Sau gần 2 năm nỗ lực đầu tư trang thiết bị hiện đại, thiết lập hồ sơ, thực hành đào tạo tay nghề, dự kiến đầu năm 2020, Trạm Chẩn đoán xét nghiệm động, thực vật Quảng Ninh (Sở NN&PTNT) sẽ được Bộ NN&PTNT cho phép đi vào vận hành chính thức. Qua đó, giúp ngành Nông nghiệp nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn tỉnh một cách tốt nhất.
Mặc dù năm 2012, Trạm Chẩn đoán xét nghiệm và điều trị bệnh động, thực vật của tỉnh đã được thành lập, nhưng do phòng thử nghiệm chưa được chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO/IEC 17025 và chỉ định LAS-NN của Bộ NN&PTNT, nên Trạm mới chỉ thực hiện các xét nghiệm mang tính thử nghiệm, tham chiếu, không đảm bảo tính pháp lý trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Do vậy, hằng năm khi xuất hiện dịch bệnh trên động, thực vật, ngành Nông nghiệp vẫn phải gửi các mẫu phân tích, xét nghiệm đến Cơ quan thú y vùng II (TP Hải Phòng) hoặc Trung tâm Chẩn đoán thú y Trung ương (TP Hà Nội). Dẫn đến, thời gian chờ đợi kết quả kéo dài, đặc biệt vào các ngày nghỉ cuối tuần, khiến cho công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện các biện pháp phòng, chống, khoanh vùng dịch bệnh không cao.
Đơn cử như với dịch bệnh đốm trắng trên tôm ở TP Móng Cái xảy ra năm 2015, do khoảng cách địa lý xa, nên việc xét nghiệm bệnh mất 3 ngày mới có kết quả chính thức. Trong khi đó, đây là căn bệnh cấp tính, chỉ trong vòng 1-2 ngày là có thể gây chết tôm hàng loạt, khiến cho gần 700 hộ nuôi tôm bị thiệt hại với diện tích nuôi lên tới trên 400ha, nhiều người nuôi tôm mất hàng chục tỷ đồng, rơi vào cảnh trắng tay. Ông Thiều Văn Thành, Chi cục phó Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh cho biết: Nếu kết quả xét nghiệm có sớm ngay sau 12-24 giờ thu mẫu, chúng tôi sẽ thông báo để bà con tổ chức tận thu khi tôm vẫn còn sống, đồng thời, cơ quan thú y và địa phương sẽ áp dụng các biện pháp khoanh vùng xử lý dịch kịp thời, tập trung hỗ trợ người nuôi về hóa chất để tiến hành dập dịch, chắc chắn thiệt hại sẽ được giảm xuống mức thấp nhất.
Trước thực trạng này, cuối năm 2017, UBND tỉnh đã quyết định phê duyệt Dự án nâng cao năng lực phòng thử nghiệm để Trạm Chẩn đoán xét nghiệm và điều trị bệnh động, thực vật được Bộ NN&PTNT chỉ định LAS-NN với ít nhất 9 chỉ tiêu, xét nghiệm bệnh dịch nguy hiểm ở động, thực vật thường gặp trên địa bàn tỉnh trong năm 2018 và mở rộng các chỉ tiêu xét nghiệm bệnh trong những năm sau.
Để sớm đạt được mục tiêu đề ra, ngay từ đầu năm 2018, Trạm đã cử 5 kỹ sư đi đào tạo 3 tháng ở Trung tâm Chẩn đoán thú y Trung ương, Cơ quan thú y vùng II và 1 tháng tại Trung Quốc. Sau khi được đào tạo về mặt lý thuyết, Trạm đã tổ chức thực hành tay nghề bằng việc tổ chức thu mẫu hàng ngày tại các vùng nuôi, để so sánh kết quả xét nghiệm liên phòng với các đơn vị xét nghiệm độc lập, liên tục trong 6 tháng. Cuối năm 2018, Trạm đã được chứng nhận, duy trì hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 với chỉ định thử nghiệm 9 phép thử sinh học đối với những bệnh thường gặp trên động, thực vật như: Đốm trắng trên tôm, cúm gia cầm, bệnh dại, lở mồm long móng, tai xanh...
Ông Phạm Minh Trường, Trạm trưởng Trạm Chẩn đoán xét nghiệm và điều trị bệnh động, thực vật của tỉnh cho biết: Năm 2019, Trạm đã tiếp tục bổ sung thêm 7 chỉ tiêu xét nghiệm, trong đó có bệnh dịch tả lợn châu Phi và hoàn thiện đầy đủ các cơ sở pháp lý để đầu năm 2020 sẽ chính thức đi vào vận hành độc lập. Những năm tiếp theo, Trạm dự kiến nâng số lượng các chỉ tiêu phân tích xét nghiệm được công nhận với tất cả các loại bệnh thường gặp, có khả năng gây hại lớn cho sản xuất nông nghiệp.
Được biết, hằng năm, tỉnh phải mất kinh phí từ 1,5-1,6 tỷ đồng để thuê đơn vị tư vấn bên ngoài thực hiện 9.000-10.000 mẫu phân tích các chỉ số môi trường, xét nghiệm các mẫu dịch bệnh. Như vậy, việc đưa vào vận hành Trạm sẽ đảm bảo phần ngân sách không phải chuyển sang tỉnh ngoài, Trạm cũng có nguồn kinh phí để tự chủ hoạt động, tiết kiệm mỗi năm gần 100 triệu đồng chi phí gửi mẫu. Từ đó, rút ngắn thời gian chẩn đoán, phân tích, xác định tác nhân gây bệnh dịch trên cây trồng, vật nuôi... Đây sẽ là giải pháp hữu hiệu để ngành Nông nghiệp nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong quản lý, chỉ đạo về phòng, chống dịch bệnh trên vật nuôi, cây trồng.
Hoàng Nga
[links()]
