Trên địa bàn tỉnh có tổng số 73 cơ sở bức xạ thì lĩnh vực y tế chiếm số lượng nhiều nhất với 55 cơ sở. Bởi vậy, việc đảm bảo an toàn bức xạ trong lĩnh vực y tế luôn được các ngành chức năng và bản thân đơn vị quan tâm, bởi nếu không, bức xạ không chỉ ảnh hưởng đến chính cán bộ, nhân viên trong đơn vị, mà còn ảnh hưởng tới cả người dân khi đến khám, chữa bệnh.
Là đơn vị tuyến đầu của tỉnh, nhiều năm nay, Bệnh viện Đa khoa tỉnh được đầu tư nhiều trang thiết bị hiện đại phục vụ khám, chữa bệnh; trong đó có 13 thiết bị X-quang, thiết bị bức xạ. Các thiết bị này đều đảm bảo theo yêu cầu đặt ra trong an toàn bức xạ. Bệnh viện đã xây dựng quy trình làm việc khi sử dụng các thiết bị bức xạ, thiết bị chụp X-quang; đồng thời đã trang bị thiết bị đo suất liều bức xạ. Định kỳ hằng năm, Bệnh viện đều mời cơ quan chức năng thực hiện việc kiểm định đối với các thiết bị bức xạ, thiết bị X-quang. Cán bộ, nhân viên sử dụng các thiết bị bức xạ, thiết bị X-quang đều được tập huấn thường xuyên...
Ngoài Bệnh viện Đa khoa tỉnh, hiện nay trên địa bàn tỉnh còn có 54 cơ sở bức xạ khác thuộc lĩnh vực y tế với khoảng 190 thiết bị X-quang chẩn đoán; 1 máy gia tốc, 1 nguồn phóng xạ hở. Trong số 55 cơ sở bức xạ thuộc lĩnh vực y tế thì 25 cơ sở thuộc ngành Y tế tỉnh quản lý; 10 bệnh viện, cơ sở y tế thuộc tuyến Trung ương hoặc của các doanh nghiệp, lực lượng vũ trang trên địa bàn; còn lại là phòng khám tư nhân. Phần lớn các đơn vị đều chấp hành tốt quy định về an toàn bức xạ, như: Thường xuyên tổ chức đào tạo, huấn luyện cho nhân viên bức xạ y tế; kiểm xạ khu vực làm việc; theo dõi, đánh giá luồng chiếu xạ; cung cấp đủ trang thiết bị bảo hộ cá nhân và thiết bị bảo vệ cho nhân viên bức xạ y tế; hằng năm tổ chức khám sức khỏe cho nhân viên bức xạ y tế; xây dựng kế hoạch và tổ chức kiểm tra, giám sát nội bộ việc thực hiện các quy định, nội quy an toàn bức xạ, quy trình làm việc; kiểm soát chiếu xạ...
Về phía Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN), để quản lý vấn đề an toàn bức xạ trên địa bàn, trong đó có an toàn bức xạ thuộc lĩnh vực y tế, Sở đã xây dựng và hoàn thiện quy trình giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử và thực hiện thủ tục tại Trung tâm Hành chính công của tỉnh, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, công dân. Nhờ vậy mà năm 2017 và đến hết 8 tháng năm 2018, Sở đã cấp được 49 giấy phép tiến hành công việc bức xạ cho 76 thiết bị X-quang. Hiện tại, tất cả các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh đều được cấp phép tiến hành công việc bức xạ, cấp chứng chỉ nhân viên bức xạ theo quy định. Đặc biệt, công tác thanh tra tại các cơ sở y tế lớn sử dụng nhiều thiết bị bức xạ, nguồn phóng xạ trong khám, chữa bệnh và các cơ sở y tế tư nhân cũng được ngành tăng cường. Mới nhất trong tháng 8/2018, Đoàn Thanh tra Sở KH&CN đã tiến hành thanh tra an toàn bức xạ đối với 8 đơn vị khám, chữa bệnh thuộc Sở Y tế và 1 phòng khám tư nhân.
Mặc dù vậy, hiện nay, hoạt động cấp phép tiến hành công việc bức xạ trên địa bàn tỉnh vẫn gặp một số khó khăn. Cụ thể, ở các cơ sở y tế có 20 phòng đặt thiết bị X-quang chưa đảm bảo kích thước theo quy định tại Thông tư 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT ngày 19/6/2014 của Bộ KH&CN và Bộ Y tế, nhưng các phòng này đã được cấp phép trước khi Thông tư trên có hiệu lực nên rất khó trong vấn đề xử lý, khắc phục. Do lịch sử để lại, có khoảng 30% cơ sở bức xạ không có hồ sơ nguồn gốc xuất xứ thiết bị. Một số thiết bị X-quang như: Thiết bị X-quang chụp răng, vú, đo loãng xương… chưa có quy chuẩn kỹ thuật kiểm định máy. Chưa có hướng dẫn cụ thể để xếp loại thiết bị X-quang chụp can thiệp và chụp mạch... Một khó khăn nữa cũng liên quan đến những quy định về an toàn bức xạ gây khó khăn trong cấp chứng chỉ nhân viên bức xạ, đó là giấy khám sức khỏe của nhân viên bức xạ không có sự khác biệt với giấy khám sức khỏe thông thường; quy định cán bộ phụ trách an toàn bức xạ, nhân viên bức xạ chỉ phù hợp với cơ sở y tế nhỏ và trung bình, còn cơ sở y tế lớn, thiết bị X-quang được bố trí tại nhiều khoa, phòng khám, cơ sở xạ trị… chưa đáp ứng thực tế.
Những khó khăn trên đã được Sở KH&CN đề xuất kiến nghị với Bộ KH&CN, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân có điều chỉnh, bổ sung các quy định về an toàn bức xạ, như bổ sung tiêu chí để phân loại thiết bị X-quang chụp can thiệp và chụp mạch; bổ sung quy trình kiểm định thiết bị X-quang răng, vú, đo loãng xương; quy định cụ thể giấy khám sức khỏe chuyên ngành... Nếu điều này được thực hiện thì công tác an toàn bức xạ trên địa bàn sẽ được kiểm soát tốt hơn.
Thu Nguyệt
