Đó là chủ đề của chiến dịch truyền thông giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) năm 2015 diễn ra trên địa bàn tỉnh trong tháng 10 này. Chiến dịch được triển khai nhằm nâng cao nhận thức cho người dân về nguyên nhân, hậu quả và hệ lụy của tình trạng MCBGTKS; từ đó, khống chế có hiệu quả tốc độ gia tăng sự mất cân bằng, tiến tới đưa tỷ số giới tính khi sinh trở lại mức cân bằng tự nhiên.
Tỷ số giới tính khi sinh còn cao
Theo bà Tạ Thị Minh, Trưởng Phòng Truyền thông (Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh), tỷ số giới tính khi sinh (số bé trai trên 100 bé gái sinh ra của một thời kỳ, tính theo 1 năm) thông thường là 103-106 bé trai/100 bé gái. Tình trạng MCBGTKS xảy ra khi số bé trai được sinh ra cao hoặc thấp hơn ngưỡng thông thường này. Theo số liệu tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, tỷ số này ở Quảng Ninh là 115/100, là một trong những tỉnh cao nhất toàn quốc; và hiện vẫn còn ở mức cao, là 114/100. Một số địa phương có sự mất cân bằng lớn về tỷ số giới tính là: Vân Đồn (125/100), Tiên Yên (122/100), Đông Triều (117/100)… Hiện xu hướng chênh lệch giới tính thai nhi xuất hiện ngay từ lần sinh đầu tiên và ở mức khá cao, có nơi trên 120 bé trai/100 bé gái, cho thấy nguy cơ MCBGTKS nghiêm trọng ở các địa phương trong tỉnh những năm tới.
Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng MCBGTKS, nhưng sâu xa nhất là tư tưởng “trọng nam khinh nữ” của những bậc làm cha mẹ. Phần lớn những người này lại chịu áp lực phải có con trai để nối dõi tông đường, thờ cúng tổ tiên của bố mẹ, dòng họ mình. Sự phát triển về KHCN hiện đại, nhất là các dịch vụ chẩn đoán giới tính và chọn lọc giới tính, như lựa chọn tinh trùng, xét nghiệm máu, gen, tế bào… cũng đã tạo điều kiện thuận lợi cho các ông bố, bà mẹ lựa chọn giới tính con trước khi có thai. Với đặc thù của Quảng Ninh có đông dân số làm nghề đi biển, nên việc sinh con trai để có lao động, truyền nghề cũng là một nguyên nhân dẫn đến MCBGTKS tại nhiều địa phương trong tỉnh.
Để giảm thiểu mất cân bằng giới tính
Trước thực trạng này, những năm qua, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh đã tăng cường nhiều giải pháp nhằm hạn chế MCBGTKS trên địa bàn. Đặc biệt, bằng nguồn ngân sách hỗ trợ của tỉnh cho công tác dân số, Chi cục đã triển khai mô hình giảm thiểu MCBGTKS và thực hiện đề án can thiệp giảm thiểu MCBGTKS giai đoạn 2011-2015 ở 186/186 xã, phường, thị trấn trong tỉnh. Thông qua các hoạt động của mô hình và đề án đã góp phần nâng cao nhận thức của các cấp lãnh đạo và người dân về tình trạng MCBGTKS. Công tác tư vấn trực tiếp về vấn đề này cho các cặp nam, nữ chuẩn bị kết hôn cũng từng bước được thực hiện, phát huy hiệu quả.
Cùng với triển khai mô hình và đề án này, năm nay Chi cục còn phát động triển khai chiến dịch truyền thông về MCBGTKS với chủ đề “Không phân biệt giới, không lựa chọn giới tính thai nhi” (từ ngày 17 đến 30-10). Các địa phương đã đẩy mạnh hoạt động truyền thông về chiến dịch bằng nhiều hình thức: Trực tiếp qua đội ngũ cộng tác viên; phương tiện thông tin đại chúng; băng rôn, khẩu hiệu với thông điệp “Hãy để việc sinh con trai hay con gái theo quy luật tự nhiên”, “Tương lai phụ thuộc vào hành động hôm nay của bạn - Không lựa chọn giới tính thai nhi”… Qua đó, đã cung cấp thông tin về giới và MCBGTKS cho người dân, nhất là các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, người cung cấp dịch vụ siêu âm và nạo phá thai, người có uy tín trong cộng đồng, nhằm hạn chế các hành vi không phù hợp với việc sinh đẻ theo quy luật tự nhiên.
Song song với các hoạt động truyền thông, Chi cục còn phát động đến cán bộ, công chức, viên chức và cộng đồng dân cư tham gia cuộc thi kể chuyện bằng hình ảnh “Con gái thật tuyệt” trên mạng xã hội do Trung tâm Tư vấn và Cung ứng dịch vụ (Tổng cục DS-KHHGĐ) tổ chức từ ngày 1-10 đến 30-11. Các tác phẩm dự thi là những câu chuyện thực tế dưới nhiều góc nhìn khác nhau của tác giả về vai trò, giá trị của con gái đã đem lại cho gia đình và xã hội trong cuộc sống thường ngày. Đến nay, ban tổ chức đã nhận được trên 4.300 bài dự thi; tiêu biểu là Đông Triều (3.050 bài), Hải Hà (250 bài), Đầm Hà (200 bài)…
Hoàng Anh[links()]
