Bạn đọc Đặng Thanh Thùy (xã Tân Bình, huyện Đầm Hà), địa chỉ mail: thanhthuy.hcc.@gmail.com có gửi thư đến Tòa soạn Báo Quảng Ninh hỏi: “Khi tham gia hiến máu tình nguyện, tôi được bệnh viện thông báo bị viêm gan B. Tôi xin nhờ Báo Quảng Ninh hỏi giúp các chuyên gia xem bệnh này có lây truyền không, nguy hiểm không. Khi bị bệnh có nên sinh con không”?.
Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng bác sĩ Vũ Văn Tâm, Trưởng Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí để tư vấn cho bạn.
- Xin bác sĩ cho biết, bệnh viêm gan B có lây truyền không và cách nào để nhận biết bị bệnh này?
+ Bệnh viêm gan B (viêm gan siêu vi B) do vi rút viêm gan B (HBV) gây ra. Đây là bệnh lây truyền theo đường truyền máu, quan hệ tình dục và lây truyền từ mẹ sang con.
Để biết có bị viêm gan B không, cách tốt nhất là bạn đến các cơ sở y tế để làm xét nghiệm máu. Tùy vào thể bệnh, người bị viêm gan B có các triệu chứng khác nhau. Nếu ở thể cấp tính, người bệnh có dấu hiệu như: Mệt mỏi, chán ăn, nước tiểu sậm màu, vàng da, vàng mắt, biến đổi cảm giác, đau bụng (dưới sườn bên phải), xét nghiệm có men gan tăng cao... Nếu bệnh xảy ra ở trẻ nhỏ dưới 10 tuổi, triệu chứng rất mờ nhạt, không ồ ạt, mà chỉ là nước tiểu sậm màu thoáng qua, ăn kém.
Còn nếu thể người lành mang bệnh (bệnh nhân thường là trẻ em hoặc người dưới 40 tuổi), người bệnh không có triệu chứng. Ở thể bệnh này, vi rút viêm gan B sinh sản nhiều trong gan và máu, nhưng chúng không tấn công hoặc tấn công rất ít vào lá gan nên gan vẫn mềm mại, không bị hư hại. Nếu ở nhiễm viêm gan B mãn thể ngủ yên (virút viêm gan B nằm yên, sinh sản kém, không tấn công gan) nên xét nghiệm men gan và chức năng gan cũng còn khá tốt.
Còn nhiễm viêm gan B mãn thể hoạt động (viêm gan siêu vi B mãn): Bệnh nhân có triệu chứng như mệt mỏi, đau tức vùng gan, ăn kém, ngứa, da sậm màu hơn so với trước đây, xuất hiện các nốt đỏ ở da ngực, da lưng. Tuy nhiên cũng có một số bệnh nhân không triệu chứng. Ở thể này, vi rút bắt đầu tấn công gan, làm gan to và xét nghiệm có men gan tăng cao.
Khi sức đề kháng suy giảm, vi rút viêm gan B tấn công gan mạnh gây biến chứng suy gan, xơ gan, ung thư gan...
- Việc điều trị viêm gan B có khó khăn không, thưa bác sĩ?
+ Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, dứt điểm bệnh viêm gan B mà chủ yếu điều trị nhằm ngăn chặn sự sinh sôi, nhân lên của vi rút hoặc các chất làm rối loạn quá trình tổng hợp, tự nhân lên của vi rút.
Không phải tất cả các trường hợp nhiễm viêm gan vi rút B đều tiến triển mạn tính bởi cơ thể có khả năng hồi phục sau khi nhiễm bệnh. Tùy thuộc độ tuổi khi bị mắc bệnh mà có thể có các diễn biến khác nhau. Nếu mắc bệnh dưới 10 tuổi, nhất là các trường hợp lây truyền từ mẹ sang con, thì 90% trường hợp virút vẫn tồn tại âm thầm trong cơ thể gây ra nhiễm viêm gan B mãn. Ngược lại nếu nhiễm bệnh tuổi trên 10, nhất là trên 18 tuổi thì 90% trường hợp sẽ hồi phục. Tuy nhiên, phải dùng thuốc thời điểm bệnh ở thể hoạt động mới đạt hiệu quả cao, do đó, bệnh nhân cần đến các cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm, tư vấn điều trị phù hợp. Bộ Y tế đã có phác đồ hướng dẫn điều trị viêm gan vi rút B mạn tính với các thuốc được quy định trong danh mục Bảo hiểm y tế thanh toán.
Khi nhiễm vi rút viêm gan B, người bệnh cần tăng cường sức khỏe để nâng cao sức đề kháng của cơ thể bằng chế độ ăn uống. Hạn chế uống rượu, bia, vì rượu, bia không những gây ra xơ gan mà còn hỗ trợ quá trình sao chép, sinh sản của vi rút viêm gan, làm tăng nhanh số lượng vi rút có trong máu và làm giảm khả năng chịu đựng của tế bào gan trước sự tấn công của vi rút. Nên uống nhiều nước và ăn nhiều trái cây như cà chua, bưởi, cam, cá biển do có nhiều chất chống oxy hóa như vitamin C, vitamin E, selenium.
- Vậy cách phòng bệnh viêm gan B như thế nào? Phụ nữ nhiễm viêm gan B có nên mang thai không, thưa bác sĩ?
Trước hết để phòng bệnh viêm gan B, mọi người cần có lối sống lành mạnh, quan hệ tình dục an toàn; tiêm phòng viêm gan B đầy đủ. Hiện nay, tiêm phòng viêm gan B đã được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng dành cho trẻ dưới 1 tuổi. Còn từ 1 tuổi trẻ lên, mọi người có thể đến tiêm tại các phòng tiêm dịch vụ trên địa bàn tỉnh.
Phụ nữ nhiễm viêm gan B nếu vi rút ở thể mãn tính, thể ngủ yên vẫn có thai bình thường. Tuy nhiên cần phải khám định kỳ để theo dõi. Nếu nhiễm viêm gan B mãn thể hoạt động thì bệnh nhân cần được điều trị ổn định trước khi có thai. Ba tháng cuối thai kỳ, bác sĩ sẽ quyết định dùng thuốc ngắn hạn để giảm lượng siêu vi trong máu nhằm giảm khả năng lây cho thai khi sinh. Trẻ sơ sinh sinh ra từ bà mẹ bị viêm gan B sẽ được tư vấn tiêm kháng thể thụ động (HBIg); đồng thời, với tiêm liều văcxin phòng ngừa viêm gan B đầu tiên trong vòng 12 giờ sau sinh. Sau đó tiếp tục tiêm ngừa văcxin viêm gan B liều thứ hai khi bé được 1-2 tháng và liều thứ ba khi bé được 6 tháng. Bà mẹ bị viêm gan B vẫn cho trẻ bú mẹ bình thường nếu trẻ được tiêm phòng đủ, trừ khi đầu vú mẹ bị nứt nẻ, lở loét dễ chảy máu.
- Xin cảm ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (thực hiện)
