Mặc dù lâu nay các phương tiện thông tin đại chúng tuyên truyền rất mạnh mẽ, nhưng việc khám sức khỏe tiền hôn nhân hiện vẫn chưa được nhiều bạn trẻ quan tâm. Làm thế nào để cả nam giới và nữ giới hiểu rõ hơn về lợi ích, tình nguyện đi khám sức khỏe tiền hôn nhân là vấn đề khá cấp thiết hiện nay.
Tới Trạm Y tế xã Tiên Lãng, huyện Tiên Yên, chúng tôi gặp đôi vợ chồng trẻ là Ngô Quang Trung và Đoàn Thị Hà My (đều sinh năm 1991) đến khám sức khỏe. Bạn Ngô Quang Trung chia sẻ: “Chúng em cưới năm 2017. Vợ em mới sinh em bé, nhưng trước khi cưới, chúng em không đi khám sức khỏe sinh sản. Chỉ khi vợ mang thai, em mới thường xuyên đưa vợ đến Trạm để khám thai định kỳ hoặc khi nào bị viêm nhiễm phụ khoa thì chúng em mới đến đây để điều trị”.
Chị Phạm Thị Toàn Yến, nhân viên Trạm Y tế xã Tiên Lãng, chia sẻ: “Hầu hết các bạn trẻ chuẩn bị kết hôn đều khá thờ ơ với việc khám sức khỏe sinh sản. Tại xã Tiên Lãng, nhận thức của người dân vẫn còn hạn chế, đa số các bạn kết hôn rồi mới đến Trạm để khám, kiểm tra sức khỏe. Đặc biệt, nam giới còn rất e ngại, nhiều người chồng đưa vợ đến khám phụ khoa nhưng chỉ dám đứng ở ngoài chờ”. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, năm 2017, toàn huyện Tiên Yên có tới 284 cặp vợ chồng kết hôn, riêng xã Tiên Lãng có 39 cặp vợ chồng kết hôn, tuy nhiên, số cặp vợ chồng khám sức khỏe tiền hôn nhân chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Nhìn rộng ra toàn tỉnh, có thể thấy, việc khám sức khỏe tiền hôn nhân vẫn còn nhiều hạn chế. Hầu hết các đôi nam, nữ chuẩn bị kết hôn đều khá coi nhẹ vấn đề này. Trong khi tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân mang lại lợi ích lớn không chỉ về sức khỏe sinh sản mà còn cả thể chất, tinh thần cho cuộc sống hôn nhân của các cặp vợ chồng. Cụ thể, việc kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân không chỉ giúp các bạn trẻ hiểu rõ tình trạng sức khỏe mà còn trang bị kiến thức để chăm sóc nhau tốt hơn trong cuộc sống, phòng tránh, chữa trị kịp thời những căn bệnh có thể lây qua đường tình dục, tránh việc sinh con không khỏe mạnh.
Được biết, nhiều năm trước, các địa phương trong tỉnh cũng triển khai mô hình tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân nhằm nâng cao nhận thức, chuyển đổi hành vi của các bạn trẻ trong việc chăm sóc sức khoẻ tiền hôn nhân. Tuy nhiên, do ngân sách hạn hẹp, đến năm 2016, mô hình này đã không còn nguồn kinh phí để hoạt động. Chính vì thế, việc thực hiện tư vấn, khám sức khoẻ tiền hôn nhân hiện nay ở các địa phương chưa thực sự được quan tâm. Phần lớn các bạn trẻ không phát hiện sớm và không có cách phòng ngừa các bệnh lý có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khoẻ hoặc chất lượng nòi giống. Chính vì thế, đã xảy ra tình trạng nhiều cặp vợ chồng trẻ sau khi kết hôn bị vô sinh, hiếm muộn.
Chị Nguyễn Thị Ngọc L., sinh năm 1989, TP Cẩm Phả, chia sẻ: “Trước khi cưới, vợ chồng mình không chú tâm đến việc khám sức khỏe sinh sản. Mình cưới được hơn 2 năm rồi mà vẫn chưa có em bé. Khi thấy chậm có thai, mình mới đến các bệnh viện để khám, điều trị. Nếu biết sớm hơn, vợ chồng mình đã không mất nhiều thời gian để chờ đợi”.
Hiện nay, một số bệnh viện trong tỉnh cũng đã chú trọng hơn đến việc tuyên truyền, tư vấn, mở các dịch vụ khám sức khỏe tiền hôn nhân, như: Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh… Nổi bật, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh còn mở khoa hỗ trợ sinh sản, trong đó triển khai dịch vụ khám sức khỏe tiền hôn nhân. Điểm đặc biệt của dịch vụ này là được phân chia rõ ràng thành các gói từ cơ bản, mở rộng đến chuyên sâu phù hợp nhu cầu của từng người dân. Chi phí để biết tổng quan (gói cơ bản) về sức khỏe sinh sản với nữ giới từ 1.190.000 đồng và với nam giới từ 694.000 đồng. Thời gian chờ kết quả chỉ từ 1,5 - 2 tiếng sau khi làm xét nghiệm.
Thiết nghĩ, để việc khám sức khỏe tiền hôn nhân được hiệu quả, các cấp, ngành cần phải quan tâm hơn nữa. Đặc biệt, đội ngũ cộng tác viên dân số ở cơ sở cần chú trọng hơn đến công tác tuyên truyền về vấn đề này, nắm bắt được các cặp vợ chồng sắp kết hôn để tuyên truyền, vận động kịp thời.
Lan Anh
