, không chặt phá cây xanh, thả rông súc vật… Các chi hội phụ nữ, thanh niên, cựu chiến binh, hội nông dân… triển khai thực hiện trong đoàn viên, hội viên; vận động đoàn viên, hội viên của mình trở thành những tuyên truyền viên trong xây dựng mô hình đạt hiệu quả.
Những năm trước đây, thôn 2 cũng như nhiều thôn khác trong xã Hiệp Hoà chưa có tổ thu gom rác, các hộ gia đình thường thu gom vào góc vườn rồi đốt hoặc tự chôn lấp, một số hộ đổ rác ra bờ kênh, ven đường… nhiều hộ chăn nuôi, sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu, song lại chưa quan tâm đến môi trường nên xả chất thải, nước thải ra đường, hệ thống rãnh thoát nước của thôn, khu dân cư hay xả ra ngoài cánh đồng… gây ô nhiễm môi trường và ô nhiễm nguồn nước. Đến nay thông qua công tác tuyên truyền, vận động, dần dần người dân trong thôn đã bỏ được những tập quán sinh hoạt mất vệ sinh và nâng cao ý thức về việc giữ gìn, bảo vệ môi trường. Đến nay, 100% hộ gia đình trong thôn có bể chứa nước mưa, 95% người dân sử dụng nước hợp vệ sinh trong sinh hoạt. 100% gia đình có nhà vệ sinh, trong đó 75% hộ có nhà vệ sinh tự hoại. Điều đáng ghi nhận là các gia đình đều nâng cao ý thức dọn dẹp, giữ gìn khuôn viên gia đình sạch sẽ, gọn gàng, nhà cửa thoáng, sạch, khu chuồng trại được vệ sinh thường xuyên. Đồng thời, mọi người dân tích cực, nhiệt tình tham gia các hoạt động dọn vệ sinh môi trường, khơi thông cống rãnh, quét dọn đường làng, ngõ xóm… Những hoạt động trên đã góp phần giữ gìn cảnh quan khu dân cư, giúp môi trường được cải thiện một cách đáng kể. Chị Nguyễn Thị Lan, thôn 2, xã Hiệp Hoà cho biết: Là thành viên của tổ thu gom rác thải, tôi thấy mô hình khu dân cư tự quản bảo vệ môi trường là mô hình có ý nghĩa thiết thực, nhất là với địa bàn nông thôn, nơi phần lớn người dân chưa có nhận thức cao về công tác vệ sinh môi trường. Với hiệu quả rõ rệt đó, tôi mong rằng mô hình cần được tiếp tục củng cố và nhân rộng để từng bước nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân và của cả cộng đồng trong việc tham gia bảo vệ môi trường.
Từ hiệu quả thiết thực ở thôn 2, xã Hiệp Hoà đã nhân rộng mô hình tại các khu dân cư. Đến nay đã có 13/16 thôn, xóm thành lập tổ thu gom rác thải, ý thức nhân dân trên địa bàn ngày càng nâng cao hơn trong việc giữ gìn môi trường sống trong sạch, tỷ lệ các hộ tham gia bảo vệ môi trường đạt khoảng 70%. Đồng chí Đinh Tuân Thụy, Phó Chủ tịch UBND xã Hiệp Hoà cho biết: Dự kiến trong năm 2015 xã sẽ phấn đấu thành lập tất cả các thôn đều có tổ thu hom rác thải. Tuy nhiên, hiện nay do bãi rác chung của thị xã đã quá tải và đang tạm dừng, do đó việc xử lý rác thải trên địa bàn xã cũng gặp nhiều khó khăn. Từ năm 2014, xã đã phải thu hồi một số quỹ đất cho thuê để dành ra làm bãi chôn lấp rác. Mặc dù vậy, lượng rác thải ra hàng ngày rất lớn trong khi quỹ đất chôn lấp thì hạn hẹp. Chính vì vậy, chúng tôi cũng mong muốn thị xã nghiên cứu địa điểm xử lý rác phù hợp để tránh tình trạng ứ đọng rác, gây ô nhiễm môi trường.
Có thể khẳng định mô hình “Tự quản bảo vệ môi trường” ở xã Hiệp Hoà đã đi vào cuộc sống, được các cấp, các ngành và nhân dân tích cực hưởng ứng, phong trào đã đi vào chiều sâu và lan toả trong nhân dân với những kết quả tích cực góp phần bảo vệ môi trường và xây dựng thành công nông thôn mới xanh - sạch - đẹp.
Trang Thu
