Áp lực công việc, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài khiến nhiều người đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy mà không biết nguyên nhân thực sự đến từ stress tâm lý.
Dạ dày phản ứng nhanh hơn cả não bộ
Theo Tiến sĩ Bhuvan Shetty - bác sĩ tư vấn chuyên khoa Tiêu hóa và Gan mật tại Bệnh viện Gleneagles BGS, Kengeri, Bengaluru (Ấn Độ), hệ tiêu hóa và não bộ có mối liên hệ chặt chẽ thông qua trục não - ruột. Đây là cơ chế giao tiếp hai chiều giữa hệ thần kinh trung ương và đường ruột.
“Những gì diễn ra về mặt cảm xúc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của ruột, đôi khi còn xuất hiện trước khi chúng ta kịp nhận ra bản thân đang căng thẳng”, Tiến sĩ Shetty cho biết.
Chuyên gia này giải thích, stress có thể làm thay đổi nhu động ruột, tức quá trình co bóp để đẩy thức ăn qua hệ tiêu hóa. Ở một số người, căng thẳng khiến ruột hoạt động nhanh hơn, gây tiêu chảy hoặc cảm giác muốn đi vệ sinh liên tục. Ngược lại, nhiều người lại bị chậm tiêu, đầy bụng hoặc táo bón.
Đây cũng là lý do hội chứng ruột kích thích thường bùng phát mạnh trong những giai đoạn áp lực kéo dài.
Stress kéo dài có thể làm rối loạn toàn bộ hệ tiêu hóa
Không chỉ ảnh hưởng đến nhu động ruột, căng thẳng còn làm tăng độ nhạy cảm của đường tiêu hóa. Một lượng khí nhỏ trong ruột hoặc sự co thắt nhẹ cũng có thể khiến người bệnh cảm thấy đau quặn và khó chịu hơn bình thường.
Theo Tiến sĩ Shetty, stress còn tác động đến hormone cortisol, yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác đói và thói quen ăn uống. Một số người mất cảm giác thèm ăn khi căng thẳng, trong khi số khác lại ăn nhiều hơn để giải tỏa tâm lý.
Căng thẳng kéo dài còn làm tăng tiết axit dạ dày, gây ợ nóng, nóng rát vùng ngực hoặc khó chịu sau ăn. Nhiều trường hợp nhầm tưởng nguyên nhân xuất phát từ thực phẩm, trong khi stress mới là yếu tố kích hoạt chính.
Các chuyên gia nhận định, căng thẳng mạn tính do làm việc quá sức, thiếu ngủ hoặc áp lực tinh thần kéo dài có thể âm thầm ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa trong thời gian dài mà người bệnh khó nhận ra.
Để giảm tác động của stress lên dạ dày, bác sĩ khuyến nghị duy trì giờ ăn ổn định, bổ sung đủ chất xơ, uống nhiều nước, vận động thường xuyên và ngủ đủ giấc. Những thói quen đơn giản như ăn chậm, thư giãn tinh thần hoặc tập hít thở sâu cũng góp phần cải thiện hoạt động tiêu hóa.
