Ông Ngô Văn Chiến, Phó Giám đốc BHXH tỉnh cho biết: Phương thức thanh toán theo định suất là phương thức dựa trên mức khoán căn cứ vào chi phí bình quân trên đầu thẻ và số thẻ đăng ký khám chữa bệnh (KCB) ban đầu tại cơ sở khám, chữa bệnh trong một khoảng thời gian nhất định.
Mục đích của phương thức này là chống lạm dụng thuốc, kỹ thuật xét nghiệm để tiết kiệm được tối đa chi phí trong quá trình khám chữa bệnh cũng như rút ngắn số ngày điều trị. Nếu làm tốt, cơ sở còn dư quỹ định suất thì được sử dụng như nguồn thu của đơn vị sự nghiệp tối đa khoảng 20%, phần còn lại tính vào quỹ khám, chữa bệnh năm sau của đơn vị.
Sau gần 5 năm thực hiện thí điểm phương thức khám chữa bệnh theo định suất trên địa bàn tỉnh, đã thu được những kết quả khá tốt, tình trạng bội chi Quỹ BHYT bước đầu được kiểm soát, một số cơ sở y tế trên địa bàn đã cân đối được quỹ KCB và kết dư khá lớn.
Đạt được những kết quả trên là do, phương thức KCB theo định suất đã tạo điều kiện cho các cơ sở KCB phải chịu trách nhiệm về quỹ KCB nên họ luôn quan tâm đến hiệu quả chi phí trong khám chữa bệnh, giảm những chi phí không cần thiết cho quá trình điều trị. Các cơ sở y tế sẽ phải yêu cầu các bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng trước khi chỉ định dùng dịch vụ kỹ thuật, đặc biệt với kỹ thuật cao chi phí lớn như chụp cộng hưởng từ, chụp cắt lớp (CT scanner) hoặc sử dụng thuốc tên gốc thay thế thuốc biệt dược có tác dụng tương tự mà giá lại rẻ hơn và những bệnh mãn tính, bệnh nhẹ sẽ được chữa trị có hiệu quả hơn. Ngoài ra, để giảm chi phí điều trị về lâu dài bảo tồn Quỹ BHYT, phương thức khoán quỹ khuyến khích cơ sở KCB tăng cường chăm sóc sức khoẻ ban đầu và phòng chống bệnh. Khoán theo định suất được xem là một giải pháp tốt nhất trong giai đoạn hiện nay để đảm bảo an toàn quỹ và tăng cường chất lượng KCB. Với phương thức này, cơ sở KCB chủ động quản lý kinh phí của mình, tăng cường chất lượng chuyên môn và quản lý KCB hiệu quả.
Ngoài ra, áp dụng khoán theo định suất KCB đã góp phần giải quyết bài toán quá tải ở các bệnh viện tuyến trên và tác động tích cực đến các cơ sở KCB tuyến dưới. Để không vượt quỹ và được sử dụng quỹ KCB của mình bắt buộc các cơ sở y tế phải nâng cao năng lực quản lý, nâng cao chất lượng KCB, tăng cường thái độ phục vụ người bệnh để hạn chế tình trạng phải chuyển lên tuyến trên, trách nhiệm của các cơ sở KCB được nâng lên rất nhiều.
Thực tế là đến nay trên địa bàn tỉnh, hầu hết các cơ sở y tế tuyến dưới đều kết dư quỹ KCB như Bệnh viện Đa khoa Hoành Bồ, Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái, Trung tâm Y tế Cô Tô, Bệnh viện Đa khoa Vân Đồn... chỉ có một số bệnh viện tuyến trên như Bệnh viện Đa khoa khu vực Bãi Cháy, Bệnh viện Đa khoa tỉnh vẫn còn bội chi khá lớn. Một số bệnh viện có số bội chi lớn đã không được BHYT thanh toán số tiền chi phí không hợp lý cụ thể Bệnh viện Đa khoa tỉnh trên 2 tỷ đồng, Bệnh viện Đa khoa khu vực Bãi Cháy là 515 triệu đồng, Bệnh viện Y dược cổ truyền là 539 triệu đồng. Điều này sẽ buộc các cơ sở vượt chi Quỹ BHYT phải cân nhắc, siết chặt quản lý nếu không phải tự bỏ tiền túi ra để bù vào chi phí vượt.
Mặc dù có nhiều ưu điểm như trên, nhưng để phát huy triệt để ưu điểm của phương thức này, theo một số cơ sở KCB trên địa bàn trong quá trình thực hiện, BHXH tỉnh cần phải cân đối mức thanh toán BHYT theo định suất tuyến xã, huyện để phù hợp với chi phí thực tế của các cơ sở KCB có thẻ đăng ký ban đầu. Cần xác định suất phí theo nhóm đối tượng và hạng bệnh, đơn cử nhóm bệnh nặng như chạy thận, tim, điều trị ung thư cần được hỗ trợ cao hơn các nhóm khác... Ngoài ra để tạo điều kiện cho các cơ sở y tế trong việc chủ động nguồn chi, BHXH cần công khai, minh bạch số tiền các cơ sở được chi để họ chủ động trong hoạt động KCB.
Một vấn đề quan trọng khác khi thực hiện khoán theo định suất là việc đảm bảo quyền lợi cho người bệnh, vì vậy cần phải giám sát việc sử dụng dịch vụ, đảm bảo chất lượng KCB của các cơ sở y tế. Bởi nếu quản lý không chặt chẽ có thể sẽ xảy ra tình trạng các cơ sở y tế tiết kiệm quá mức, không cung cấp đủ các dịch vụ cần thiết cho người bệnh, cho xuất viện sớm, kê đơn thuốc kém chất lượng, thậm chí giữ bệnh nhân không cho chuyển lên tuyến trên trong trường hợp cần thiết...
Việc thực hiện thanh toán KCB BHYT theo định suất đã mang lại hiệu quả tốt trong việc kiểm soát Quỹ BHYT và chất lượng dịch vụ KCB, do đó cần phải nhân rộng mô hình này trong toàn tỉnh, cơ quan BHXH tỉnh và ngành Y tế cần phải tăng cường các biện pháp quản lý để chất lượng KCB phục vụ nhân dân ngày càng được nâng cao.
Đặng Nhung
