Cùng với việc phấn đấu, tiếp tục đưa 11 xã trên địa bàn tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) theo kế hoạch, năm 2017, tỉnh còn đẩy mạnh triển khai xây dựng mô hình nông thôn kiểu mẫu. Với những tiêu chí cụ thể, rõ ràng, gắn chặt lợi ích của người dân, cộng đồng, việc xây dựng mô hình nông thôn kiểu mẫu đã mang lại nhiều nét mới cho vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh.
[links()]
Ghi nhận ở miền núi
Sán Xế Đông là một trong 9 thôn đăng ký xây dựng nông thôn kiểu mẫu của xã Đông Ngũ, huyện Tiên Yên. Hai bên đường trải dọc thôn mướt một màu xanh cây cảnh, xen lẫn những khóm hoa màu tím. Lúc này, bà con trong thôn đang tập trung khởi công xây dựng cổng làng, nét mặt ai cũng phấn khởi. Bà Lộc Thị Hợp, một người dân ở xóm Đội 2 của thôn tâm sự: “Trước đây đường vào thôn chỉ đường đất, nhỏ hẹp, nay đường rộng rãi, ô tô vào tận nơi nên việc xây dựng nhà cửa, bán con lợn, con gà cũng dễ hơn. Đường trong các xóm đều có điện thắp sáng, tối đến đi bộ rèn sức khỏe, đến thăm hỏi nhau cũng dễ hơn”. Trưởng thôn Sán Xế Đông Nguyễn Thị Hồi cho biết: “Sau khi được vận động, tuyên truyền, thấy rõ lợi ích của thôn kiểu mẫu, bà con đều hồ hởi tham gia. Từ đầu năm đến nay, bà con cũng đã đóng góp hàng nghìn ngày công lao động; hàng trăm nghìn đồng tiền mặt tham gia xây dựng thôn kiểu mẫu”.
Được biết, xã Đông Ngũ có 16 thôn, bản với 7.450 nhân khẩu sinh sống, trong đó hơn 50% là đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua Chương trình xây dựng NTM, hơn 25,3km đường liên thôn, 14km đường ngõ, xóm trên địa bàn xã đã được mở rộng, bê tông hóa, không chỉ xe máy mà cả ô tô cũng đi lại thuận tiện, dễ dàng. Ở 9 thôn đăng ký xây dựng thôn kiểu mẫu, hai bên đường được bà con dọn dẹp sạch sẽ, trồng hoa, trồng cây xanh giúp đường làng càng rực rỡ. Ngay trong các khu dân cư, rác thải cũng được bà con tổ chức quét dọn thường xuyên với phương châm “sạch từ nhà ra ngõ”. Thậm chí trước đây, tình trạng trâu buộc, nhốt gần nhà thì nay bà con cũng đã cùng nhau xây dựng chuồng trâu chung ở xa khu dân cư để không ảnh hưởng đến môi trường sống. Bên cạnh đó, việc đưa các mô hình mới vào chăn nuôi, trồng trọt, sản xuất đã giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo, thoát nghèo nhanh, bền vững. Đến nay xã giảm xuống còn 32/1.847 hộ. 6 vườn kiểu mẫu của xã tập trung vào trồng cam, bưởi... cho thu nhập cao.
Với huyện Bình Liêu, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, đời sống người dân còn nghèo gần như nhất tỉnh thì việc xây dựng chương trình NTM cũng như nâng cao chất lượng các tiêu chí đã giúp bà con ở đây có ngôi nhà chắc chắn hơn, sản xuất lao động ổn định hơn. UBND huyện đã chủ động lồng ghép tiêu chí về nhà ở, nhóm kinh tế, tổ chức sản xuất vào việc triển khai các chương trình 167 hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, dự án phát triển sản xuất theo chương trình 135. Bên cạnh việc sử dụng nguồn ngân sách của các chương trình, tỉnh và địa phương, huyện còn chủ động kêu gọi các nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan đoàn thể. Nhờ đó 129 hộ có nhà được lồng ghép hỗ trợ xây dựng, sửa chữa từ các nguồn vốn năm 2017, trong đó 83 hộ đang triển khai xây mới và hoàn thiện xong nhà theo chương trình 167 (giai đoạn 2). Số còn lại đang trong quá trình thực hiện thủ tục hồ sơ, chuẩn bị mặt bằng, nguyên liệu để tiến hành xây dựng...
Khi các tiêu chí đi vào cuộc sống
Có thể thấy, chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được nâng cao thông qua chương trình xây dựng NTM, nhất là nông thôn kiểu mẫu. Theo ông Vi Xuân Trọng, Phó Ban Xây dựng NTM tỉnh, năm 2017 tỉnh đưa ra Bộ tiêu chí cụ thể cho khu dân cư (thôn) NTM kiểu mẫu (10 tiêu chí, 30 chỉ tiêu) và vườn mẫu (5 nhóm tiêu chí và 19 chỉ tiêu) với mục tiêu năm 2017 phấn đấu có 1.300 vườn và 100 thôn đăng ký xây dựng vườn mẫu, thôn mẫu. Đến nay, 100% địa phương có xã trên địa bàn tỉnh đều tham gia xây dựng khu dân cư (thôn) NTM kiểu mẫu, vườn mẫu với tổng số đăng ký là 236 thôn và 833 vườn.
Để có kinh nghiệm triển khai, 13 địa phương tham gia chương trình NTM tổ chức 20 đoàn công tác với trên 1.000 lượt người tham quan học tập kinh nghiệm xây dựng “xã nông thôn mới kiểu mẫu”, “khu dân cư (thôn) nông thôn mới kiểu mẫu”, “vườn mẫu”, “hộ mẫu” tại Hà Tĩnh. Từ đó, các địa phương đã triển khai đồng loạt hoạt động xây dựng xã NTM, xã NTM kiểu mẫu, khu dân cư (thôn) NTM kiểu mẫu và vườn mẫu NTM, điển hình có Móng Cái, Hải Hà, Đầm Hà, Tiên Yên, Đông Triều, Quảng Yên. Đồng thời, các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, tập trung nguồn lực vào một số tiêu chí trọng tâm như: Dành nguồn lực để hoàn thiện, nâng cao chất lượng các tiêu chí về giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, cơ sở hạ tầng nông thôn; thúc đẩy sản xuất trên địa bàn nhằm giúp bà con được sống trong môi trường xanh - sạch - đẹp, an toàn và có đời sống kinh tế khấm khá.
Kết quả, hàng trăm tuyến đường thôn, ngõ xóm được chỉnh trang, bê tông hóa, rãnh thoát nước hai bên đường, lề đường được tôn tạo. Nhiều tuyến đường thôn, xóm trồng cây xanh, cây cảnh, hoa các loại. Công tác dọn vệ sinh phát quang đường thôn được duy trì thường xuyên thông qua các tổ tự quản, phong trào do hội đoàn thể phát động. Chuồng chăn nuôi được dọn dẹp thường xuyên; số hộ có nhà tắm, nhà tiêu hợp vệ sinh đạt tỷ lệ cao... Nhiều vườn mẫu đã cho giá trị kinh tế lớn, các mô hình kinh tế ngày càng phát triển đa dạng, tỷ lệ lao động nông thôn có việc làm đạt cao...
Theo Ban Xây dựng NTM của tỉnh, hiện nay tiếp tục có các thôn đăng ký xây dựng NTM kiểu mẫu, vườn mẫu... Tới đây, sau khi rút kinh nghiệm 1 năm thực hiện các tiêu chí xây dựng thôn nông thôn kiểu mẫu, vườn mẫu của tỉnh; Ban sẽ đề xuất tỉnh tiếp tục chỉnh sửa một số tiêu chí để phù hợp hơn với tình hình thực tiễn. Và chắc chắn khi đó, Bộ tiêu chí sẽ mang lại hiệu quả cao hơn, đẩy nhanh tiến trình xây dựng NTM ở các địa phương, rút ngắn thời gia thực hiện.
Thu Nguyệt- Hoàng Quỳnh
