Để điều trị ARV (thuốc làm giảm sự nhân lên của vi rút HIV) đòi hỏi người nhiễm HIV phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt, trong đó có việc duy trì thuốc đều đặn, đúng giờ, được theo dõi, kiểm tra sức khoẻ thường xuyên… Bởi vậy, năm 2005, khi tỉnh chỉ duy nhất có cơ sở điều trị ARV đặt tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, một số người nhiễm HIV/AIDS ở tận Móng Cái, Hải Hà… đã phải chuyển về Hạ Long sinh sống để việc điều trị được thuận lợi. Nhằm tạo cho người nhiễm HIV/AIDS dễ dàng tiếp cận với dịch vụ này, thời gian qua, Quảng Ninh đã tranh thủ sự tài trợ, ủng hộ của các tổ chức trong nước và quốc tế để mở rộng cơ sở điều trị ARV trên địa bàn.
Trong thời gian qua, tỉnh luôn quan tâm mở rộng các dịch vụ hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS. Ngoài kinh phí do trung ương cấp, hàng năm, tỉnh cũng dành nguồn kinh phí đáng kể cho chương trình phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn. Từ năm 2001 đến hết năm 2010, tỉnh đã cấp cho chương trình 7,54 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tỉnh còn kêu gọi, thu hút các dự án tài trợ kinh phí điều trị ARV cho người nhiễm HIV, bệnh nhân AIDS. Nhờ đó, nhiều dự án đã triển khai trên địa bàn mang lại hiệu quả tích cực cho người nhiễm, như: Dự án Life Gap, FHI, AHF, Quỹ Toàn cầu. Các cơ sở điều trị ARV cũng bởi vậy mà ngày càng được mở rộng ra các huyện, thị xã, thành phố của tỉnh. Năm 2005, Quảng Ninh mới chỉ có 1 cơ sở điều trị ARV, đến nay, toàn tỉnh có 12 phòng điều trị ARV ở 9 huyện, thị xã, thành phố, gồm: Đông Triều, Uông Bí, Yên Hưng, Hoành Bồ, Hạ Long, Cẩm Phả, Vân Đồn, Tiên Yên, Móng Cái. Không chỉ mở rộng các cơ sở, tỉnh còn chú trọng bồi dưỡng, nâng cao trình độ năng lực về điều trị, chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS cho đội ngũ y, bác sĩ làm công tác điều trị ARV. Họ cũng được đào tạo bài bản về nghiệp vụ, kỹ năng tư vấn, giám sát v.v.. để tiếp cận và giúp bệnh nhân tuân thủ quy định điều trị một cách nghiêm ngặt nhất.
Người được điều trị ARV phải uống thuốc suốt đời và uống vào đúng giờ cố định trong ngày, nếu không thuốc mất tác dụng. Việc bỏ thuốc sẽ dẫn đến tình trạng kháng thuốc, sau này muốn điều trị lại rất khó. Mặt khác, nếu bệnh nhân bị các bệnh nhiễm trùng cơ hội cũng ảnh hưởng đến điều trị... Chính vì vậy, khi tìm đến các cơ sở điều trị ARV trên địa bàn, người nhiễm HIV/AIDS phải đăng ký dịch vụ (có tên, tuổi, địa chỉ cụ thể). Sau khi được khám, nếu đủ điều kiện để điều trị, họ sẽ được đưa vào danh sách chuẩn bị và trải qua 3 lần tư vấn để hiểu rõ về quy trình điều trị, những nguyên tắc bắt buộc phải tuân theo. Khi bệnh nhân chấp nhận sẽ được điều trị nhiễm trùng cơ hội. Qua đây, các y, bác sĩ xem mức độ tuân thủ của bệnh nhân đến đâu, sau đó mới đưa vào danh sách chính thức. Khi được Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS tỉnh duyệt cấp thẻ điều trị, bệnh nhân chính thức bước vào giai đoạn điều trị ARV. Trong tháng đầu tiên, mỗi tuần, bệnh nhân phải đến lấy thuốc 1 lần để các y, bác sĩ kiểm tra diễn biến tình trạng sức khoẻ và xem mức độ tuân thủ uống thuốc như thế nào. Nếu bệnh nhân chấp hành tốt thì khoảng 1-2 tuần được cơ sở cấp thuốc một lần, sau đó chuyển dần cấp 1 tháng/lần.
Với việc mở rộng các cơ sở điều trị ARV ra nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đã giúp người nhiễm HIV/AIDS thuận tiện hơn trong việc đi lại, nhờ đó sức khoẻ của họ cũng được bảo đảm hơn. Họ còn hạn chế được chi phí tàu xe, ăn ở, đi lại... Việc thực hiện quy trình tư vấn, điều trị một cách nghiêm ngặt của các cơ sở điều trị đã giúp các bệnh nhân hiểu và tuân thủ điều trị ARV đúng quy định và thu được kết quả cao. Không chỉ có vậy, người nhiễm HIV/AIDS khi đến các cơ sở điều trị ARV còn được tư vấn về chăm sóc sức khoẻ. Thậm chí nhiều cơ sở còn khám, điều trị các bệnh nhiễm trùng cơ hội cho bệnh nhân... Với những nỗ lực của tỉnh và các ngành liên quan, số bệnh nhân tìm đến và được tiếp cận điều trị ARV trên địa bàn đã tăng lên. Tính đến hết năm 2010, toàn tỉnh đã điều trị ARV cho hơn 13.000 người. 9 tháng đầu năm 2011, đã có 126 người được cấp thuốc điều trị ARV. Số bệnh nhân hiện còn sống và đang được nhận thuốc là 3.515 người.
Việc mở rộng các cơ sở điều trị ARV đã giúp người nhiễm HIV/AIDS kéo dài thời gian sống. Không chỉ có vậy, khi điều trị, nhờ được tư vấn, thăm, khám sức khoẻ thường xuyên nên tâm lý của họ cũng ổn định hơn. Thậm chí có nhiều trường hợp còn tích cực đóng góp sức mình cho công tác phòng chống HIV/AIDS tại cộng đồng, góp phần làm giảm tỷ lệ lây nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn.
Cầm Khuê
