Hiệp Hoà là một xã có số dân theo đạo Thiên chúa giáo chiếm tỷ lệ lớn của huyện Yên Hưng và quan niệm “sinh đẻ tự nhiên” của người theo đạo nơi đây đã gây nên không ít khó khăn cho những người làm công tác DS-KHHGĐ ở xã. Cùng với đó là tư tưởng “Trọng nam khinh nữ”, hay “Phải có con trai để nối dõi tông đường” còn rất nặng nề. Nhiều năm qua, nhận thức của người dân xứ đạo về công tác dân số chuyển biến rất chậm. Thế nên dù tỷ suất sinh và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên của xã từ đầu năm tới nay có giảm so với năm trước song không mang tính bền vững.
Hiện nay, xã có 2.238 phụ nữ từ 15 đến 49 tuổi nhưng mới chỉ có 1.258/1.575 phụ nữ có chồng áp dụng các biện pháp tránh thai (chiếm tỉ lệ 79.9%). Đã thế, toàn xã hiện có 91 cặp vợ chồng sinh con một bề thì có đến 57 cặp vợ chồng sinh toàn con gái. Chính vì thế, vấn đề sinh con thứ 3 ở Hiệp Hoà như là “quả bom nổ chậm” khiến đội ngũ cán bộ xã, đặc biệt là cán bộ dân số vất vả thuyết phục, ngăn chặn. Để kiểm soát và thực hiện công tác dân số, cán bộ xã phải theo sát, nắm bắt từng hộ gia đình, thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân. Chị Đinh Thị Dung, cán bộ DS-KHHGĐ xã cho biết: “Nếu như một người phụ nữ theo đạo mà có thai ngoài ý muốn thì họ sẽ không bao giờ phá thai. Bởi theo công giáo, làm như thế là không có phúc. Đặc biệt, với những người phụ nữ mà có mẹ chồng rất sùng đạo thì việc tuyên truyền, vận động là điều vô cùng khó khăn, nhiều lúc sợ mẹ chồng, con dâu còn giấu chúng tôi chuyện mang thai. Khi phát hiện thì đã quá muộn vì cái thai đã lớn”.
Bên cạnh đó, xã Hiệp Hoà còn có 150 hộ nuôi cá lồng bè tại Cát Bà (Hải Phòng) và trên 300 hộ tham gia đánh bắt hải sản. Họ lúc đi lúc về khiến các cán bộ dân số khó mà nắm bắt được lúc nào họ ở nhà để đến vận động. Trong khi đó, hầu hết những phụ nữ đi biển đều không thực hiện các biện pháp tránh thai an toàn như đặt vòng mà chỉ sử dụng bao cao su nên bị “nhỡ” có thai là chuyện thường thấy. Chính vì vậy, tính từ tháng 11-2010 đến tháng 10-2011, toàn xã có đến 9 trường hợp sinh con thứ 3 trở lên. Trong khi đó, các chế tài xử lý tình trạng sinh con thứ 3 trở lên với người lao động không có mà chỉ quy định trong hương ước của từng thôn, xóm nên chưa đủ sức răn đe.
Nói vậy để biết rằng, việc giữ vững chỉ tiêu không sinh con thứ ba trở lên ở xã Hiệp Hoà là không hề đơn giản. Khó khăn như thế mới thấy hết được sự tâm huyết với nghề của những người làm công tác DS-KHHGĐ nơi đây. Thời gian qua, cán bộ chuyên trách đã phối hợp với Hội Phụ nữ, Hội Nông dân xã tổ chức các buổi sinh hoạt chi tổ phụ nữ, nông dân tại 17 chi hội thôn, xóm để lồng ghép việc tuyên truyền về công tác DS-KHHGĐ, có 380 đối tượng phụ nữ và nam giới trong độ tuổi sinh đẻ tham dự. Đặc biệt, cán bộ DS-KHHGĐ cũng đã phối hợp với cha xứ trong việc lồng ghép về DS-KHHGĐ trong các buổi giảng đạo. Cùng với đó, Trạm Y tế xã đã phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể triển khai tích cực trong việc thực hiện các mô hình nâng cao chất lượng dân số của xã như mô hình kiểm tra sức khoẻ tiền hồn nhân, sàng lọc trước sinh và sau sinh.
Tuy nhiên, việc vận động, tuyên truyền các biện pháp về DS-KHHGĐ là chưa đủ, điều quan trọng là tâm lý, nhận thức của những người dân xứ đạo cần phải thay đổi. Mà điều này không thể làm được trong một sớm, một chiều. Chính vì thế, các ban, ngành, đoàn thể của xã, đặc biệt là cán bộ dân số xã đang tiếp tục nỗ lực không ngừng nhằm kiểm soát và nâng cao chất lượng dân số, hướng tới sự phát triển bền vững.
Lan Anh
