Việc quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) tại các chợ trên địa bàn tỉnh từ nhiều năm nay vẫn được xem là bài toán khó. Do đó, nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về ATTP tại các chợ nói chung, đặc biệt là chợ hạng I, ngành Công Thương đã lắp đặt bộ test (thử nghiệm) để thử nhanh tại chợ Vườn Đào, chợ Hạ Long 1, chợ Hạ Long 2, chợ Cái Dăm (TP Hạ Long) và chợ Trung tâm Cẩm Phả... Tổng kinh phí lắp đặt là trên 200 triệu đồng. Theo đó, ban quản lý các chợ có thể kiểm tra 13 chỉ tiêu như thuốc trừ sâu trong rau, củ, quả; urê trong thủy sản, thịt; axit vô cơ trong dấm trắng...
Trên cơ sở đó, ban quản lý các chợ thông báo, tuyên truyền cho các tiểu thương và người dân về việc được kiểm tra nhanh miễn phí các chỉ tiêu ATTP ngay tại chợ nếu có nhu cầu. Bộ kiểm tra nhanh thực phẩm được lắp đặt tại các vị trí trung tâm các gian hàng thực phẩm tươi sống, đông người qua lại, có bảng chỉ dẫn. Ban quản lý các chợ bố trí từ 1-2 nhân viên trực sẵn sàng kiểm tra các mẫu thực phẩm. Để vận hành hiệu quả, ngành Công Thương cũng đã phối hợp với các địa phương và ban quản lý chợ tiến hành đào tạo, hướng dẫn, tập huấn cho cán bộ, nhân viên. Tại đây, các cán bộ, nhân viên ban quản lý chợ sẽ thực hiện các thao tác kiểm tra nhanh để nhận biết các chất độc hại tồn dư trong thực phẩm.
Sau hơn 1 tháng, bộ kiểm tra nhanh thực phẩm các chợ đang được vận hành tương đối hiệu quả. Nhiều người dân đến các khu chợ này quá quen thuộc với hình ảnh các cán bộ ban quản lý chợ ngồi cắt các mẫu thực phẩm trong những khay nhỏ và kiểm tra bằng những que thử nhanh. Người dân có thể tận mắt chứng kiến quy trình kiểm tra này. Qua đó, không chỉ từng bước kiểm soát tốt nguồn thực phẩm lưu thông tại các chợ, mà còn bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng.
Chị Ngô Thị Hoàn, tổ 8, khu 8, phường Bãi Cháy (TP Hạ Long) cho biết: Vấn đề mà người nội trợ như chúng tôi quan tâm nhất hiện nay đó là ATTP. Từ khi chợ Cái Dăm lắp đặt bộ kiểm tra nhanh tại khu vực thực phẩm tươi sống ngay tại cổng chợ, ngày nào tôi cũng mang các mẫu thịt, cá, rau, củ, quả... mua tại chợ vào để kiểm tra. Phần lớn, thực phẩm đều an toàn. Điều này làm cho người tiêu dùng chúng tôi yên tâm hơn.
Không chỉ người dân mà từ khi bộ kiểm tra nhanh được lắp đặt, nhiều tiểu thương kinh doanh tại các chợ cũng thường xuyên mang các mẫu tới kiểm tra nhằm phát hiện một số chất độc hại tồn dư. Cùng với đó, cán bộ, nhân viên ban quản lý các chợ thường xuyên lấy mẫu bất kỳ để kiểm tra.
Ông Trần Đình Kiên, Trưởng Ban Quản lý chợ Hồng Hà (TP Hạ Long) cho biết: Bên cạnh người dân và các tiểu thương thì chúng tôi thường xuyên lấy mẫu sản phẩm. Mẫu được chuyển ngay về khu vực kiểm tra nhanh đặt ngay cổng vào. Các sạp hàng sẽ lần lượt được lấy mẫu để kiểm tra. Những hộ bị nghi ngờ kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc sẽ được lấy mẫu kiểm định ngay lập tức. Căn cứ vào kết quả, Ban Quản lý chợ sẽ yêu cầu ngừng bán sản phẩm có tồn dư độc chất, tịch thu tiêu hủy, yêu cầu chuyển sang lấy sản phẩm của một nhà cung cấp đảm bảo an toàn khác. Đối với các hộ vi phạm nhiều lần, Ban Quản lý chợ sẽ đình chỉ việc kinh doanh. Số mẫu bị phát hiện có tồn dư chất độc hại ngày một ít đi, cho thấy tiểu thương có trách nhiệm hơn trong việc bán sản phẩm cho người tiêu dùng thông qua việc giám sát chất lượng ngay tại chợ. Qua đó, không chỉ tăng cường kiểm soát hàng hóa lưu thông tại chợ, mà còn nâng cao nhận thức kinh doanh thực phẩm chất lượng cho tiểu thương.
Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Quang Huy, Phó Phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương) cho biết: Trên cơ sở thí điểm, mô hình này sẽ tiến hành nhân rộng, trước hết ở tất cả các chợ hạng I trên địa bàn toàn tỉnh. Tuy nhiên, hiện bộ kiểm tra nhanh này mới chỉ phát hiện được 13 chất, trong khi đó một số loại chất cấm khác có trong gia cầm, gia súc, hải sản... lại chưa phát hiện được. Hơn nữa, bộ kiểm tra nhanh này không xác định được định lượng hóa chất độc hại tồn dư. Thời gian kiểm tra của một số chất như thuốc trừ sâu trong rau, củ, quả còn mất nhiều thời gian (từ 30-45 phút). Để nhân rộng mô hình này, rất cần thêm kinh phí, đầu tư thêm thiết bị, tăng cường công tác tuyên truyền... Cùng với đó, việc rà soát số lượng phương tiện từ các địa phương vận chuyển rau, củ, quả; tổ chức ký cam kết đối với các chủ phương tiện và chủ hàng; phổ biến pháp luật trong việc đảm bảo ATTP sẽ là những giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát và đảm bảo ATTP.
Cao Quỳnh
